Ó ti pé ọdún 111 láti ìgbà tí China bẹ̀rẹ̀ sí í kọ́ ibùdó agbára omi shilongba, ibùdó agbára omi àkọ́kọ́ ní ọdún 1910. Láàárín ọdún tó lé ní ọgọ́rùn-ún wọ̀nyí, láti ibi tí agbára agbára omi shilongba tó jẹ́ 480 kW nìkan ti wà sí ibi tí agbára iná mànàmáná tó jẹ́ 370 mílíọ̀nù KW wà ní ipò àkọ́kọ́ ní àgbáyé, ilé iṣẹ́ omi àti iná mànàmáná ti China ti ṣe àwọn àṣeyọrí tó yanilẹ́nu. A wà nínú iṣẹ́ èédú, a ó sì gbọ́ ìròyìn nípa agbára omi díẹ̀ tàbí kí a má gbọ́ púpọ̀ nípa iṣẹ́ agbára omi.
01 Ìlànà ìṣẹ̀dá agbára omi
Agbara omi jẹ́ ilana ti yiyi agbara omi pada si agbara ẹrọ, ati lẹhinna lati agbara ẹrọ si agbara ina. Ni gbogbogbo, o jẹ lati lo omi odò ti n ṣàn lati yi ẹrọ naa pada fun iṣelọpọ agbara, ati agbara ti o wa ninu odo tabi apakan ti agbada rẹ da lori iwọn omi ati idinku omi.
Kò sí ẹni tí òfin fọwọ́ sí láti ṣàkóso ìwọ̀n omi odò náà, ìṣàn omi náà sì dára. Nítorí náà, nígbà tí o bá ń kọ́ ibùdó agbára omi, o lè yan láti kọ́ ìdè omi kí o sì darí omi náà sí ibi tí ìṣàn omi náà ti lè pọ̀ sí i, kí ó baà lè mú kí ìwọ̀n lílo àwọn ohun àlùmọ́nì omi sunwọ̀n sí i.
Ìdá omi ni láti kọ́ ìdà omi kan ní apá odò pẹ̀lú ìṣàn omi ńlá, láti gbé ìdà omi kan kalẹ̀ láti tọ́jú omi àti láti gbé ìpele omi náà ga, gẹ́gẹ́ bí Ibùdó Iṣẹ́ Agbára Omi Àwọn Ẹnubodè Mẹ́ta; Ìdá omi túmọ̀ sí ìyípadà omi láti ibi ìdà omi sí ìsàlẹ̀ nípasẹ̀ ọ̀nà ìyípadà omi, bíi ibùdó omi omi Jinping II.
Àwọn ànímọ́ 02 ti agbára omi
Àwọn àǹfààní agbára omi ní pàtàkì pẹ̀lú ààbò àyíká àti àtúnṣe, iṣẹ́ ṣíṣe àti ìyípadà gíga, owó ìtọ́jú díẹ̀ àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
Ààbò àyíká àti àtúnṣe ló yẹ kí ó jẹ́ àǹfààní ńlá jùlọ ti agbára omi. Agbára omi nìkan ni ó ń lo agbára omi, kì í lo omi, kì í sì í fa ìbàjẹ́.
Ẹ̀rọ ìṣẹ̀dá omi turbine, ohun èlò agbára pàtàkì fún ìṣẹ̀dá omi, kìí ṣe pé ó muná dóko nìkan ni, ó tún rọrùn láti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ àti láti ṣiṣẹ́. Ó lè bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ náà kíákíá láti ipò àìdúró láàárín ìṣẹ́jú díẹ̀ kí ó sì parí iṣẹ́ náà láti mú kí ẹrù náà pọ̀ sí i àti láti dínkù ní ìṣẹ́jú díẹ̀. A lè lo agbára omi láti ṣe àwọn iṣẹ́ bíi fífá orí òkè, ṣíṣàtúnṣe ìgbàkúgbà, ṣíṣàtúnṣe ẹrù àti ṣíṣàtúnṣe ìṣẹ̀lẹ̀ ètò agbára.
Ìṣẹ̀dá agbára omi kò lo epo, kò nílò agbára púpọ̀ àti àwọn ohun èlò tí a fi sínú iwakusa àti gbígbé epo, ó ní àwọn ohun èlò tí ó rọrùn, àwọn olùṣiṣẹ́ díẹ̀, agbára ìrànlọ́wọ́ díẹ̀, iṣẹ́ pípẹ́ ti àwọn ohun èlò àti owó ìṣiṣẹ́ àti ìtọ́jú díẹ̀. Nítorí náà, iye owó iṣẹ́ agbára omi fún ibùdó agbára omi kéré, èyí tí ó jẹ́ 1/5-1/8 ti ibùdó agbára ooru, àti ìwọ̀n lílo agbára omi ti ibùdó agbára omi ga, tó ju 85% lọ, nígbà tí agbára ooru tí a fi èédú ṣe ti ibùdó agbára ooru jẹ́ nǹkan bí 40%.
Àwọn àléébù agbára omi ní pàtàkì ni kí ojúọjọ́ máa ní ipa lórí rẹ̀ gidigidi, tí ipò ilẹ̀ ayé kò fi bẹ́ẹ̀ lágbára, ìdókòwò ńlá ní ìbẹ̀rẹ̀ àti ìbàjẹ́ sí àyíká àyíká.
Òjò máa ń ní ipa lórí agbára omi. Yálà ó jẹ́ ní àsìkò òjò tàbí ní àsìkò òjò jẹ́ ohun pàtàkì láti fi ṣe àfihàn fún ríra èédú agbára ilé iṣẹ́ iná mànàmáná. Ìṣẹ̀dá agbára omi dúró ṣinṣin gẹ́gẹ́ bí ọdún àti ìpínlẹ̀, ṣùgbọ́n ó sinmi lórí “ọjọ́” tí a bá ṣe àlàyé rẹ̀ sí oṣù, ìdá mẹ́rin àti agbègbè. Kò lè pèsè agbára tó dúró ṣinṣin àti tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé bíi agbára ooru.
Àwọn ìyàtọ̀ ńlá ló wà láàárín Gúúsù àti àríwá ní àsìkò òjò àti àsìkò òjò. Síbẹ̀síbẹ̀, gẹ́gẹ́ bí ìṣirò ti ìpèsè agbára omi ní oṣù kọ̀ọ̀kan láti ọdún 2013 sí 2021, ní gbogbogbòò, àsìkò òjò ní China jẹ́ ní nǹkan bí oṣù kẹfà sí oṣù kẹwàá àti àsìkò òjò jẹ́ ní nǹkan bí oṣù Kejìlá sí oṣù kejì. Ìyàtọ̀ láàrín àwọn méjèèjì lè pọ̀ ju ìlọ́po méjì lọ. Ní àkókò kan náà, a tún lè rí i pé lábẹ́ àbájáde bí agbára tí a fi sí i ṣe ń pọ̀ sí i, agbára iná láti oṣù kìíní sí oṣù kẹta ọdún yìí kéré gan-an ju ti àwọn ọdún ìṣáájú lọ, àti pé agbára iná ní oṣù kẹta dọ́gba pẹ̀lú èyí tí ó wà ní ọdún 2015. Èyí tó láti jẹ́ kí a rí “àìdúróṣinṣin” agbára omi.
Àwọn ipò tí ó wà ní ààlà. A kò le kọ́ àwọn ibùdó agbára omi níbi tí omi bá wà. Ìkọ́lé ibùdó agbára omi ní ààlà nípasẹ̀ ìmọ̀ ilẹ̀, ìṣàn omi, ìwọ̀n ìṣàn omi, ìṣípò àwọn olùgbé àti ẹ̀ka ìṣàkóso pàápàá. Fún àpẹẹrẹ, iṣẹ́ àgbékalẹ̀ ìpamọ́ omi Heishan Gorge tí a mẹ́nu kàn ní National People's Congress ní ọdún 1956 kò tíì kọjá nítorí àìṣedéédéé àwọn ohun tí ó wà láàárín Gansu àti Ningxia. Títí tí ó fi tún farahàn nínú àbá àwọn ìpàdé méjèèjì ní ọdún yìí, a kò tíì mọ̀ nígbà tí ìkọ́lé náà lè bẹ̀rẹ̀.
Idókòwò tí a nílò fún agbára omi pọ̀ gan-an. Iṣẹ́ àpáta ilẹ̀ àti kọnkírítì fún kíkọ́ àwọn ibùdó agbára omi pọ̀ gan-an, a sì gbọ́dọ̀ san owó ìtúntò ńlá; Jù bẹ́ẹ̀ lọ, kìí ṣe pé owó ìdókòwò àkọ́kọ́ náà ń hàn nínú owó nìkan ni, ṣùgbọ́n ó tún ń hàn ní àkókò. Nítorí àìní fún ìtúntò àti ìṣọ̀kan àwọn ẹ̀ka onírúurú, ìṣiṣẹ́ ìkọ́lé ọ̀pọ̀lọpọ̀ ibùdó agbára omi yóò pẹ́ ju bí a ti gbèrò lọ.
Bí a bá wo Ibùdó Iṣẹ́ Agbára Omi Baihetan tí wọ́n ń kọ́ gẹ́gẹ́ bí àpẹẹrẹ, wọ́n bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ náà ní ọdún 1958, wọ́n sì fi kún un nínú “ètò ọdún márùn-ún kẹta” ní ọdún 1965. Àmọ́, lẹ́yìn ọ̀pọ̀ ìyípadà, wọn kò bẹ̀rẹ̀ rẹ̀ ní gbangba títí di oṣù August ọdún 2011. Títí di ìsinsìnyí, Ibùdó Iṣẹ́ Agbára Omi Baihetan kò tíì parí. Yàtọ̀ sí àwòrán àti ètò àkọ́kọ́, ìṣètò gidi yóò gba ó kéré tán ọdún mẹ́wàá.
Àwọn ibi ìpamọ́ omi ńláńlá máa ń fa ìkún omi ńláńlá ní apá òkè ìdajì omi náà, nígbà míìrán ó máa ń ba àwọn ilẹ̀ kéékèèké jẹ́, àwọn àfonífojì odò, igbó àti pápá koríko. Ní àkókò kan náà, yóò tún ní ipa lórí ètò omi tó yí ewéko náà ká. Ó ní ipa ńlá lórí ẹja, ẹyẹ omi àti àwọn ẹranko mìíràn.
Ipo lọwọlọwọ ti idagbasoke agbara omi ni Ilu China 03
Ní àwọn ọdún àìpẹ́ yìí, ìṣẹ̀dá agbára omi ti ń mú ìdàgbàsókè pọ̀ sí i, ṣùgbọ́n ìwọ̀n ìdàgbàsókè láàárín ọdún márùn-ún tó kọjá yìí kéré sí i.
Ní ọdún 2020, agbára ìṣẹ̀dá agbára omi jẹ́ 1355.21 billion kwh, pẹ̀lú ìbísí ọdún kan sí ọdún ti 3.9%. Síbẹ̀síbẹ̀, ní àkókò Ètò Ọdún Márùn-ún 13, agbára afẹ́fẹ́ àti Optoelectronics gbilẹ̀ kíákíá ní àkókò Ètò Ọdún Márùn-ún 13, wọ́n kọjá àwọn góńgó ètò, nígbà tí agbára omi parí nǹkan bí ìdajì àwọn góńgó ètò náà. Láàárín ogún ọdún tó kọjá, ìpín agbára omi nínú àpapọ̀ agbára omi ti dúró ṣinṣin, tí a ń tọ́jú ní 14% – 19%.
Láti inú ìwọ̀n ìdàgbàsókè agbára ìṣẹ̀dá ní orílẹ̀-èdè China, a lè rí i pé ìwọ̀n ìdàgbàsókè agbára ìṣiṣẹ́ omi ti dínkù ní ọdún márùn-ún tó kọjá, èyí tí a ti tọ́jú ní ìwọ̀n bí 5%.
Mo rò pé àwọn ìdí tí ó fi ń dínkù ni, ní ọwọ́ kan, pípa agbára omi kékeré, èyí tí a mẹ́nu kàn kedere nínú ètò ọdún márùn-ún kẹtàlá láti dáàbò bo àti tún àyíká àyíká ṣe. Àwọn ibùdó agbára omi kékeré 4705 ló wà tí a nílò àtúnṣe àti yíyọ kúrò ní agbègbè Sichuan nìkan;
Ní ọwọ́ kejì ẹ̀wẹ̀, àwọn ohun èlò ìdàgbàsókè agbára omi ńlá ní China kò tó. China ti kọ́ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ibùdó agbára omi bíi Àwọn Àfonífojì Mẹ́ta, Gezhouba, Wudongde, Xiangjiaba àti Baihetan. Àwọn ohun èlò fún àtúnkọ́ àwọn ibùdó agbára omi ńlá lè jẹ́ “ìpìlẹ̀ ńlá” ti Odò Yarlung Zangbo. Ṣùgbọ́n, nítorí pé agbègbè náà ní ìṣètò ilẹ̀ ayé, ìṣàkóso àyíká àwọn ohun ìní ìṣẹ̀dá àti àjọṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn orílẹ̀-èdè tí ó yí i ká, ó ti ṣòro láti yanjú tẹ́lẹ̀.
Ní àkókò kan náà, a tún lè rí i láti inú ìwọ̀n ìdàgbàsókè ti ìṣẹ̀dá agbára ní ogún ọdún tó kọjá yìí pé ìwọ̀n ìdàgbàsókè ti agbára ooru bá ìwọ̀n ìdàgbàsókè ti ìṣẹ̀dá agbára gbogbo mu, nígbàtí ìwọ̀n ìdàgbàsókè ti agbára omi kò ṣe pàtàkì sí ìwọ̀n ìdàgbàsókè ti ìṣẹ̀dá agbára gbogbo, èyí tí ó fi ipò “gbíga ní gbogbo ọdún kejì hàn”. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ìdí kan wà fún ìwọ̀n gíga ti agbára ooru, ó tún fi àìdúróṣinṣin ti agbára omi hàn dé ìwọ̀n kan.
Nínú ìlànà ìdínkù ìpín agbára ooru, agbára omi kò tíì kó ipa pàtàkì. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ó ń yára dàgbàsókè, ó lè pa ìpín rẹ̀ mọ́ nínú àpapọ̀ agbára iná mànàmáná lábẹ́ ìbísí ńlá ti agbára iná mànàmáná orílẹ̀-èdè. Ìdínkù ìpín agbára ooru jẹ́ nítorí àwọn orísun agbára mímọ́ mìíràn, bíi agbára afẹ́fẹ́, fọ́tòvoltaic, gáàsì àdánidá, agbára átọ́míìkì àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
Àkójọpọ̀ àwọn ohun èlò agbára omi púpọ̀ jù
Ìṣẹ̀dá agbára omi lápapọ̀ ti àwọn agbègbè Sichuan àti Yunnan ló fẹ́rẹ̀ẹ́ tó ìdajì gbogbo agbára omi tí wọ́n ń ṣe ní orílẹ̀-èdè náà, ìṣòro tó sì yọrí sí ni pé àwọn agbègbè tó ní àwọn ohun èlò agbára omi lè má lè gba agbára omi ní agbègbè náà, èyí tó máa ń yọrí sí ìfowópamọ́ agbára. Ìdá méjì nínú mẹ́ta omi ìdọ̀tí àti iná mànàmáná tó wà ní àwọn odò ńláńlá ní China wá láti agbègbè Sichuan, tó tó 20.2 billion kwh, nígbà tí ó ju ìdajì iná mànàmáná tó wà ní ìpínlẹ̀ Sichuan wá láti odò Dadu.
Kárí ayé, agbára omi ní China ti gbilẹ̀ kíákíá ní ọdún mẹ́wàá sẹ́yìn. China ti fẹ́rẹ̀ mú kí agbára omi ní àgbáyé pọ̀ sí i pẹ̀lú agbára tirẹ̀. Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó 80% ìdàgbàsókè agbára omi ní àgbáyé wá láti China, àti lílo agbára omi ní China jẹ́ ohun tó ju 30% ti lílo agbára omi ní àgbáyé lọ.
Sibẹsibẹ, ipin ti lilo agbara omi nla ni apapọ agbara akọkọ ti China ga diẹ sii ju apapọ agbaye lọ, kere si 8% ni ọdun 2019. Paapaa ti a ko ba fiwe pẹlu awọn orilẹ-ede ti o ti dagbasoke bii Kanada ati Norway, ipin ti lilo agbara omi kere pupọ ju ti Brazil lọ, eyiti o tun jẹ orilẹ-ede ti o ndagbasoke. China ni awọn orisun agbara omi 680 milionu kilowatts, ti o wa ni ipo akọkọ ni agbaye. Ni ọdun 2020, agbara agbara omi ti a fi sii yoo jẹ 370 milionu kilowatts. Lati oju iwoye yii, ile-iṣẹ agbara omi ti China tun ni aye nla fun idagbasoke.
04 Aṣa idagbasoke ojo iwaju ti agbara omi ni Ilu China
Agbara omi yoo mu idagbasoke rẹ pọ si ni awọn ọdun diẹ to n bọ ati pe yoo tẹsiwaju lati pọ si ni ipin ti iṣelọpọ agbara lapapọ.
Ní ọwọ́ kan, ní àkókò Ètò Ọdún Márùn-ún kẹrìnlá, agbára omi tó lé ní kìlówatt mílíọ̀nù 50 ni a lè lò ní orílẹ̀-èdè China, títí bí Wudongde, Baihetan Hydropower Stations ti ẹgbẹ́ Three Gorges àti àárín ibùdó agbára omi Yalong River. Jù bẹ́ẹ̀ lọ, iṣẹ́ ìdàgbàsókè agbára omi ní ìsàlẹ̀ Odò Yarlung Zangbo ti wà nínú ètò ọdún márùn-ún kẹrìnlá, pẹ̀lú kìlówatt mílíọ̀nù 70 ti àwọn ohun èlò tí a lè lò ní ìmọ̀ ẹ̀rọ, èyí tí ó dọ́gba pẹ̀lú àwọn ibùdó agbára omi Three Gorges mẹ́ta tó ju, èyí tí ó túmọ̀ sí wípé agbára omi ti mú ìdàgbàsókè ńlá wá lẹ́ẹ̀kan síi;
Ní ọwọ́ kejì ẹ̀wẹ̀, ó hàn gbangba pé a lè sọtẹ́lẹ̀ pé ìdínkù ìwọ̀n agbára ooru yóò dínkù. Yálà láti ojú ìwòye ààbò àyíká, ààbò agbára àti ìdàgbàsókè ìmọ̀ ẹ̀rọ, agbára ooru yóò máa dín ìjẹ́pàtàkì rẹ̀ kù ní pápá agbára.
Ní ọdún díẹ̀ tó ń bọ̀, a kò lè fi ìyára ìdàgbàsókè agbára omi wé ti agbára tuntun. Kódà ní ìpín gbogbo agbára tí a ń ṣe, àwọn tó ti pẹ́ tí agbára tuntun ń jáde lè borí rẹ̀. Tí àkókò náà bá gùn sí i, a lè sọ pé agbára tuntun yóò borí rẹ̀.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kẹrin-12-2022
