జలవిద్యుత్ జనరేటర్ రోటర్‌కు శక్తి ఎక్కడి నుండి వస్తుంది?

జలవిద్యుత్ మరియు ఉష్ణ విద్యుత్ రెండింటికీ తప్పనిసరిగా ఒక ఎక్సైటర్ ఉండాలి. ఎక్సైటర్ సాధారణంగా జనరేటర్‌తో పాటు అదే పెద్ద షాఫ్ట్‌కు అనుసంధానించబడి ఉంటుంది. ప్రైమ్ మూవర్ యొక్క చోదక శక్తితో పెద్ద షాఫ్ట్ తిరిగినప్పుడు, అది ఏకకాలంలో జనరేటర్ మరియు ఎక్సైటర్‌ను తిరిగేలా చేస్తుంది. ఎక్సైటర్ అనేది DC శక్తిని విడుదల చేసే ఒక DC జనరేటర్. ఈ శక్తి, రోటర్‌లో అయస్కాంత క్షేత్రాన్ని సృష్టించడానికి, జనరేటర్ రోటర్ యొక్క స్లిప్ రింగ్ ద్వారా దాని కాయిల్‌కు పంపబడుతుంది, తద్వారా జనరేటర్ యొక్క స్టేటర్‌లో ప్రేరిత పొటెన్షియల్ ఉత్పత్తి అవుతుంది. అతిపెద్ద జనరేటర్ సెట్‌లలోని ఎక్సైటర్ స్థానంలో సెల్ఫ్-షంట్ AC ఎక్సైటేషన్ వ్యవస్థను ఉపయోగిస్తారు. వీటిలో చాలా వరకు, జనరేటర్ అవుట్‌లెట్ వోల్టేజ్‌ను ఉపయోగించి ఎక్సైటేషన్ మార్పును పంపి, దానిని రెక్టిఫైయర్ పరికరం గుండా డైరెక్ట్ కరెంట్‌గా మార్చి, ఆపై ఆ కరెంట్‌ను జనరేటర్ రోటర్ స్లిప్ రింగ్ ద్వారా జనరేటర్ రోటర్‌కు పంపుతాయి. ఈ రకమైన వ్యవస్థను ఉపయోగించినప్పుడు, జనరేటర్‌ను ఆన్ చేసిన ప్రతిసారీ దాని ప్రారంభ ఎక్సైటేషన్‌ను నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది. అంటే, జనరేటర్ యొక్క ప్రారంభ వోల్టేజ్‌ను స్థాపించడానికి దానికి ఒక ప్రారంభ ఎక్సైటేషన్‌ను జోడించడం.

పాతకాలపు ఎక్సైటర్ యొక్క ఉత్తేజం దాని స్వంత రెమనెన్స్ (remanence) పై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఇది ఎక్సైటర్‌ను విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేసేలా చేస్తుంది, కానీ దాని శక్తి చాలా తక్కువగా మరియు వోల్టేజ్ చాలా బలహీనంగా ఉంటుంది. అయితే, ఈ బలహీనమైన కరెంట్ ఎక్సైటర్ యొక్క ఎక్సైటేషన్ కాయిల్ గుండా ప్రవహించి, రెమనెన్స్ ప్రభావాన్ని బలపరుస్తుంది. ఈ బలపడిన అయస్కాంత క్షేత్రం, అవశేష అయస్కాంత శక్తి ఉత్పత్తి కంటే ఎక్కువ శక్తితో ఎక్సైటర్‌ను నిరంతరం విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేసేలా చేస్తుంది. ఈ ప్రక్రియ పదే పదే పునరావృతం కావడం వల్ల, ఎక్సైటర్ ద్వారా వెలువడే వోల్టేజ్ అంతకంతకూ పెరుగుతుంది. అంటే, ఎక్సైటర్ ద్వారా వెలువడే విద్యుత్తు మొదట దాని స్వంత సామర్థ్యాన్ని స్థాపించుకోవడానికి ఉపయోగపడుతుంది మరియు ఒక నిర్దిష్ట అధిక వోల్టేజ్‌కు చేరుకున్నప్పుడు మాత్రమే జనరేటర్‌కు ఉత్తేజాన్ని అందిస్తుంది. ఆధునిక పెద్ద జనరేటర్ సెట్‌ల యొక్క ఉత్తేజ వ్యవస్థ మైక్రోకంప్యూటర్ ఉత్తేజ వ్యవస్థను అవలంబిస్తుంది. దీని ప్రారంభ ఉత్తేజం, పవర్ గ్రిడ్ లేదా పవర్ ప్లాంట్ యొక్క DC పవర్ సప్లై ద్వారా అందించబడే ప్రారంభ ఉత్తేజ విద్యుత్ సరఫరా ద్వారా ఇవ్వబడుతుంది.