Tātarihia ngā Painga me ngā Huakore o te Pūngao Wai

Ko te whakamahi i te kaha o te wai e rere ana hei whakaputa hiko ka kiia ko te mana wai.

Ka whakamahia te kaha o te wai hei huri i ngā tāpine, e huri ana i ngā aukume i roto i ngā miihini whakaputa hiko hurihuri hei whakaputa hiko, ā, ka whakarōpūtia hoki te pūngao wai hei puna pūngao whakahou. Ko tētahi o ngā hangarau whakaputa hiko tawhito rawa atu, iti te utu, me te māmā rawa atu.
E whā ngā wāhanga o te hiko wai: te hiko tikanga (ngā tāhuna), te hiko papu, te hiko awa me te hiko tai (te tai). Ko te hiko wai tētahi o ngā puna hiko matua e toru o te ao, ko ētahi atu e rua ko te tahu i ngā wahie pūmua me ngā wahie karihi. I tēnei rā, ko te hauono o te whakaputa hiko katoa o te ao te pūtake o tēnei hiko.

Ngā painga o te hiko wai
Haumaru, Ma – He rerekē ki ētahi atu pūtake pūngao pēnei i ngā wahie pūmua, he ma, he matomato hoki, pērā i te koiora karihi. Kāore ēnei tipu hiko e whakamahi, e tuku rānei i te wahie, nō reira kāore e tukuna he hau kati kōtuhi.
Ka taea te whakahou – E kiia ana he puna pūngao ka taea te whakahou nā te mea e whakamahi ana i te wai o te whenua hei whakaputa hiko. Ka hangarua te wai ki te whenua i tōna āhua tūturu, kāore he parahanga. Kāore e pau nā te huringa wai tūturu.
Whai Hua te Utu – Ahakoa te nui o ngā utu hanga, he puna hiko whakataetae te hiko wai nā te mea he tino iti ngā utu tiaki me te whakahaere.
Pūtake Ngāwari – He pūtake hiko ngāwari tēnei nā te mea ka taea e ēnei tipu hiko te whakanui me te whakaiti tere i runga i te hiahia pūngao. He poto ake te wā tīmatanga o te tāpine wai i tō te tāpine mamaoa, hau rānei.
Ētahi atu Whakamahinga – Ka taea hoki te whakamahi i tēnei wai mō te whakamakuku me te whakatipu ika nā te nui o ngā puna wai i hangaia e ngā kaupapa hiko wai. Ka taea te whakamahi i te roto i hangaia i muri i te tāhuna mō ngā kaupapa pēnei i ngā hākinakina wai me ngā mahi whakangahau, ka waiho hei wāhi rongonui mō ngā tūruhi ka taea te whakaputa moni.

62913afde

Ngā huakore o te hiko wai
Te utu whakapaipai tino nui – He tino utu nui ēnei tipu hiko me ngā tāhuna i ētahi wā. He tino nui ngā utu hanga.
Mōrearea o te hinganga – Ka āraia e ngā tāhuna te nui o te wai nā te waipuke, ngā āhuatanga taiao, ngā kino o te tangata, te kounga o te hanganga, ā, ka pā kino pea ki ngā rohe o raro me ngā hanganga. Ka pā pea ēnei hinganga ki te pūnaha hiko me ngā tipu me ngā kararehe, ā, ka nui hoki ngā mate me ngā whara.
Te kino o te pūnaha rauropi – Ka nui te waipuke ka puta mai i ngā puna wai nui i runga ake i ngā tāhuna, ā, ka whakangaromia ngā whenua papaku, ngā ngahere awaawa me ngā whenua tarutaru i ētahi wā. I taua wā anō, ka pāngia hoki te pūnaha rauropi wai e karapoti ana i te tipu. He pānga nui ki ngā ika, ki ngā manu wai me ētahi atu kararehe.


Wā tuku: Akuhata-04-2022

Waiho tō karere:

Tukuna mai tāu karere ki a mātou:

Tuhia tō karere ki konei ka tuku mai ki a mātou