జలవిద్యుత్ ఉత్పత్తి యొక్క అవలోకనం

జలవిద్యుత్ అంటే సహజ నదులలోని నీటి శక్తిని ప్రజల ఉపయోగం కోసం విద్యుత్తుగా మార్చడం. విద్యుత్ ఉత్పత్తిలో సౌరశక్తి, నదులలోని నీటి శక్తి, గాలి ప్రవాహం ద్వారా ఉత్పన్నమయ్యే పవన శక్తి వంటి వివిధ శక్తి వనరులను ఉపయోగిస్తారు. జలవిద్యుత్ ఉత్పత్తి ఖర్చు తక్కువగా ఉంటుంది మరియు జలవిద్యుత్ కేంద్రాల నిర్మాణాన్ని ఇతర నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులతో కూడా అనుసంధానించవచ్చు. మన దేశం జలవిద్యుత్ వనరులతో చాలా సమృద్ధిగా ఉంది మరియు పరిస్థితులు కూడా చాలా బాగున్నాయి. జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ నిర్మాణంలో జలవిద్యుత్ ఒక ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది.
నది యొక్క ఎగువ భాగంలో నీటి మట్టం, దిగువ భాగంలో నీటి మట్టం కంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది. నదిలోని నీటి మట్టంలో ఈ వ్యత్యాసం కారణంగా, జలశక్తి ఉత్పత్తి అవుతుంది. ఈ శక్తిని స్థితిశక్తి లేదా పొటెన్షియల్ ఎనర్జీ అంటారు. నది నీటి ఎత్తులో ఉండే ఈ వ్యత్యాసాన్ని డ్రాప్ (పతనం) అంటారు, దీనినే నీటి మట్ట వ్యత్యాసం లేదా వాటర్ హెడ్ అని కూడా అంటారు. ఈ పతనం, జలశక్తి ఏర్పడటానికి ఒక ప్రాథమిక షరతు. అంతేకాకుండా, జలశక్తి యొక్క పరిమాణం నదిలోని నీటి ప్రవాహ పరిమాణంపై కూడా ఆధారపడి ఉంటుంది, ఇది కూడా పతనం వలె ముఖ్యమైన మరొక ప్రాథమిక షరతు. పతనం మరియు ప్రవాహం రెండూ జలశక్తిని నేరుగా ప్రభావితం చేస్తాయి; పతనంలోని నీటి పరిమాణం ఎంత ఎక్కువగా ఉంటే, జలశక్తి అంత ఎక్కువగా ఉంటుంది; పతనం మరియు నీటి పరిమాణం సాపేక్షంగా తక్కువగా ఉంటే, జలవిద్యుత్ కేంద్రం యొక్క ఉత్పత్తి కూడా తక్కువగా ఉంటుంది.
పతనాన్ని సాధారణంగా మీటర్లలో వ్యక్తపరుస్తారు. వాలు అనేది పతనం మరియు దూరం యొక్క నిష్పత్తి, ఇది పతన సాంద్రత స్థాయిని సూచిస్తుంది. పతనం ఎంత ఎక్కువగా కేంద్రీకృతమై ఉంటే, జలశక్తి వినియోగం అంత సౌకర్యవంతంగా ఉంటుంది. ఒక జలవిద్యుత్ కేంద్రం ఉపయోగించే పతనం అనేది, జలవిద్యుత్ కేంద్రం యొక్క ఎగువ నీటి ఉపరితలానికి మరియు టర్బైన్ గుండా వెళ్ళిన తర్వాత దిగువ నీటి ఉపరితలానికి మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసం.

ప్రవాహం అంటే ఒక నదిలో ఒక యూనిట్ కాలంలో ప్రవహించే నీటి పరిమాణం, దీనిని ఒక సెకనులో ఘనపు మీటర్లలో వ్యక్తపరుస్తారు. ఒక ఘనపు మీటరు నీరు ఒక టన్నుకు సమానం. నది ప్రవాహం ఎప్పుడైనా మారుతూ ఉంటుంది, కాబట్టి మనం ప్రవాహం గురించి మాట్లాడేటప్పుడు, అది ప్రవహించే నిర్దిష్ట ప్రదేశం యొక్క కాలాన్ని వివరించాలి. కాలంతో పాటు ప్రవాహం చాలా గణనీయంగా మారుతుంది. మన దేశంలోని నదులలో సాధారణంగా వేసవి మరియు శరదృతువులలో వర్షాకాలంలో ప్రవాహం ఎక్కువగాను, శీతాకాలం మరియు వసంతకాలంలో సాపేక్షంగా తక్కువగాను ఉంటుంది. సాధారణంగా, నది ఎగువ భాగంలో ప్రవాహం సాపేక్షంగా తక్కువగా ఉంటుంది; ఎందుకంటే ఉపనదులు కలవడం వల్ల, దిగువ భాగంలో ప్రవాహం క్రమంగా పెరుగుతుంది. అందువల్ల, ఎగువ భాగంలో నీటిమట్టం ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రవాహం తక్కువగా ఉంటుంది; దిగువ భాగంలో ప్రవాహం ఎక్కువగా ఉన్నా, అది సాపేక్షంగా చెల్లాచెదురుగా ఉంటుంది. అందువల్ల, నది మధ్య భాగాలలో జలశక్తిని ఉపయోగించడం తరచుగా అత్యంత ఆర్థికంగా లాభదాయకం.
జలవిద్యుత్ కేంద్రం ఉపయోగించే నీటి పతనం మరియు ప్రవాహాన్ని తెలుసుకుని, దాని ఉత్పత్తిని ఈ క్రింది సూత్రాన్ని ఉపయోగించి లెక్కించవచ్చు:
N= GQH
సూత్రంలో, కిలోవాట్లలో ఉండే N–అవుట్‌పుట్‌ను పవర్ అని కూడా పిలుస్తారు;
Q–ప్రవాహం, క్యూబిక్ మీటర్లు/సెకనులో;
H – పతనం, మీటర్లలో;
G = 9.8, ఇది గురుత్వాకర్షణ త్వరణం, ప్రమాణం: న్యూటన్/కిలోగ్రాము.
పై సూత్రం ప్రకారం, ఎలాంటి నష్టాలను తీసివేయకుండా సైద్ధాంతిక శక్తిని లెక్కిస్తారు. వాస్తవానికి, జలవిద్యుత్ ఉత్పత్తి ప్రక్రియలో టర్బైన్లు, ప్రసార పరికరాలు, జనరేటర్లు మొదలైనవన్నీ అనివార్యమైన శక్తి నష్టాలను కలిగి ఉంటాయి. అందువల్ల, సైద్ధాంతిక శక్తిని తగ్గించాలి, అంటే, మనం ఉపయోగించగల వాస్తవ శక్తిని సామర్థ్య గుణకం (చిహ్నం: K)తో గుణించాలి.
జలవిద్యుత్ కేంద్రంలో జనరేటర్ యొక్క రూపకల్పన శక్తిని రేటెడ్ పవర్ అని, మరియు వాస్తవ శక్తిని యాక్చువల్ పవర్ అని అంటారు. శక్తి మార్పిడి ప్రక్రియలో, కొంత శక్తిని కోల్పోవడం అనివార్యం. జలవిద్యుత్ ఉత్పత్తి ప్రక్రియలో, ప్రధానంగా టర్బైన్లు మరియు జనరేటర్ల నష్టాలు ఉంటాయి (పైప్‌లైన్లలో కూడా నష్టాలు ఉంటాయి). గ్రామీణ సూక్ష్మ-జలవిద్యుత్ కేంద్రంలో ఈ వివిధ నష్టాలు మొత్తం సిద్ధాంతపరమైన శక్తిలో సుమారు 40-50% ఉంటాయి, కాబట్టి జలవిద్యుత్ కేంద్రం యొక్క ఉత్పత్తి వాస్తవానికి సిద్ధాంతపరమైన శక్తిలో 50-60% మాత్రమే ఉపయోగించగలదు, అంటే సామర్థ్యం సుమారు 0.5-0.60 ఉంటుంది (ఇందులో టర్బైన్ సామర్థ్యం 0.70-0.85, జనరేటర్ల సామర్థ్యం 0.85 నుండి 0.90 వరకు, మరియు పైప్‌లైన్లు మరియు ప్రసార పరికరాల సామర్థ్యం 0.80 నుండి 0.85 వరకు ఉంటుంది). అందువల్ల, జలవిద్యుత్ కేంద్రం యొక్క వాస్తవ శక్తిని (ఉత్పత్తిని) ఈ క్రింది విధంగా లెక్కించవచ్చు:
K–జలవిద్యుత్ కేంద్రం యొక్క సామర్థ్యం, ​​(0.5～0.6) సూక్ష్మ-జలవిద్యుత్ కేంద్రం యొక్క స్థూల గణనలో ఉపయోగించబడుతుంది; ఈ విలువను ఈ విధంగా సరళీకరించవచ్చు:
N=(0.5～0.6)QHG వాస్తవ శక్తి=సామర్థ్యం×ప్రవాహం×పతనం×9.8
జలశక్తి వినియోగం అంటే నీటి శక్తిని ఉపయోగించి ఒక యంత్రాన్ని నడపడం, దీనిని వాటర్ టర్బైన్ అంటారు. ఉదాహరణకు, మన దేశంలోని పురాతన నీటి చక్రం ఒక చాలా సరళమైన వాటర్ టర్బైన్. ప్రస్తుతం ఉపయోగంలో ఉన్న వివిధ హైడ్రాలిక్ టర్బైన్‌లు వివిధ నిర్దిష్ట హైడ్రాలిక్ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా రూపొందించబడ్డాయి, తద్వారా అవి మరింత సమర్థవంతంగా తిరుగుతూ నీటి శక్తిని యాంత్రిక శక్తిగా మార్చగలవు. మరొక రకమైన యంత్రం, జనరేటర్, టర్బైన్‌కు అనుసంధానించబడి ఉంటుంది, తద్వారా జనరేటర్ యొక్క రోటర్ టర్బైన్‌తో పాటు తిరుగుతూ విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేస్తుంది. జనరేటర్‌ను రెండు భాగాలుగా విభజించవచ్చు: టర్బైన్‌తో పాటు తిరిగే భాగం మరియు జనరేటర్ యొక్క స్థిర భాగం. టర్బైన్‌కు అనుసంధానించబడి తిరిగే భాగాన్ని జనరేటర్ యొక్క రోటర్ అంటారు, మరియు రోటర్ చుట్టూ అనేక అయస్కాంత ధ్రువాలు ఉంటాయి; రోటర్ చుట్టూ ఉన్న వలయాకార భాగాన్ని జనరేటర్ యొక్క స్థిర భాగం అంటారు, దీనిని జనరేటర్ యొక్క స్టేటర్ అని పిలుస్తారు, మరియు స్టేటర్ అనేక రాగి తీగలతో చుట్టబడి ఉంటుంది. రోటర్ యొక్క అనేక అయస్కాంత ధ్రువాలు స్టేటర్‌లోని రాగి తీగల మధ్యలో తిరిగినప్పుడు, రాగి తీగలపై విద్యుత్ ప్రవాహం ఉత్పత్తి అవుతుంది, మరియు జనరేటర్ యాంత్రిక శక్తిని విద్యుత్ శక్తిగా మారుస్తుంది.
విద్యుత్ కేంద్రం ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడిన విద్యుత్ శక్తి, వివిధ విద్యుత్ పరికరాల ద్వారా యాంత్రిక శక్తిగా (విద్యుత్ మోటారు), కాంతి శక్తిగా (విద్యుత్ దీపం), ఉష్ణ శక్తిగా (విద్యుత్ కొలిమి) మొదలైన వాటిగా మార్చబడుతుంది.
జలవిద్యుత్ కేంద్రం యొక్క నిర్మాణం
జలవిద్యుత్ కేంద్రం నిర్మాణంలో ఇవి ఉంటాయి: జలసంబంధ నిర్మాణాలు, యాంత్రిక పరికరాలు మరియు విద్యుత్ పరికరాలు.
(1) హైడ్రాలిక్ నిర్మాణాలు
దీనిలో ఆనకట్టలు, నీటిని తీసుకునే గేట్లు, సొరంగాలు, పీడన నియంత్రణ ట్యాంకులు, పీడన పైపులు, పవర్‌హౌస్‌లు మరియు టెయిల్‌రేస్‌లు మొదలైనవి ఉన్నాయి.
నది నీటిని అడ్డుకుని, నీటి మట్టాన్ని పెంచి జలాశయాన్ని ఏర్పరచడానికి నదిలో ఒక ఆనకట్టను నిర్మిస్తారు. ఈ విధంగా, ఆనకట్టపై ఉన్న జలాశయం యొక్క నీటి మట్టానికి, ఆనకట్ట కింద ఉన్న నది నీటి మట్టానికి మధ్య ఒక కేంద్రీకృత జలపాతం ఏర్పడుతుంది, ఆ తర్వాత నీటి పైపులు లేదా సొరంగాల ద్వారా ఆ నీటిని జలవిద్యుత్ కేంద్రంలోకి పంపిస్తారు. సాపేక్షంగా ఏటవాలుగా ఉండే నదులలో, మళ్లింపు కాలువలను ఉపయోగించి కూడా జలపాతాన్ని ఏర్పరచవచ్చు. ఉదాహరణకు: సాధారణంగా, ఒక సహజ నదిలో కిలోమీటరుకు జలపాతం 10 మీటర్లు ఉంటుంది. నది నీటిని ప్రవేశపెట్టడానికి నది యొక్క ఈ భాగం యొక్క ఎగువ చివరన ఒక కాలువను తెరిస్తే, ఆ కాలువను నది పొడవునా తవ్వుతారు, మరియు కాలువ యొక్క వాలు చదునుగా ఉంటుంది. ఒకవేళ కాలువలో కిలోమీటరుకు కేవలం 1 మీటరు మాత్రమే జలపాతం ఏర్పాటు చేస్తే, కాలువలో నీరు 5 కిలోమీటర్లు ప్రవహించినప్పుడు నీటి మట్టం కేవలం 5 మీటర్లు మాత్రమే తగ్గుతుంది, అదే సహజ కాలువలో 5 కిలోమీటర్లు ప్రయాణించిన తర్వాత నీరు 50 మీటర్లు తగ్గుతుంది. ఈ సమయంలో, కాలువలోని నీటిని నది ద్వారా నీటి పైపు లేదా సొరంగం ద్వారా విద్యుత్ కేంద్రానికి తిరిగి తీసుకువెళతారు, మరియు అక్కడ 45 మీటర్ల కేంద్రీకృత పతనం ఉంటుంది, దీనిని విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేయడానికి ఉపయోగించవచ్చు. చిత్రం 2

మళ్లింపు కాలువలు, సొరంగాలు లేదా నీటి పైపులను (ప్లాస్టిక్ పైపులు, ఉక్కు పైపులు, కాంక్రీట్ పైపులు మొదలైనవి) ఉపయోగించి, నీటిని ఒకే చోట కేంద్రీకృత పతనంతో జలవిద్యుత్ కేంద్రాన్ని నిర్మించడాన్ని మళ్లింపు కాలువ జలవిద్యుత్ కేంద్రం అంటారు, ఇది జలవిద్యుత్ కేంద్రాల యొక్క ఒక సాధారణ అమరిక.
(2) యాంత్రిక మరియు విద్యుత్ పరికరాలు
పైన పేర్కొన్న హైడ్రాలిక్ పనులకు (ఆనకట్టలు, కాలువలు, ప్రాంగణాలు, పీడన పైపులు, వర్క్‌షాప్‌లు) అదనంగా, జలవిద్యుత్ కేంద్రానికి ఈ క్రింది పరికరాలు కూడా అవసరం:
(1) యాంత్రిక పరికరాలు
టర్బైన్లు, గవర్నర్లు, గేట్ వాల్వ్‌లు, ప్రసార పరికరాలు మరియు విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేయని పరికరాలు ఉన్నాయి.
(2) విద్యుత్ పరికరాలు
జనరేటర్లు, పంపిణీ నియంత్రణ ప్యానెళ్లు, ట్రాన్స్‌ఫార్మర్లు మరియు ప్రసార లైన్లు ఉన్నాయి.
అయితే అన్ని చిన్న జలవిద్యుత్ కేంద్రాలలో పైన పేర్కొన్న హైడ్రాలిక్ నిర్మాణాలు మరియు యాంత్రిక, విద్యుత్ పరికరాలు ఉండవు. తక్కువ-హెడ్ జలవిద్యుత్ కేంద్రంలో నీటి మట్టం 6 మీటర్ల కంటే తక్కువగా ఉంటే, సాధారణంగా వాటర్ గైడ్ ఛానల్ మరియు ఓపెన్ ఛానల్ వాటర్ ఛానల్‌ను ఉపయోగిస్తారు, మరియు అక్కడ ప్రెజర్ ఫోర్‌పూల్ మరియు ప్రెజర్ వాటర్ పైపు ఉండవు. చిన్న విద్యుత్ సరఫరా పరిధి మరియు తక్కువ ప్రసార దూరం ఉన్న పవర్ స్టేషన్‌లకు, ప్రత్యక్ష విద్యుత్ ప్రసారాన్ని అవలంబిస్తారు మరియు ట్రాన్స్‌ఫార్మర్ అవసరం లేదు. జలాశయాలు ఉన్న జలవిద్యుత్ కేంద్రాలకు ఆనకట్టలు నిర్మించాల్సిన అవసరం లేదు. లోతైన ఇన్‌టేక్‌లు, ఆనకట్ట లోపలి పైపులు (లేదా సొరంగాలు) మరియు స్పిల్‌వేల వాడకం వల్ల వీయర్‌లు, ఇన్‌టేక్ గేట్లు, ఛానళ్లు మరియు ప్రెజర్ ఫోర్‌పూల్స్ వంటి హైడ్రాలిక్ నిర్మాణాల అవసరం తొలగిపోతుంది.
జలవిద్యుత్ కేంద్రాన్ని నిర్మించడానికి, అన్నిటికంటే ముందుగా జాగ్రత్తగా సర్వే మరియు డిజైన్ పనులు చేపట్టాలి. ఈ డిజైన్ పనిలో మూడు దశలు ఉంటాయి: ప్రాథమిక డిజైన్, సాంకేతిక డిజైన్ మరియు నిర్మాణ వివరాలు. డిజైన్ పనిని చక్కగా చేయడానికి, ముందుగా క్షుణ్ణమైన సర్వే చేయడం అవసరం. అంటే, స్థానిక సహజ మరియు ఆర్థిక పరిస్థితులను – అనగా భూభాగ స్వరూపం, భూగర్భ శాస్త్రం, జల శాస్త్రం, మూలధనం మొదలైనవాటిని – పూర్తిగా అర్థం చేసుకోవాలి. ఈ పరిస్థితులపై పూర్తి అవగాహనతో వాటిని విశ్లేషించిన తర్వాత మాత్రమే డిజైన్ యొక్క ఖచ్చితత్వం మరియు విశ్వసనీయతకు హామీ ఇవ్వబడుతుంది.
చిన్న జలవిద్యుత్ కేంద్రాలలోని భాగాలు, ఆ కేంద్రం రకాన్ని బట్టి వివిధ రూపాల్లో ఉంటాయి.
3. స్థలాకృతి సర్వే
స్థలాకృతి సర్వే పని యొక్క నాణ్యత ఇంజనీరింగ్ లేఅవుట్ మరియు ఇంజనీరింగ్ పరిమాణం యొక్క అంచనాపై గొప్ప ప్రభావాన్ని చూపుతుంది.
పరీవాహక ప్రాంతం మరియు నది వెంబడి ఉన్న భూగర్భ శాస్త్రంపై సాధారణ అవగాహన మరియు పరిశోధనతో పాటు, భూగర్భ అన్వేషణ (భూగర్భ పరిస్థితులను అర్థం చేసుకోవడం) ద్వారా యంత్ర గది పునాది పటిష్టంగా ఉందో లేదో కూడా అర్థం చేసుకోవడం అవసరం. ఇది విద్యుత్ కేంద్రం యొక్క భద్రతను నేరుగా ప్రభావితం చేస్తుంది. ఒక నిర్దిష్ట జలాశయ పరిమాణం గల ఆనకట్ట ధ్వంసమైతే, అది జలవిద్యుత్ కేంద్రానికి నష్టం కలిగించడమే కాకుండా, దిగువన భారీ ప్రాణ, ఆస్తి నష్టాన్ని కూడా కలిగిస్తుంది.
4. జలసంబంధ పరీక్ష
జలవిద్యుత్ కేంద్రాలకు అత్యంత ముఖ్యమైన జలసంబంధ సమాచారంలో నదీ జలమట్టం, ప్రవాహం, అవక్షేప పరిమాణం, మంచు గడ్డకట్టే పరిస్థితులు, వాతావరణ సమాచారం మరియు వరద సర్వే డేటా వంటివి ఉంటాయి. నదీ ప్రవాహ పరిమాణం జలవిద్యుత్ కేంద్రం యొక్క స్పిల్‌వే నిర్మాణాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. వరద తీవ్రతను తక్కువగా అంచనా వేయడం ఆనకట్టకు నష్టం కలిగిస్తుంది; అత్యంత తీవ్రమైన సందర్భంలో, నది కొట్టుకొచ్చిన అవక్షేపం జలాశయాన్ని వేగంగా నింపేస్తుంది. ఉదాహరణకు, ప్రవాహ మార్గంలో పూడిక పేరుకుపోతుంది, మరియు ముతక రేణువుల అవక్షేపం టర్బైన్ గుండా ప్రవహించి, టర్బైన్ అరుగుదలకు కారణమవుతుంది. అందువల్ల, జలవిద్యుత్ కేంద్రాల నిర్మాణంలో తగినంత జలసంబంధ సమాచారం తప్పనిసరిగా ఉండాలి.
అందువల్ల, జలవిద్యుత్ కేంద్రాన్ని నిర్మించాలని నిర్ణయించుకునే ముందు, మనం మొదట విద్యుత్ సరఫరా ప్రాంతంలో ఆర్థికాభివృద్ధి దిశను మరియు భవిష్యత్ విద్యుత్ డిమాండ్‌ను పరిశోధించాలి. అదే సమయంలో, అభివృద్ధి చెందుతున్న ప్రాంతంలోని ఇతర విద్యుత్ వనరుల పరిస్థితిని అంచనా వేయాలి. పై పరిస్థితిపై పరిశోధన మరియు విశ్లేషణ చేసిన తర్వాత మాత్రమే, జలవిద్యుత్ కేంద్రాన్ని నిర్మించాల్సిన అవసరం ఉందో లేదో మరియు దాని స్థాయి ఎంత ఉండాలనే దానిపై మనం నిర్ణయం తీసుకోగలం.
సాధారణంగా, జలవిద్యుత్ కేంద్రాల రూపకల్పన మరియు నిర్మాణానికి అవసరమైన కచ్చితమైన మరియు విశ్వసనీయమైన ప్రాథమిక సమాచారాన్ని అందించడమే జలవిద్యుత్ సర్వే పని యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.
5. స్థల ఎంపికకు సాధారణ షరతులు
సైట్‌ను ఎంపిక చేయడానికి సాధారణ షరతులను ఈ క్రింది నాలుగు అంశాల నుండి వివరించవచ్చు:
(1) ఎంపిక చేసిన ప్రదేశం జలశక్తిని అత్యంత పొదుపుగా ఉపయోగించుకోగలగాలి మరియు వ్యయ పొదుపు సూత్రానికి అనుగుణంగా ఉండాలి, అంటే, విద్యుత్ కేంద్రం పూర్తయిన తర్వాత, అతి తక్కువ డబ్బు ఖర్చు చేసి అత్యధిక విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేయాలి. సాధారణంగా, వార్షిక విద్యుత్ ఉత్పత్తి ఆదాయాన్ని మరియు స్టేషన్ నిర్మాణంలో పెట్టిన పెట్టుబడిని అంచనా వేయడం ద్వారా, పెట్టిన మూలధనాన్ని ఎంత కాలంలో తిరిగి రాబట్టవచ్చో కొలవవచ్చు. అయితే, వేర్వేరు ప్రదేశాలలో జలసంబంధ మరియు భౌగోళిక పరిస్థితులు భిన్నంగా ఉంటాయి, మరియు విద్యుత్ అవసరాలు కూడా వేర్వేరుగా ఉంటాయి, కాబట్టి నిర్మాణ వ్యయం మరియు పెట్టుబడి నిర్దిష్ట విలువలకు పరిమితం కాకూడదు.
(2) ఎంచుకున్న ప్రదేశం యొక్క స్థలాకృతి, భూగర్భ మరియు జలసంబంధ పరిస్థితులు సాపేక్షంగా ఉన్నతంగా ఉండాలి మరియు రూపకల్పన మరియు నిర్మాణంలో అవకాశాలు ఉండాలి. చిన్న జలవిద్యుత్ కేంద్రాల నిర్మాణంలో, నిర్మాణ సామగ్రి వినియోగం సాధ్యమైనంత వరకు "స్థానిక సామగ్రి" సూత్రానికి అనుగుణంగా ఉండాలి.
(3) విద్యుత్ ప్రసార పరికరాల పెట్టుబడి మరియు విద్యుత్ నష్టాన్ని తగ్గించడానికి, ఎంపిక చేసిన ప్రదేశం విద్యుత్ సరఫరా మరియు ప్రాసెసింగ్ ప్రాంతానికి వీలైనంత దగ్గరగా ఉండాలి.
(4) స్థలాన్ని ఎన్నుకునేటప్పుడు, ఇప్పటికే ఉన్న జల నిర్మాణాలను వీలైనంత వరకు ఉపయోగించుకోవాలి. ఉదాహరణకు, నీటిపారుదల కాలువలో నీటి బిందువులను ఉపయోగించి జలవిద్యుత్ కేంద్రాన్ని నిర్మించవచ్చు, లేదా నీటిపారుదల ప్రవాహం నుండి విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేయడానికి నీటిపారుదల రిజర్వాయర్ పక్కన జలవిద్యుత్ కేంద్రాన్ని నిర్మించవచ్చు, మొదలైనవి. ఈ జలవిద్యుత్ కేంద్రాలు నీరు ఉన్నప్పుడు విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేసే సూత్రాన్ని పాటించగలవు కాబట్టి, వాటి ఆర్థిక ప్రాముఖ్యత మరింత స్పష్టంగా ఉంటుంది.