Ó ti pé ọdún 111 láti ìgbà tí China bẹ̀rẹ̀ sí í kọ́ ibùdó agbára omi shilongba, ibùdó agbára omi àkọ́kọ́ ní ọdún 1910. Láàárín ọdún tó lé ní ọgọ́rùn-ún wọ̀nyí, ilé iṣẹ́ omi àti iná mànàmáná ní China ti ṣe àwọn àṣeyọrí tó yanilẹ́nu láti ibi tí agbára agbára omi shilongba ti wà, tó jẹ́ 480kw sí 370 mílíọ̀nù KW, èyí tó wà ní ipò àkọ́kọ́ ní gbogbo àgbáyé. A wà ní ilé iṣẹ́ èédú, a ó sì gbọ́ ìròyìn nípa agbára omi, ṣùgbọ́n a kò mọ púpọ̀ nípa ilé iṣẹ́ agbára omi.
Lónìí, ẹ jẹ́ kí a lóye agbára omi ní ṣókí láti inú àwọn ìlànà àti ànímọ́ agbára omi àti ipò àti ìdàgbàsókè agbára omi ní China lọ́wọ́lọ́wọ́.
01 Ìlànà ìṣẹ̀dá agbára omi
Ní gidi, agbára omi ni ilana ti yiyi agbara omi pada si agbara ẹrọ, ati lẹhinna lati agbara ẹrọ si agbara ina. Ni gbogbogbo, o jẹ lati lo omi odò ti n ṣàn lati yi ẹrọ naa pada fun iṣelọpọ agbara, ati agbara ti o wa ninu odo tabi apakan ti agbada rẹ da lori iwọn omi ati idinku omi.
Kò sí ẹni tí òfin fọwọ́ sí láti ṣàkóso ìwọ̀n omi odò náà, ìṣàn omi náà sì dára. Nítorí náà, nígbà tí a bá ń kọ́ àwọn ibùdó agbára omi, a lè yan kíkọ́ ìdè omi àti ìyípadà láti kó ìṣàn omi náà jọ, kí a lè mú kí ìwọ̀n lílo àwọn ohun èlò omi sunwọ̀n sí i.
Ìdá omi ni láti kọ́ ìdà omi sí ibi tí a lè dé pẹ̀lú ìṣàn omi ńlá, láti gbé ìdà omi kalẹ̀ láti tọ́jú omi kí ó sì gbé ìpele omi sókè, gẹ́gẹ́ bí Ibùdó Iṣẹ́ Agbára Omi Àwọn Ẹnubodè Mẹ́ta; Ìdá omi túmọ̀ sí ìyípadà omi láti ibi ìdà omi sí ìsàlẹ̀ nípasẹ̀ ọ̀nà ìyípadà omi, bíi ibùdó agbára omi Jinping II.
Àwọn ànímọ́ 02 ti agbára omi
Àwọn àǹfààní agbára omi ní pàtàkì pẹ̀lú ààbò àyíká àti àtúnṣe, iṣẹ́ ṣíṣe àti ìyípadà gíga, owó ìtọ́jú díẹ̀ àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
Ààbò àyíká àti àtúnṣe ló yẹ kí ó jẹ́ àǹfààní ńlá jùlọ ti agbára omi. Agbára omi nìkan ni ó ń lo agbára omi, kì í lo omi, kì í sì í fa ìbàjẹ́.
Ẹ̀rọ ìṣẹ̀dá omi turbine, ohun èlò agbára pàtàkì fún ìṣẹ̀dá omi, kìí ṣe pé ó muná dóko nìkan ni, ó tún rọrùn láti bẹ̀rẹ̀ àti ṣiṣẹ́. Ó lè bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ náà kíákíá láti ipò àìdúró láàárín ìṣẹ́jú díẹ̀ kí ó sì parí iṣẹ́ ìdàgbàsókè ẹrù àti ìdínkù ní ìṣẹ́jú díẹ̀. A lè lo agbára omi láti ṣe àwọn iṣẹ́ bíi fífá irun orí, ṣíṣàtúnṣe ìgbàkúgbà, ṣíṣàtúnṣe ẹrù àti ṣíṣàtúnṣe agbára nígbàkúgbà.
Ìṣẹ̀dá agbára omi kò jẹ epo, kò nílò iye ènìyàn tó pọ̀ àti àwọn ohun èlò tí a fi sínú iwakusa àti gbígbé epo, ó ní àwọn ohun èlò tó rọrùn, àwọn olùṣiṣẹ́ díẹ̀, agbára ìrànlọ́wọ́ díẹ̀, iṣẹ́ gígùn ti àwọn ohun èlò àti iye owó ìṣiṣẹ́ àti ìtọ́jú tó kéré, nítorí náà iye owó iṣẹ́ agbára ti ibùdó agbára omi kéré, 1/5-1/8 ti ibùdó agbára ooru nìkan, àti iye agbára lílo ibùdó agbára omi ga, tó ju 85% lọ.
Àwọn àléébù agbára omi ní pàtàkì ní ipa ńlá tí ojú ọjọ́ ń ní lórí, tí àwọn ipò ilẹ̀ ayé kò fi bẹ́ẹ̀ pààlà sí, ìdókòwò ńlá ní ìbẹ̀rẹ̀ àti ìbàjẹ́ sí àyíká àyíká.
Òjò máa ń ní ipa lórí agbára omi. Yálà ó jẹ́ ní àsìkò òjò tàbí ní àsìkò òjò jẹ́ ohun pàtàkì láti fi ṣe ìtọ́kasí fún ríra èédú agbára àwọn ilé iṣẹ́ agbára ooru. Ìṣẹ̀dá agbára omi dúró ṣinṣin gẹ́gẹ́ bí ọdún àti ìpínlẹ̀, ṣùgbọ́n ó sinmi lórí “ọjọ́” tí a bá ṣe àlàyé rẹ̀ sí oṣù, ìdá mẹ́rin àti agbègbè. Kò lè pèsè agbára tó dúró ṣinṣin àti tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé bíi agbára ooru.
Àwọn ìyàtọ̀ ńlá ló wà láàárín Gúúsù àti àríwá ní àsìkò òjò àti àsìkò òjò. Síbẹ̀síbẹ̀, gẹ́gẹ́ bí ìṣirò ìṣẹ̀dá agbára omi ní oṣù kọ̀ọ̀kan láti ọdún 2013 sí 2021, ní gbogbogbòò, àsìkò òjò ní China jẹ́ ní nǹkan bí oṣù kẹfà sí oṣù kẹwàá àti àsìkò òjò jẹ́ ní nǹkan bí oṣù Kejìlá sí oṣù kejì. Ìyàtọ̀ nínú ìṣẹ̀dá agbára láàrín àwọn méjèèjì lè pọ̀ ju ìlọ́po méjì lọ. Ní àkókò kan náà, a tún lè rí i pé lábẹ́ àbájáde bí agbára tí a fi sí i ṣe ń pọ̀ sí i, ìṣẹ̀dá agbára láti oṣù kìíní sí oṣù kẹta ọdún yìí kéré gan-an ju ti àwọn ọdún ìṣáájú lọ, àti pé ìṣẹ̀dá agbára ní oṣù kẹta dọ́gba pẹ̀lú èyí tí ó ṣẹlẹ̀ ní ọdún 2015. Èyí tó láti jẹ́ kí a rí “àìdúróṣinṣin” agbára omi.
Ìṣẹ̀dá agbára omi ní oṣù kọ̀ọ̀kan láti ọdún 2013 sí 2021 (100 mílíọ̀nù kwh)
Àwọn ipò tí a lè fojú rí lópin. A kò le kọ́ àwọn ibùdó agbára omi níbi tí omi bá wà. Ẹ̀kọ́ nípa ilẹ̀ ayé, ìṣàn omi, iyàrá ìṣàn omi, ìṣípò àwọn olùgbé àti ẹ̀ka ìṣàkóso pàápàá gbogbo wọn ló ń dín kíkọ́ ibùdó agbára omi kù. Fún àpẹẹrẹ, iṣẹ́ àgbékalẹ̀ ìpamọ́ omi Heishan Gorge tí a mẹ́nu kàn ní National People's Congress ní ọdún 1956 kò tíì kọjá nítorí àìṣedéédéé àwọn ohun tí ó wà láàárín Gansu àti Ningxia. Títí di ọdún yìí, ó tún farahàn nínú àbá àwọn ìpàdé méjèèjì, Nígbà tí ìkọ́lé bá lè bẹ̀rẹ̀ kò tíì yé.
Idókòwò tí a nílò fún agbára omi pọ̀ gan-an. Iṣẹ́ àpáta ilẹ̀ àti kọnkírítì fún kíkọ́ àwọn ibùdó agbára omi pọ̀ gan-an, a sì gbọ́dọ̀ san owó ìtúntò ńlá; Jù bẹ́ẹ̀ lọ, kìí ṣe pé owó ìdókòwò àkọ́kọ́ náà ń hàn nínú owó nìkan ni, ṣùgbọ́n ó tún ń hàn ní àkókò. Nítorí àìní fún àtúntò àti ìṣọ̀kan àwọn ẹ̀ka onírúurú, ìṣiṣẹ́ ìkọ́lé ọ̀pọ̀lọpọ̀ ibùdó agbára omi yóò pẹ́ ju bí a ti gbèrò lọ.
Bí a bá wo Ibùdó Iṣẹ́ Agbára Omi Baihetan tí wọ́n ń kọ́ gẹ́gẹ́ bí àpẹẹrẹ, wọ́n bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ náà ní ọdún 1958, wọ́n sì fi kún un nínú “ètò ọdún márùn-ún kẹta” ní ọdún 1965. Àmọ́, lẹ́yìn ọ̀pọ̀ ìyípadà, wọn kò bẹ̀rẹ̀ rẹ̀ ní gbangba títí di oṣù kẹjọ ọdún 2011. Títí di ìsinsìnyí, Ibùdó Iṣẹ́ Agbára Omi Baihetan kò tíì parí. Yàtọ̀ sí ètò ìṣètò àkọ́kọ́, ìṣètò gidi yóò gba ó kéré tán ọdún mẹ́wàá.
Àwọn ibi ìpamọ́ omi ńláńlá máa ń fa ìkún omi ńláńlá ní apá òkè ìdajì omi náà, nígbà míìrán ó máa ń ba àwọn ilẹ̀ kéékèèké jẹ́, àwọn àfonífojì odò, igbó àti pápá koríko. Ní àkókò kan náà, yóò tún ní ipa lórí ètò omi tó yí ewéko náà ká. Ó ní ipa ńlá lórí ẹja, ẹyẹ omi àti àwọn ẹranko mìíràn.
Ipo lọwọlọwọ ti idagbasoke agbara omi ni Ilu China 03
Ní àwọn ọdún àìpẹ́ yìí, ìṣẹ̀dá agbára omi ti ń mú ìdàgbàsókè pọ̀ sí i, ṣùgbọ́n ìwọ̀n ìdàgbàsókè láàárín ọdún márùn-ún tó kọjá yìí kéré sí i.
Ní ọdún 2020, agbára ìṣẹ̀dá agbára omi yóò jẹ́ 1355.21 billion kwh, pẹ̀lú ìbísí ọdún kan sí ọdún ti 3.9%. Síbẹ̀síbẹ̀, ní àkókò Ètò Ọdún Márùn-ún 13, agbára afẹ́fẹ́ àti Optoelectronics gbilẹ̀ kíákíá ní àkókò Ètò Ọdún Márùn-ún 13, wọ́n kọjá àwọn góńgó ètò, nígbà tí agbára omi parí nǹkan bí ìdajì àwọn góńgó ètò náà. Láàárín ogún ọdún tó kọjá, ìpín agbára omi nínú àpapọ̀ agbára omi ti dúró ṣinṣin, tí a ń tọ́jú ní 14% – 19%.
Láti inú ìwọ̀n ìdàgbàsókè agbára ìṣẹ̀dá ní orílẹ̀-èdè China, a lè rí i pé ìwọ̀n ìdàgbàsókè agbára ìṣiṣẹ́ omi ti dínkù ní ọdún márùn-ún tó kọjá, èyí tí a ti tọ́jú ní ìwọ̀n bí 5%.
Mo rò pé àwọn ìdí tí ó fi ń dínkù ni, ní ọwọ́ kan, pípa agbára omi kékeré, èyí tí a mẹ́nu kàn kedere nínú ètò ọdún márùn-ún kẹtàlá láti dáàbò bo àti tún àyíká àyíká ṣe. Àwọn ibùdó agbára omi kékeré 4705 ló wà tí a nílò àtúnṣe àti yíyọ kúrò ní agbègbè Sichuan nìkan;
Ní ọwọ́ kejì ẹ̀wẹ̀, China kò ní àwọn orísun ìdàgbàsókè agbára omi ńláńlá. China ti kọ́ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ibùdó agbára omi bíi Àfonífojì Mẹ́ta, Gezhouba, Wudongde, Xiangjiaba àti Baihetan. Àwọn orísun fún àtúnkọ́ àwọn ibùdó agbára omi ńláńlá lè jẹ́ “ìpìlẹ̀ ńlá” ti Odò Yarlung Zangbo. Ṣùgbọ́n, nítorí pé agbègbè náà ní ìṣètò ilẹ̀ ayé, ìṣàkóso àyíká àwọn ohun àdánidá àti àjọṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn orílẹ̀-èdè tí ó yí i ká, ó ti ṣòro láti yanjú rẹ̀ tẹ́lẹ̀.
Ní àkókò kan náà, a tún lè rí i láti inú ìwọ̀n ìdàgbàsókè ti ìṣẹ̀dá agbára ní ogún ọdún tó kọjá yìí pé ìwọ̀n ìdàgbàsókè ti agbára ooru bá ìwọ̀n ìdàgbàsókè ti ìṣẹ̀dá agbára gbogbo mu, nígbàtí ìwọ̀n ìdàgbàsókè ti agbára omi kò ṣe pàtàkì sí ìwọ̀n ìdàgbàsókè ti ìṣẹ̀dá agbára gbogbo, èyí tí ó fi ipò “gbíga ní gbogbo ọdún kejì hàn”. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ìdí kan wà fún ìwọ̀n gíga ti agbára ooru, ó tún fi àìdúróṣinṣin ti agbára omi hàn dé ìwọ̀n kan.
Idagbasoke iṣelọpọ agbara
Ní ti ìpíndọ́gba ìṣẹ̀dá agbára, a tún lè rí i pé bó tilẹ̀ jẹ́ pé ilé iṣẹ́ agbára omi ti ní ìdàgbàsókè kíákíá ní ogún ọdún sẹ́yìn, àti pé ìṣẹ̀dá agbára omi ní ọdún 2020 jẹ́ ìlọ́po márùn-ún ju ti ọdún 2001 lọ, ìpíndọ́gba nínú àpapọ̀ ìṣẹ̀dá agbára kò tíì yí padà ní pàtàkì.
Nínú ìlànà ìdínkù ìpín agbára ooru, agbára omi kò tíì kó ipa pàtàkì. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ó ń yára dàgbàsókè, ó lè pa ìpín rẹ̀ mọ́ nínú àpapọ̀ agbára iná mànàmáná lábẹ́ ìbísí ńlá ti agbára iná mànàmáná orílẹ̀-èdè. Ìdínkù ìpín agbára ooru jẹ́ nítorí àwọn orísun agbára mímọ́ mìíràn, bíi agbára afẹ́fẹ́, fọ́tòvoltaic, gáàsì àdánidá, agbára átọ́míìkì, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
Àkójọpọ̀ àwọn ohun èlò agbára omi púpọ̀ jù
Ìṣẹ̀dá agbára omi lápapọ̀ ti àwọn agbègbè Sichuan àti Yunnan ló fẹ́rẹ̀ẹ́ tó ìdajì gbogbo agbára omi tí wọ́n ń ṣe ní orílẹ̀-èdè náà, ìṣòro tó sì yọrí sí ni pé àwọn agbègbè tó ní àwọn ohun èlò agbára omi lè má lè gba agbára omi ní agbègbè náà, èyí tó máa ń yọrí sí ìfowópamọ́ agbára. Ìdá méjì nínú mẹ́ta omi ìdọ̀tí àti iná mànàmáná tó wà ní àwọn odò ńláńlá ní China wá láti agbègbè Sichuan, tó tó 20.2 billion kwh, àti pé ó ju ìdajì iná mànàmáná tó wà ní ìpínlẹ̀ Sichuan wá láti odò Dadu.
Kárí ayé, agbára omi ní China ti gbilẹ̀ kíákíá láàárín ọdún mẹ́wàá sẹ́yìn. Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé China ló ti fa ìdàgbàsókè agbára omi ní gbogbo àgbáyé. Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó 80% ìdàgbàsókè agbára omi ní gbogbo àgbáyé wá láti China, àti pé agbára omi ní China ló ju 30% ìdàgbàsókè agbára omi ní gbogbo àgbáyé lọ.
Sibẹsibẹ, ipin ti lilo agbara omi nla bẹẹ ninu apapọ agbara akọkọ ti China ga diẹ sii ju apapọ agbaye lọ, kere si 8% ni ọdun 2019. Paapaa ti a ko ba fiwe rẹ pẹlu awọn orilẹ-ede ti o ti dagbasoke bii Kanada ati Norway, ipin ti lilo agbara omi kere pupọ ju ti Brazil, orilẹ-ede ti o ndagbasoke. China ni awọn orisun agbara omi 680 milionu kilowatts, ti o wa ni ipo akọkọ ni agbaye. Ni ọdun 2020, agbara agbara omi ti a fi sii yoo jẹ 370 milionu kilowatts. Lati oju iwoye yii, ile-iṣẹ agbara omi ti China tun ni aye nla fun idagbasoke.
04 Aṣa idagbasoke ojo iwaju ti agbara omi ni Ilu China
Agbara omi yoo mu idagbasoke rẹ pọ si ni awọn ọdun diẹ to n bọ ati pe yoo tẹsiwaju lati pọ si ni ipin ti iṣelọpọ agbara lapapọ.
Ní ọwọ́ kan, ní àkókò Ètò Ọdún Márùn-ún kẹrìnlá, agbára omi tó lé ní kìlówatt mílíọ̀nù 50 ni a lè fi ṣiṣẹ́ ní orílẹ̀-èdè China, títí bí àwọn Ibùdó Ìpèsè Agbára Omi Wudongde àti Baihetan ti ẹgbẹ́ Three Gorges àti àárín ibùdó agbára omi Odò Yalong. Jù bẹ́ẹ̀ lọ, iṣẹ́ ìdàgbàsókè agbára omi ní ìsàlẹ̀ Odò Yarlung Zangbo ti wà nínú ètò ọdún márùn-ún kẹrìnlá, pẹ̀lú kìlówatt mílíọ̀nù 70 ti àwọn ohun èlò tí a lè lò ní ìmọ̀ ẹ̀rọ, èyí tí ó dọ́gba pẹ̀lú àwọn ibùdó agbára omi Three Gorges mẹ́ta tí ó ju mẹ́ta lọ, Èyí túmọ̀ sí pé agbára omi yóò tún mú ìdàgbàsókè ńlá wá;
Ní ọwọ́ kejì ẹ̀wẹ̀, ó hàn gbangba pé a lè sọtẹ́lẹ̀ pé ìdínkù ìwọ̀n agbára ooru yóò dínkù. Yálà láti ojú ìwòye ààbò àyíká, ààbò agbára àti ìdàgbàsókè ìmọ̀ ẹ̀rọ, agbára ooru yóò máa dín ìjẹ́pàtàkì rẹ̀ kù ní pápá agbára.
Ní ọdún díẹ̀ tó ń bọ̀, a kò lè fi ìyára ìdàgbàsókè agbára omi wé ti agbára tuntun. Kódà ní ìpín gbogbo agbára tí a ń lò, àwọn tó ti pẹ́ nínú agbára tuntun lè máa fi sí ipò rẹ̀. Tí àkókò náà bá gùn sí i, a lè sọ pé agbára tuntun yóò borí rẹ̀.
Liu Shiyu, olùdarí ẹ̀ka ètò ti Ilé-ẹ̀kọ́ Ìṣètò Agbára Ina Ńlá, sọtẹ́lẹ̀ pé ní àsìkò Ètò Ọdún Márùn-ún 14, agbára agbára tuntun tí a fi sílẹ̀ ní China yóò ju 800 mílíọ̀nù KW lọ, èyí tí ó jẹ́ 29%; Ìṣẹ̀dá agbára lódọọdún dé 1.5 trillion kwh, èyí tí ó ju agbára omi lọ.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Jan-14-2022
