Lefatšeng ka bophara, lifeme tsa motlakase oa metsi li hlahisa hoo e ka bang karolo ea 24 lekholong ea motlakase oa lefats'e 'me li fa batho ba fetang limilione tse likete tse 1 motlakase. Lifeme tsa motlakase oa metsi tsa lefats'e li hlahisa kakaretso e kopaneng ea li-megawatt tse 675,000, e leng matla a lekanang le libarele tse limilione tse likete tse 3.6 tsa oli, ho latela Laboratori ea Naha ea Matla a Nchafalitsoeng. Ho na le lifeme tsa motlakase oa metsi tse fetang 2,000 tse sebetsang United States, e leng se etsang hore motlakase oa metsi e be mohloli o moholo ka ho fetisisa oa matla a nchafalitsoeng naheng eo.
Sehloohong sena, re tla sheba kamoo metsi a oelang a hlahisang matla le ho ithuta ka potoloho ea metsi e etsang hore phallo ea metsi e be ea bohlokoa bakeng sa motlakase oa metsi. U tla boela u bone tšebeliso e ikhethang ea motlakase oa metsi e ka amang bophelo ba hau ba letsatsi le letsatsi.
Ha o shebelletse noka e feta, ho thata ho nahana ka matla ao e a jereng. Haeba o kile wa tsamaya ka sekepe metsing a masweu, o kile wa utlwa karolo e nyane ya matla a noka. Metsi a masweu a tsholoha jwalo ka noka, a jara metsi a mangata a theohelang leralleng, a sitisa tsela e patisaneng. Ha noka e ntse e qobellwa ho feta lesobeng lena, phallo ya yona e a potlaka. Dikgohola ke mohlala o mong wa hore na metsi a mangata a ka ba le matla a makae.
Difeme tsa motlakase wa metsi di sebedisa matla a metsi mme di sebedisa mekanike e bonolo ho fetola matla ao hore e be motlakase. Difeme tsa motlakase wa metsi di thehilwe mohopolong o bonolo haholo — metsi a phallang ka letamong a fetola turbine, e fetolang jenereithara.
Tsena ke dikarolo tsa motheo tsa semela sa motlakase sa hydropower se tloaelehileng:
Letamo – Bongata ba difeme tsa motlakase wa metsi di itshetlehile ka letamo le thibelang metsi, e leng se etsang letamo le leholo. Hangata, letamo lena le sebediswa e le letša la boithabiso, jwalo ka Letsha la Roosevelt Letamong la Grand Coulee Profenseng ya Washington.
Ho Kena ha metsi – Liheke tse letamong lia buleha 'me matla a khoheli a hula metsi ka har'a penstock, e leng phaephe e isang turbine. Metsi a bokella khatello ha a ntse a phalla ka phaepheng ena.
Turbine – Metsi a otla le ho phethola mahare a maholo a turbine, e hoketsweng ho jenereithara ka hodima yona ka tsela ya shaft. Mofuta o tlwaelehileng wa turbine bakeng sa dimela tsa motlakase wa metsi ke Francis Turbine, e shebahalang jwalo ka diski e kgolo e nang le mahare a kobehileng. Turbine e ka boima ba ditone tse 172 mme ya phethola ka sekgahla sa diphetoho tse 90 ka motsotso (rpm), ho ya ka Foundation for Water & Energy Education (FWEE).
Lijenereithara – Ha mahare a turbine a ntse a reteleha, letoto la limakenete ka hare ho jenereithara lea reteleha. Limakenete tse khōlō li potoloha ka mor'a likhoele tsa koporo, li hlahisa motlakase o fapanyetsanang (AC) ka ho tsamaisa lielektrone. (U tla ithuta haholoanyane ka hore na jenereithara e sebetsa joang hamorao.)
Transformer - Transformer e ka hare ho ntlo ea motlakase e nka AC ebe e e fetolela ho motlakase o phahameng.
Mehala ea motlakase – Ho tsoa setsing se seng le se seng sa motlakase ho tsoa lithapo tse 'ne: mekhahlelo e meraro ea motlakase e hlahisoang ka nako e le 'ngoe hammoho le e sa nke lehlakore kapa e tloaelehileng ho tse tharo kaofela. (Bala Kamoo Li-Grids tsa Kabo ea Matla li Sebetsang Kateng ho ithuta haholoanyane ka phetiso ea mehala ea motlakase.)
Phallo e Tsoang – Metsi a sebedisitsweng a tsamaiswa ka diphaephe, tse bitswang tailraces, mme a kena hape nokeng e ka tlase ho noka.
Metsi a ka hara letamo a nkuwa e le eneji e bolokilweng. Ha diheke di buleha, metsi a phallang ka hara penstock a fetoha eneji ya kinetic hobane a tsamaya. Bongata ba motlakase o hlahiswang bo laolwa ke mabaka a mmalwa. Mabaka a mabedi a mabedi ke bophahamo ba phallo ya metsi le bongata ba hlooho ya hydraulic. Hlooho e bolela sebaka se pakeng tsa bokahodimo ba metsi le diturbine. Ha hlooho le phallo di ntse di eketseha, le motlakase o hlahiswang o a eketseha. Hlooho hangata e itshetlehile ka bongata ba metsi ka hara letamo.
Ho na le mofuta o mong oa fektheri ea motlakase oa metsi, o bitsoang fektheri ea polokelo e pompetsoeng. Seteisheneng sa motlakase sa metsi se tloaelehileng, metsi a tsoang letamong a phalla ka har'a seteishene, a tsoa 'me a tsamaisoa ka molapo. Seteishene sa polokelo e pompetsoeng se na le matamo a mabeli:
Letangoana le ka Holimo – Joalo ka setsi sa motlakase se tloaelehileng, letamo le etsa setsi sa metsi. Metsi a setsing sena sa metsi a phalla ka har'a setsi sa motlakase ho hlahisa motlakase.
Letangoana le ka tlase – Metsi a tswang setsing sa motlakase wa metsi a phallela ka hara letangoana le ka tlase ho ena le ho kena hape nokeng mme a phalla ho ya tlase.
Ka ho sebelisa turbine e ka fetoloang, fektheri e ka pompa metsi ho khutlela letamong le ka holimo. Sena se etsoa ka lihora tse seng tsa nako e telele. Ha e le hantle, letamo la bobeli le tlatsa letamo le ka holimo. Ka ho pompa metsi ho khutlela letamong le ka holimo, fektheri e na le metsi a mangata ho hlahisa motlakase nakong ea tšebeliso e phahameng.
Jenereithara
Pelo ea setsi sa motlakase oa metsi ke jenereithara. Litsi tse ngata tsa motlakase oa metsi li na le tse 'maloa tsa lijenereithara tsena.
Jenereithara, joalo ka ha o ka be o nahanne, e hlahisa motlakase. Ts'ebetso ea mantlha ea ho hlahisa motlakase ka mokhoa ona ke ho potoloha letoto la limakenete ka har'a likhoele tsa terata. Ts'ebetso ena e tsamaisa lielektrone, tse hlahisang motlakase oa motlakase.
Letamo la Hoover le na le lijenereithara tse 17 ka kakaretso, tseo e 'ngoe le e 'ngoe ea tsona e ka hlahisang li-megawatt tse fihlang ho tse 133. Bokhoni bohle ba fektheri ea motlakase oa metsi ea Letamo la Hoover ke li-megawatt tse 2,074. Jenereithara ka 'ngoe e entsoe ka likarolo tse itseng tsa motheo:
Mokoti
Mohlohlelletsi
Rotor
Stator
Ha turbine e ntse e potoloha, excitor e romela motlakase ho rotor. Rotor ke letoto la di-electromagnet tse kgolo tse potolohang ka hare ho khoele ya terata ya koporo e nang le leqeba le tiileng, e bitswang stator. Matla a makenete a pakeng tsa khoele le makenete a hlahisa motlakase.
Letamong la Hoover, motlakase oa li-amps tse 16,500 o tloha ho jenereithara ho ea ho transformer, moo motlakase o nyolohang ho fihlela ho li-amps tse 230,000 pele o fetisoa.
Difeme tsa motlakase wa metsi di sebedisa monyetla wa tshebetso e etsahalang ka tlhaho, e tswelang pele - tshebetso e bakang pula ho na le dinoka ho phahama. Letsatsi le letsatsi, polanete ya rona e lahlehelwa ke metsi a manyane ka sepakapaka ha mahlasedi a ultraviolet a arola dimolek'hule tsa metsi. Empa ka nako e tshwanang, metsi a matjha a ntshuwa karolong e ka hare ya Lefatshe ka lebaka la tshebetso ya seretse se chesang. Palo ya metsi a qapilweng le palo ya metsi a lahlehileng e batla e tshwana.
Ka nako efe kapa efe, bophahamo bohle ba metsi lefatšeng bo ka mefuta e fapaneng. E ka ba metsi, joalo ka maoatleng, linokeng le pula; e ka ba e tiileng, joalo ka maqhoeng a leqhoa; kapa ea khase, joalo ka mouoane o sa bonahaleng moeeng. Metsi a fetola maemo ha a ntse a tsamaisoa ho potoloha polanete ke maqhubu a moea. Maqhubu a moea a hlahisoa ke ts'ebetso ea ho futhumatsa ea letsatsi. Lipotoloho tsa moea-moea li etsoa ke letsatsi le chabang haholo ho equator ho feta libakeng tse ling tsa polanete.
Potoloho ea moea e tsamaisa phepelo ea metsi Lefatšeng ka potoloho ea eona, e bitsoang potoloho ea metsi. Ha letsatsi le futhumatsa metsi a metsi, metsi a fetoha mouoane moeeng. Letsatsi le futhumatsa moea, le etsa hore moea o nyolohe sepakapakeng. Moea o bata haholo holimo, kahoo ha mouoane oa metsi o phahama, oa pholile, o fetoha marotholi. Ha marotholi a lekaneng a bokellana sebakeng se le seng, marotholi a ka ba boima hoo a ka khutlelang Lefatšeng e le pula.
Potoloho ea metsi e bohlokoa bakeng sa lifeme tsa motlakase oa metsi hobane li itšetlehile ka phallo ea metsi. Haeba ho na le khaello ea pula haufi le feme, metsi a ke ke a bokellana holimo. Kaha metsi ha a bokellane ho ea holimo, metsi a fokolang a phalla ka feme ea motlakase oa metsi 'me motlakase o fokolang o hlahisoa.
Nako ea poso: Phupu-07-2021
