హైడ్రో టర్బైన్ జనరేటర్ గురించి సమగ్ర అవగాహన

1. జనరేటర్ రకాలు మరియు క్రియాత్మక లక్షణాలు
జనరేటర్ అనేది యాంత్రిక శక్తికి లోనైనప్పుడు విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేసే ఒక పరికరం. ఈ మార్పిడి ప్రక్రియలో, యాంత్రిక శక్తి గాలి శక్తి, నీటి శక్తి, ఉష్ణ శక్తి, సౌర శక్తి మొదలైన అనేక ఇతర శక్తి రూపాల నుండి వస్తుంది. వివిధ రకాల విద్యుత్తును బట్టి, జనరేటర్లను ప్రధానంగా DC జనరేటర్లు మరియు AC జనరేటర్లుగా విభజిస్తారు.

1. DC జనరేటర్ యొక్క క్రియాత్మక లక్షణాలు
DC జనరేటర్‌కు సౌకర్యవంతమైన ఉపయోగం మరియు నమ్మకమైన పనితీరు వంటి లక్షణాలు ఉన్నాయి. ఇది DC విద్యుత్ సరఫరా అవసరమయ్యే అన్ని రకాల విద్యుత్ పరికరాలకు నేరుగా విద్యుత్ శక్తిని అందించగలదు. అయితే, DC జనరేటర్ లోపల ఒక కమ్యుటేటర్ ఉంటుంది, దీనివల్ల విద్యుత్ స్పార్క్ సులభంగా ఉత్పత్తి అవుతుంది మరియు విద్యుత్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యం తక్కువగా ఉంటుంది. DC జనరేటర్‌ను సాధారణంగా DC మోటార్, ఎలక్ట్రోలైసిస్, ఎలక్ట్రోప్లేటింగ్, ఆల్టర్నేటర్ యొక్క ఛార్జింగ్ మరియు ఎక్సైటేషన్ కోసం DC విద్యుత్ సరఫరాగా ఉపయోగించవచ్చు.

2. ఆల్టర్నేటర్ యొక్క క్రియాత్మక లక్షణాలు
బాహ్య యాంత్రిక శక్తి చర్య ద్వారా AC ని ఉత్పత్తి చేసే జనరేటర్‌ను AC జనరేటర్ అంటారు. ఈ రకమైన జనరేటర్‌ను సింక్రోనస్ AC పవర్ జనరేషన్‌గా విభజించవచ్చు.
AC జనరేటర్లలో సింక్రోనస్ జనరేటర్ అత్యంత సాధారణమైనది. ఈ రకమైన జనరేటర్ DC కరెంట్ ద్వారా ఉత్తేజితం చేయబడుతుంది, ఇది యాక్టివ్ పవర్ మరియు రియాక్టివ్ పవర్ రెండింటినీ అందించగలదు. AC విద్యుత్ సరఫరా అవసరమయ్యే వివిధ లోడ్ పరికరాలకు శక్తిని సరఫరా చేయడానికి దీనిని ఉపయోగించవచ్చు. అదనంగా, ఉపయోగించే విభిన్న ప్రైమ్ మూవర్‌ల ప్రకారం, సింక్రోనస్ జనరేటర్లను స్టీమ్ టర్బైన్ జనరేటర్లు, హైడ్రో జనరేటర్లు, డీజిల్ జనరేటర్లు మరియు విండ్ టర్బైన్‌లుగా విభజించవచ్చు.
ఆల్టర్నేటర్లు విస్తృతంగా ఉపయోగించబడతాయి, ఉదాహరణకు, వివిధ విద్యుత్ కేంద్రాలు, సంస్థలు, దుకాణాలు, గృహ స్టాండ్‌బై విద్యుత్ సరఫరా, ఆటోమొబైల్స్ మొదలైన వాటిలో విద్యుత్ సరఫరా కోసం జనరేటర్లను ఉపయోగిస్తారు.

జనరేటర్ యొక్క మోడల్ మరియు సాంకేతిక పారామితులు
జనరేటర్ యొక్క ఉత్పత్తి నిర్వహణ మరియు వినియోగాన్ని సులభతరం చేయడానికి, ప్రభుత్వం జనరేటర్ మోడల్ సంకలన పద్ధతిని ఏకీకృతం చేసింది మరియు దాని బాడీపై స్పష్టంగా కనిపించే ప్రదేశంలో జనరేటర్ నేమ్‌ప్లేట్‌ను అతికించింది. ఈ నేమ్‌ప్లేట్‌లో ప్రధానంగా జనరేటర్ మోడల్, రేటెడ్ వోల్టేజ్, రేటెడ్ పవర్ సప్లై, రేటెడ్ పవర్, ఇన్సులేషన్ గ్రేడ్, ఫ్రీక్వెన్సీ, పవర్ ఫ్యాక్టర్ మరియు వేగం వంటి వివరాలు ఉంటాయి.

జనరేటర్ యొక్క నమూనా మరియు అర్థం
జనరేటర్ మోడల్ అనేది సాధారణంగా యూనిట్ యొక్క వివరణ, ఇందులో జనరేటర్ ద్వారా వెలువడే వోల్టేజ్ అవుట్‌పుట్ రకం, జనరేటర్ యూనిట్ రకం, నియంత్రణ లక్షణాలు, డిజైన్ సీరియల్ నంబర్ మరియు పర్యావరణ లక్షణాలు ఉంటాయి.
అదనంగా, కొన్ని జనరేటర్ల నమూనాలు స్పష్టంగా మరియు సరళంగా ఉంటాయి, వీటిని గుర్తించడం మరింత సౌకర్యవంతంగా ఉంటుంది, ఉదాహరణకు ఉత్పత్తి సంఖ్య, రేటెడ్ వోల్టేజ్ మరియు రేటెడ్ కరెంట్ వంటివి చిత్రం 6లో చూపబడ్డాయి.
(1) రేటెడ్ వోల్టేజ్
రేటెడ్ వోల్టేజ్ అనేది సాధారణ ఆపరేషన్ సమయంలో జనరేటర్ ద్వారా అవుట్‌పుట్ చేయబడే రేటెడ్ వోల్టేజ్‌ను సూచిస్తుంది మరియు దాని యూనిట్ kV.
(2) రేటెడ్ కరెంట్
రేటెడ్ కరెంట్ అనేది సాధారణ మరియు నిరంతర ఆపరేషన్‌లో జనరేటర్ యొక్క గరిష్ట వర్కింగ్ కరెంట్‌ను Ka లో సూచిస్తుంది. జనరేటర్ యొక్క ఇతర పారామీటర్లు రేట్ చేయబడినప్పుడు, జనరేటర్ ఈ కరెంట్‌తో పనిచేస్తుంది మరియు దాని స్టేటర్ వైండింగ్ యొక్క ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల అనుమతించదగిన పరిధిని మించదు.
(3) భ్రమణ వేగం
జనరేటర్ వేగం అనేది 1 నిమిషంలో జనరేటర్ యొక్క ప్రధాన షాఫ్ట్ యొక్క గరిష్ట భ్రమణ వేగాన్ని సూచిస్తుంది. ఈ పరామితి జనరేటర్ పనితీరును అంచనా వేయడానికి ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన పరామితులలో ఒకటి.
(4) పౌనఃపున్యం
ఫ్రీక్వెన్సీ అనేది జనరేటర్‌లోని AC సైన్ వేవ్ యొక్క పీరియడ్ యొక్క విలోమాన్ని సూచిస్తుంది మరియు దాని యూనిట్ హెర్ట్జ్ (Hz). ఉదాహరణకు, ఒక జనరేటర్ యొక్క ఫ్రీక్వెన్సీ 50Hz అయితే, దాని ప్రత్యావర్తన విద్యుత్ దిశ మరియు ఇతర పారామితులు 1 సెకనులో 50 సార్లు మారుతాయని ఇది సూచిస్తుంది.
(5) శక్తి కారకం
జనరేటర్ విద్యుదయస్కాంత మార్పిడి ద్వారా విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేస్తుంది, మరియు దాని అవుట్‌పుట్ పవర్‌ను రెండు రకాలుగా విభజించవచ్చు: రియాక్టివ్ పవర్ మరియు యాక్టివ్ పవర్. రియాక్టివ్ పవర్ ప్రధానంగా అయస్కాంత క్షేత్రాన్ని ఉత్పత్తి చేయడానికి మరియు విద్యుత్తును అయస్కాంతత్వంగా మార్చడానికి ఉపయోగించబడుతుంది; యాక్టివ్ పవర్ వినియోగదారులకు అందించబడుతుంది. జనరేటర్ యొక్క మొత్తం పవర్ అవుట్‌పుట్‌లో, యాక్టివ్ పవర్ యొక్క నిష్పత్తిని పవర్ ఫ్యాక్టర్ అంటారు.
(6) స్టేటర్ కనెక్షన్
పటం 9లో చూపిన విధంగా, జనరేటర్ యొక్క స్టేటర్ కనెక్షన్‌ను త్రిభుజాకార (△ ఆకారపు) కనెక్షన్ మరియు స్టార్ (Y-ఆకారపు) కనెక్షన్ అని రెండు రకాలుగా విభజించవచ్చు. జనరేటర్‌లో, జనరేటర్ స్టేటర్ యొక్క మూడు వైండింగ్‌లు సాధారణంగా స్టార్ ఆకారంలో అనుసంధానించబడి ఉంటాయి.
(7) ఇన్సులేషన్ తరగతి
జనరేటర్ యొక్క ఇన్సులేషన్ గ్రేడ్ ప్రధానంగా దాని ఇన్సులేషన్ మెటీరియల్ యొక్క అధిక ఉష్ణోగ్రత నిరోధక గ్రేడ్‌ను సూచిస్తుంది. జనరేటర్‌లో, ఇన్సులేటింగ్ మెటీరియల్ ఒక బలహీనమైన భాగం. అధిక ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఈ మెటీరియల్ త్వరగా పాతబడిపోతుంది మరియు పాడైపోతుంది కూడా, కాబట్టి వివిధ ఇన్సులేటింగ్ మెటీరియల్స్ యొక్క ఉష్ణ నిరోధక గ్రేడ్ కూడా భిన్నంగా ఉంటుంది. ఈ పారామీటర్‌ను సాధారణంగా అక్షరాలతో సూచిస్తారు, ఇక్కడ y అంటే ఉష్ణ నిరోధక ఉష్ణోగ్రత 90 ℃, a అంటే ఉష్ణ నిరోధక ఉష్ణోగ్రత 105 ℃, e అంటే ఉష్ణ నిరోధక ఉష్ణోగ్రత 120 ℃, B అంటే ఉష్ణ నిరోధక ఉష్ణోగ్రత 130 ℃, f అంటే ఉష్ణ నిరోధక ఉష్ణోగ్రత 155 ℃, H అంటే ఉష్ణ నిరోధక ఉష్ణోగ్రత 180 ℃, మరియు C అంటే ఉష్ణ నిరోధక ఉష్ణోగ్రత 180 ℃ కంటే ఎక్కువ అని అర్థం.
(8) ఇతర
జనరేటర్‌లో, పైన పేర్కొన్న సాంకేతిక పారామితులతో పాటు, జనరేటర్ యొక్క ఫేజ్‌ల సంఖ్య, యూనిట్ మొత్తం బరువు మరియు తయారీ తేదీ వంటి పారామితులు కూడా ఉంటాయి. ఈ పారామితులు చదివేటప్పుడు స్పష్టంగా మరియు సులభంగా అర్థమయ్యేలా ఉంటాయి, మరియు ఇవి ప్రధానంగా వినియోగదారులు ఉపయోగించేటప్పుడు లేదా కొనుగోలు చేసేటప్పుడు సూచనగా చూసుకోవడానికి ఉద్దేశించబడ్డాయి.

3. లైన్‌లో జనరేటర్ యొక్క చిహ్న గుర్తింపు
ఎలక్ట్రిక్ డ్రైవ్ మరియు మెషిన్ టూల్ వంటి నియంత్రణ సర్క్యూట్లలో జనరేటర్ ఒక ముఖ్యమైన భాగం. ప్రతి నియంత్రణ సర్క్యూట్‌కు సంబంధించిన స్కీమాటిక్ రేఖాచిత్రాన్ని గీసేటప్పుడు, జనరేటర్‌ను దాని అసలు ఆకారంలో కాకుండా, దాని పనితీరును సూచించే రేఖాచిత్రాలు, అక్షరాలు మరియు ఇతర చిహ్నాలతో గుర్తించి చూపిస్తారు.