I te 3 o Poutū-te-rangi, 2022, i motu te hiko i te Porowini o Taiwan. He whānui te pānga o te motuhanga, ā, i ngaro te hiko i te 5.49 miriona whare, ā, i ngaro te wai i te 1.34 miriona whare.
Haunga te pānga ki te oranga o te tangata noa, kua pāngia hoki ngā whare tūmatanui me ngā wheketere. Kāore e taea e ngā rama huarahi te mahi tika, ka hua ake he raruraru waka, kāore e taea e ngā wheketere te whakaputa hua, me te nui o ngā mate.
Nā te motuhanga o te hiko i mutu ai te wai puta noa i Kaohsiung. Nā te mea he hangarau tuku wai pēhanga hiko kei ngā tipu wai katoa o Kaohsiung, kāore he huarahi hei tuku wai me te kore he hiko. Nō reira, nā te motuhanga o te hiko i mutu ai te wai.
I kī te kaiwhakahaere o te Tari Ōhanga ā-Rohe o Taiwan, nā tētahi aituā i te Whare Hiko o Xingda te mate hiko i puta ai, ā, i ngaro tonu ai te hiko o te whatunga hiko i te 1,050 kilowatts. (He tino pono tēnei kaiwhakahaere. I te wā i motuhia ai te hiko nui i mua, i pai tonu te kaiwhakahaere ki te karo i te kawenga, ā, he maha anō hoki ngā take i tukuna, pērā i te ngau a ngā kiore i ngā waea, te hanga kōhanga a ngā manu i runga i ngā waea, me ētahi atu.)
He tino uaua rawa te whiwhi mana?
Whakaarohia marietia, kia pēhea te roa mai i te wā i mutu ai te hiko? I ētahi wā ka mutu te hiko, koinei anō te mahi tiaki i te rohe, ā, ka whakamōhiotia i mua, ā, he poto noa iho te wā motuhanga hiko. Heoi, i te Porowini o Taiwan, he maha ngā wā ka puta ēnei momo mea, ka pātai te tangata, he tino uaua rawa te tuku hiko? Me ēnei feaa, me haere tātou ki te pātai o te rā nei: Nō hea te pūtake o te hiko wai o Taiwan, ā, he aha i motuhia ai te wai me te hiko?
Nō hea te wai inu o Taiwana?
Ko te wai inu o te Porowini o Taiwana i ahu mai i Taiwana tonu. Ka taea e te awa o Gaoping, te awa o Zhuoshui, te awa o Nanzixian, te awa o Yanong, te awa o Zhuokou, me te roto o Sun Moon te whakarato i ngā rauemi wai māori. Heoi, kāore i te rawaka ēnei rauemi wai māori. Kāore i te rawaka!
I te puna kua taha ake nei, i pāngia te Porowini o Taiwan e te tauraki. He tino iti ngā puna wai māori, ā, kua hinga rawa te roto o Sun Moon. Nā te matekiri, ko te Porowini o Taiwan anake i taea te whakaaro he tikanga hei huri i te tuku wai ki ia rohe. He tino pānga tēnei ki te oranga o ngā tāngata o Taiwan.
Hei tāpiritanga, he tino taumaha hoki te mate o te wheketere, inā koa ko TSMC. Ehara i te mea he taniwha kai hiko anake a TSMC, engari he taniwha kai wai anō hoki. He nui te whakamahinga o te wai me te hiko, ā, ka uru tika atu rātou ki te raruraru kore wai, me te tuku waka ki te tango wai hei whakaora i a rātou anō.
I tētahi wā tino nui, i tū he hui rapu ua mā ngā āpiha o te Porowini o Taiwan. Neke atu i te 3,000 ngā tāngata i mau kākahu mā, ā, i pupuri whakakakara hoki hei karakia. Neke atu i te 2 hāora te roa o te tuturi o te mēia o Taichung, te kaiwhakahaere o te tiaki wai, te kaiwhakahaere o te ahuwhenua me ētahi atu āpiha. He mea pouri, kāore anō kia ua.
I tino whakahēngia tēnei tono mō te ua e te ao o waho. Kāore au e tono ki te tangata kia tono ki ngā wairua me ngā atua. Mena he tangata noa iho e tono ana mō te ua, kāore he aha. I whai anō hoki te mēra o Taichung, te kaiwhakahaere tiaki wai, te kaiwhakahaere ahuwhenua me ētahi atu āpiha i te tauira. He nui rawa tēnei? He ahua wairangi? Ka taea e koe te noho hei kaiwhakahaere o te tari tiaki wai mā te tono noa mō te ua?
I te mea kāore he mana o te tari tiaki wai i te Porowini o Taiwan, tukua tā mātou tari tiaki wai o te tuawhenua kia āwhina i a rātou!
Ina hoki, i te tau 2018 tonu, kua tīmata kē te Porowini o Fujian ki te tuku wai ki Kinmen. Ko te wai mai i te Puna Wai o Shanmei i Jinjiang ka papua, ka haria ki te pūtahi moana o Weitou mā te Teihana Papu o Longhu, kātahi ka tukuna ki Kinmen mā te paipa raro moana.
I te marama o Poutū-te-rangi 2021, ko te nui o te wai e whakamahia ana e Kinmen i ia rā he 23,200 mita kūpiko, ā, 15,800 mita kūpiko o ēnei i ahu mai i te tuawhenua, neke atu i te 68%, ā, e kitea ana te whakawhirinakitanga.
Nō hea te pūtake o te hiko i Taiwan?
Ko te nuinga o te hiko o te Porowini o Taiwan e whakawhirinaki ana ki te hiko wera, te hiko wai, ngā tipu hiko karihi, te hiko hau, te hiko rā, me ētahi atu. I roto i ēnei, ko te hiko waro te 30%, ko te hiko hau te 35%, ko te hiko karihi te 8%, ā, ko te hiko wai te 30%. Ko te ōwehenga o te pūngao whakahou ko te 5%, ā, ko te ōwehenga o te pūngao whakahou ko te 18%.
He moutere iti ngā rauemi taiao o Taiwan. E 99% o te hinu me te hau māori e kawemaihia ana. Ahakoa ka taea e ia te whakaputa i tana ake hiko, haunga te mana karihi me te pūngao whakahou, neke atu i te 70% o tana hiko e whakawhirinaki ana ki te hinu me te hau māori mō te whakaputa hiko wera. Ko te kawemai, ko te tikanga kāore e taea te whakaputa hiko.
E toru ngā tipu hiko karihi o te Porowini o Taiwana ināianei, ā, ko te katoa o te kaha kua tāutahia he 5.14 miriona kirowati, he wāhi whakaputa hiko nui ēnei i te Porowini o Taiwana. Heoi, kei reira ētahi e kīia nei he hunga tiaki taiao i te Porowini o Taiwana, e tohe ana ki te whakakore i ngā tipu hiko karihi, me te hanga i tētahi whenua kore-karihi me te kore he herenga. E te whenua, ina kati te tipu hiko karihi, ka kino haere te hiko kāore i te whai rawa i te Porowini o Taiwana. I taua wā, ka puta pinepine te raruraru o ngā motuhanga hiko nui.
He maha ngā wā ka motu te hiko i te Porowini o Taiwan, nā te mea e toru ngā ngoikoretanga nui o ngā taputapu hiko!
1. Kua honoa te whatunga hiko katoa o Taiwan, ā, ki te kore tetahi hononga e hono, ka pā pea ki te pūtake hiko o Taiwan katoa.
He whānui te whatunga hiko i te Porowini o Taiwan, ā, ka pā ki te tinana katoa. Kāore e taea tēnei. Ko te huarahi pai ko te whakatū i tētahi whatunga hiko ā-rohe. Ina puta he raruraru, kotahi anake te wāhi e pāngia ana, ā, ka tino whakaitihia te kino. Heoi, kāore i te nui te whānuitanga o te whatunga hiko ā-rohe o Taiwan, ā, he nui rawa te utu mō te whakatū i tētahi whatunga hiko ā-rohe. Kāore e taea e rātou te utu, kāore rānei e pai ki te utu.
2. He whakamuri te pūnaha tuku me te tohatoha hiko i te Porowini o Taiwan
I ēnei rā, kua tae te whakaputa hiko ki te rautau 21, engari kei te rautau 20 tonu ngā taputapu tohatoha hiko i te Porowini o Taiwan. Nā te tere o te whanaketanga o te Porowini o Taiwan i te rautau kua hipa, ā, i whakatūria anō hoki te whatunga hiko i te rautau kua hipa. He puhoi te whanaketanga o tēnei rautau, nō reira kāore anō kia whakahoutia te whatunga hiko.
Ehara i te mahi ngāwari te whakahou i te whatunga hiko. Ehara i te mea he nui te wā me te moni e pau ana, engari kāore he painga. Nō reira, kāore anō kia whakahoutia te whatunga hiko o Taiwan.
3. He tino ngoikore te mana tonu
I ngā wā o mua, hei karo i ngā raruraru hapa, e 80% anake o ngā waeine i roto i te teihana hiko i whai wāhi ki te mahi. I te putanga mai o tētahi raruraru ki ngā taputapu, ka tīmatahia anō hoki te toenga o te 20% o ngā waeine, ā, ka whakakāhia katoatia te pū ahi kia rawaka ai te mana.
I ēnei rā, kei te pai haere te noho o te tangata, ā, kei te nui haere ngā taputapu hiko e whakamahia ana, engari kāore e taea te tere o te whakaputa hiko te whai. Ina puta he raruraru, kāore he mea hei whakakapi, ā, ko te motuhanga hiko anake.
He aha i motu ai te hiko?
He maha ngā wā ka mutu te hiko me te korenga o te wai, engari kāore ētahi whānau e mutu te wai. He aha ai?
Ina hoki, nā ngā momo papu wai rerekē tēnei. I ngā wāhi e whakamahia ana te hangarau pēhanga hiko, ka motuhia te wai i te wā e motu ana te hiko. Ko Kaohsiung tētahi tauira noa, nā te mea ko te pēhanga wai ka tukuna mai e te hiko. Ki te kore he hiko, kāore he pēhanga wai.
I te nuinga o te wā, ka taea anake e te pēhanga wai o te wai puna te whakarato i te teitei o ngā papa e 4, me pēhanga rua ngā papa o te 5-15 e te motuka, ā, me pēhanga toru ngā papa o te 16-26 hei tuku wai. Nō reira, ina motu te hiko, tera pea he wai kei roto i ngā whare iti, engari ka motu te wai ki ngā whare teitei.
I te katoa, ko te motuhanga o te hiko te take nui ake o te motuhanga wai i te tauraki.
He tino uaua rawa te whiwhi mana?
Ki te whakaarohia e koe, e hia te roa mai i te wā i motuhia ai te hiko?
Kotahi tau, e rua tau, e toru tau me te rima tau rānei? Kāore e taea te mahara?
Nā te mea kua roa te korenga o te motuhanga hiko, he tokomaha te hunga e whakaaro ana ko te tuku hiko te mea tino taketake, ā, ka taea te mahi mā te kukume i ētahi waea. He ngāwari noa iho?
Ina hoki, he āhua māmā noa iho te tuku hiko, engari he kaupapa nui rawa atu. Tae noa ki tēnei wā, ko Haina anake kua tutuki i a ia te tuku hiko whānui o te ao, ā, kāore anō kia taea e ngā whenua katoa, tae atu ki te Hononga o Amerika me Hapani, tēnei. Nō reira, kei te whakaaro tonu koe he mea ngāwari te mahi hiko?
He maha ngā huarahi hei whakaputa hiko. Ko te mea tino noa ko te whakaputa hiko wera, e wātea ana i ngā whenua katoa. Engari i muri i te otinga o te whakaputa hiko, ki te tukuna te hiko ki ngā wāhi katoa o te whenua, he mahi hangarau tēnei.
Ko te hiko e whakaputaina ana e te teihana hiko he tata ki te 1000-2000 volts anake. Hei tuku i taua hiko ki tawhiti, he tino puhoi te tere, ā, he nui ngā ngaronga i roto i te tukanga. Nō reira, me whakamahi te hangarau pēhanga i konei.
Mā te hangarau pēhanga, ka hurihia te hiko hei pūngao hiko me te ngaohiko o ngā rau mano volts, ka tukuna ki tawhiti mā ngā raina ngaohiko teitei, kātahi ka hurihia hei hiko ngaohiko iti o te 220 volts mā te whakawhiti hiko hei whakamahi mā tātou.
I ēnei rā, ko te hangarau tuku hiko UHV tino matatau o te ao te hangarau motuhake o tōku whenua. Nā tēnei hangarau tonu ka taea e tōku whenua te noho hei whenua anake o te ao e whai wāhi atu ai ngā tāngata katoa ki te hiko.
Ko te korenga o te hiko i te Porowini o Taiwan me ngā taputapu me ngā hangarau tuku hiko tawhito ngā tino take o te motuhanga hiko. Heoi, he tino māmā noa te whakaoti i tēnei raruraru. Ka taea e koe te tirotiro i te whatunga hiko o Hainan me te hono atu ki te whatunga hiko o te tuawhenua mā te taura raro moana. He raruraru tuku hiko.
Tērā pea ā te wā tata nei, ka whakatūria he taura ruku wai ki te Moana-a-Toi o Taiwan hei whakaoti rapanga i te whakapaunga hiko i te Porowini o Taiwan.
Wā tuku: 12 o Ākuhata 2022
