Ụdị mmepụta ike ugbu a nke China gụnyere ihe ndị a.
(1) Mmepụta ike ọkụ. Ụlọ ọrụ ike ọkụ bụ ụlọ ọrụ mmepụta ihe nke na-eji kol, mmanụ, na gas eke dị ka mmanụ ọkụ iji mepụta ọkụ eletrik. Usoro mmepụta ya bụ isi bụ: ọkụ mmanụ na-eme ka mmiri dị na boiler ghọọ uzuoku, ike kemịkalụ nke mmanụ ọkụ na-aghọkwa ike okpomọkụ. Nrụgide uzuoku na-eme ka turbine uzuoku na-agbagharị. A na-agbanwe ya ka ọ bụrụ ike igwe, wee turbine uzuoku na-eme ka generator na-agbagharị, na-agbanwe ike igwe ka ọ bụrụ ike eletriki. Ike ọkụ kwesịrị ịgba ọkụ mmanụ ọkụ dị ka kol na mmanụ ala. N'otu aka, nchekwa mmanụ ọkụ dị oke, ka ha na-agba ọkụ, otú ahụ ka ha na-eche ihe egwu nke ike ọgwụgwụ ihu na-ebelata. A na-eme atụmatụ na akụrụngwa mmanụ ụwa ga-agwụ n'ime afọ 30 ọzọ. N'aka nke ọzọ, ọkụ mmanụ ọkụ ga-ewepụta carbon dioxide na sulfur oxides, yabụ ọ ga-akpata mmetụta griinhaus na mmiri ozuzo acid, ma mebie gburugburu ebe obibi ụwa.
(2) Ike Mmiri. Mmiri nke na-agbanwe ike ndọda nke mmiri ka ọ bụrụ ike kinetic na-emetụta turbine mmiri, turbine mmiri amalite ịtụgharị, turbine mmiri ejikọtara na jenerato, jenerato ahụ amalitekwa imepụta ọkụ eletrik. Ihe na-adịghị mma nke ike mmiri bụ na mmiri na-asọpụta n'ime ala buru ibu, nke nwere ike imebi gburugburu ebe obibi, ozugbo nnukwu ọdọ mmiri daa, ihe ga-esi na ya pụta ga-abụ ọdachi. Na mgbakwunye, akụrụngwa mmiri nke mba dị oke, oge na-emetụtakwa ha.
(3) Mmepụta ike anyanwụ. Mmepụta ike anyanwụ na-agbanwe ìhè anyanwụ ka ọ bụrụ ọkụ eletrik (a na-akpọkwa mmepụta ike fotovoltaic), isi ihe dị na ya bụ "mmetụta fotovoltaic." Mgbe foton na-enwu na ígwè, ike ya nwere ike ịbanye site na elektrọn dị na ígwè ahụ. Ike nke elektrọn na-amịkọrọ buru ibu nke na ọ ga-emeri ike dị n'ime nke ígwè ahụ iji rụọ ọrụ, gbapụ na elu ígwè ahụ wee ghọọ fotoelektrọn. Nke a bụ ihe a na-akpọ "mmetụta fotovoltaic", ma ọ bụ "mmetụta fotovoltaic" n'ụzọ dị mkpirikpi. Sistemụ fotovoltaic anyanwụ nwere njirimara ndị a:
①A naghị agbanwe akụkụ, anaghị emegharị mkpọtụ; ②A naghị emerụ ikuku, anaghị ewepụta mmiri mkpofu; ③A naghị ewepụta usoro ọkụ, anaghị achọ mmanụ ọkụ; ④Ndozi dị mfe na obere ọnụ ahịa mmezi; ⑤Ezigbo ntụkwasị obi na nkwụsi ike n'ọrụ;
⑥ Batrị anyanwụ dị ka ihe dị mkpa nwere ogologo ndụ ọrụ;
⑦Ike ike nke ike anyanwụ dị obere, ọ na-agbanwekwa site n'otu ebe ruo ebe ọzọ na oge ruo n'oge. Nke a bụ nsogbu bụ isi na-eche mmepe na ojiji nke ike anyanwụ ihu.
(4) Mmepụta ike ikuku. Turbine ikuku bụ igwe ike nke na-agbanwe ike ikuku ka ọ bụrụ ọrụ igwe, nke a makwaara dị ka igwe ikuku. N'ozuzu ya, ọ bụ injin na-eji okpomọkụ eme ihe nke na-eji anyanwụ eme ihe dị ka isi iyi okpomọkụ na ikuku dị ka ihe na-arụ ọrụ. O nwere njirimara ndị a:
①A na-emegharị emegharị, a naghị agwụ agwụ, ọ dịghị mkpa maka kol, mmanụ na mmanụ ndị ọzọ achọrọ maka mmepụta ike okpomọkụ ma ọ bụ ihe nuklia dị mkpa maka ụlọ ọrụ ike nuklia iji mepụta ọkụ eletrik, belụsọ maka mmezi mgbe niile, na-enweghị oriri ọ bụla ọzọ;
②Ọcha, ezigbo uru gburugburu ebe obibi; ③Ọkwa ntinye na-agbanwe agbanwe;
④Mkpọtụ na mmetọ anya; ⑤Ibi n'ala buru ibu;
⑥A naghị akwụsi ike ma a naghị achịkwa ya; ⑦Ugbu a ọnụ ahịa ya ka dị elu; ⑧Ọ na-emetụta ọrụ nnụnụ.
(5) Ike nuklia. Ụzọ e si emepụta ọkụ eletrik site na iji okpomọkụ nke mgbawa nuklia na-apụta n'ime ihe nrụpụta nuklia. Ọ dị nnọọ ka mmepụta ike okpomọkụ. Ike nuklia nwere njirimara ndị a:
①Mmepụta ike nuklia anaghị ewepụta nnukwu ihe ndị na-emerụ emerụ n'ime ikuku dịka mmepụta ike mmanụ ọkụ, yabụ mmepụta ike nuklia agaghị akpata mmetọ ikuku;
②Imepụta ike nuklia agaghị emepụta carbon dioxide nke na-eme ka mmetụta griinhaus zuru ụwa ọnụ ka njọ;
③Ọkụ uranium eji eme ihe n'ike nuklia enweghị ihe ọzọ ewezuga mmepụta ike;
④ Ike nke mmanụ nuklia dị ọtụtụ nde ugboro karịa nke mmanụ ọkụ, yabụ mmanụ ọkụ nke ụlọ ọrụ ike nuklia na-eji dị obere ma dịkwa mma maka njem na nchekwa;
⑤N'ọnụ ahịa mmepụta ike nuklia, ọnụ ahịa mmanụ ụgbọala na-ebelata, ọnụ ahịa mmepụta ike nuklia anaghịkwa emetụta ọnọdụ akụ na ụba mba ụwa, yabụ ọnụ ahịa mmepụta ike na-adịgide adịgide karịa ụzọ mmepụta ike ndị ọzọ;
⑥Ụlọ ọrụ ike nuklia ga-emepụta ihe mkpofu redioaktivu dị elu ma dị ala, ma ọ bụ mmanụ nuklia ejirila mee ihe. Ọ bụ ezie na ha nwere obere olu, a ga-ejikwa ha nke ọma n'ihi radieshon, ha ga-enwekwa nnukwu nsogbu ndọrọ ndọrọ ọchịchị;
⑦Ọkwa okpomọkụ nke ụlọ ọrụ ike nuklia dị ala, yabụ a na-ewepụta okpomọkụ mkpofu karịa ụlọ ọrụ ike mmanụ ọkụ nkịtị n'ime gburugburu ebe obibi, yabụ mmetọ okpomọkụ nke ụlọ ọrụ ike nuklia dị njọ karịa;
⑧Ọnụ ego itinye ego nke ụlọ ọrụ ike nuklia dị elu, ihe egwu ego nke ụlọ ọrụ ike dịkwa elu;
⑨ E nwere nnukwu ihe redioaktivu n'ime reactor nke ụlọ ọrụ ike nuklia, ọ bụrụ na a tọhapụ ya na gburugburu ebe obibi n'ihe mberede, ọ ga-emebi gburugburu ebe obibi na ndị mmadụ;
⑩ O nwere ike ịbụ na e nwere esemokwu na esemokwu ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Gịnị bụ ike kemịkal?
Ike kemịkalụ bụ ike a na-ewepụta mgbe ihe na-eme mmeghachi omume kemịkalụ. Ọ bụ ike zoro ezo nke ukwuu. A pụghị iji ya rụọ ọrụ ozugbo. A na-ewepụta ya naanị mgbe mgbanwe kemịkalụ mere ma ghọọ ike okpomọkụ ma ọ bụ ụdị ike ndị ọzọ. Ike nke ọkụ mmanụ na kol na-ewepụta, mgbawa nke ihe mgbawa, na mgbanwe kemịkalụ n'ahụ nri ndị mmadụ na-eri bụ ike kemịkalụ niile. Ike kemịkalụ na-ezo aka na ike nke ihe mejupụtara. Dịka iwu nchekwa ike si dị, mgbanwe ike a hà nhata n'ịdị ukwuu ma megide mgbanwe na ike okpomọkụ na mmeghachi omume ahụ. Mgbe atọm dị na ihe mejupụtara mmeghachi omume ahụ gbanwere iji mepụta ihe mejupụtara ọhụrụ, ọ ga-eduga na ike kemịkalụ. Mgbanwe ahụ, na-emepụta mmetụta exothermic ma ọ bụ endothermic.
Oge ozi: Ọktoba-25-2021
