O le lalolagi i le 2023 o loo tautevateva pea i luma o tofotofoga faigata. O le tele o taimi e tutupu ai ni tau leaga, o le salalau atu o afi tetele i mauga ma vaomatua, ma mafuiʻe ma lologa o loo salalau solo… E faanatinati le taulimaina o suiga o le tau; E leʻi maeʻa le feeseeseaiga a Rusia ma Ukraine, ua toe amata le feeseeseaiga a Palesitina ma Isaraelu, ma ua mafua ai ona fesuisuiaʻi le maketi o le malosiaga ona o le faalavelave faapolokiki i le lalolagi.
I le lotolotoi o suiga, ua ausia e le suiga o le malosiaga a Saina ni taunuuga mataʻina, ma ua faia ai ni sao lelei i le toe faaleleia o le tamaoaiga o le lalolagi ma le atinae lanumeamata o le lalolagi.
Na fa'avasega e le matagaluega fa'atonu o le China Energy Daily tala fou e sefulu sili ona lelei i le malosiaga mo le 2023, iloiloina le tulaga, ma matauina le aga masani.
O le galulue fa'atasi a Saina ma Amerika e ta'ita'ia malosi ai pa'aga faavaomalo i le pulega o le tau
O le galulue faʻatasi a Saina ma Amerika ua faʻaosofia ai se malosi fou i gaioiga tau le tau i le lalolagi atoa. I le aso 15 o Novema, na feiloaʻi ai ulu o malo o Saina ma le Iunaite Setete e fefaʻasoaaʻi ai manatu i mataupu tetele e fesoʻotaʻi ma fegalegaleaiga faʻale-malo ma le filemu ma le atinaʻe o le lalolagi; I le aso lava lea, na tuʻuina atu ai e atunuʻu e lua se faʻamatalaga a Sunshine Town e faʻamalosia ai le galulue faʻatasi e foʻia ai le faʻalavelave tau le tau. O se faasologa o fuafuaga aogā e faʻailoa atu ai le feʻau o le galulue faʻatasi loloto i le va o itu e lua i mataupu tau suiga o le tau, ma faʻaosofia ai foʻi le tele o le mautinoa i le pulega o le tau i le lalolagi atoa.
Mai le aso 30 o Novema e oo atu i le aso 13 o Tesema, na faia ai le Konafesi lona 28 a Vaega i le Feagaiga Fa'avae a Malo Aufaatasi mo Suiga o le Tau i Dubai, United Arab Emirates. E 198 vaega o lo'o sainia konekarate na o'o atu i se maliliega taua i le ulua'i fa'amaumauga o le lalolagi atoa i le Maliega a Pale, le fa'atupeina o mea ua leiloa ma mea ua fa'aleagaina i le tau, ma le suiga tonu ma le talafeagai. O lo'o fa'alauteleina e Saina ma le Iunaite Setete le galulue fa'atasi ma fa'apotopoto le malosi i mataupu tau suiga o le tau, ma auina atu ai fa'ailoga lelei i le lalolagi.
O loʻo Faʻaauau Pea le Faʻalavelave Faʻapolokiki, e Leʻo Manino le Vaʻaiga i le Maketi o le Malosiaga
Sa faaauau pea le feeseeseaiga a Rusia ma Ukraine, toe amata le feeseeseaiga a Palesitina ma Isaraelu, ma sa faaloloa mai le faalavelave o le Sami Ulaula. Talu mai le amataga o lenei tausaga, ua faateteleina le tulaga faaupufai, ma ua faatelevaveina e le mamanu o le sapalai ma le manaoga o le malosiaga i le lalolagi atoa lona toe faatulagaina. O le auala e faamautinoa ai le saogalemu o le malosiaga ua avea ma fesili o le taimi.
Ua fa’ailoa mai e le Faletupe o le Lalolagi talu mai le amataga o lenei tausaga, ua fa’atapula’aina le a’afiaga o fete’ena’iga fa’ava-o-malo i tau o oloa, lea e ono atagia mai ai le fa’aleleia atili o le gafatia o le tamaoaiga o le lalolagi e fa’afetaui ai fa’alavelave tau tau o le suau’u. Peita’i, a fa’ateteleina fete’ena’iga fa’ava-o-malo, o le a vave ona pogisa le va’aiga mo tau o oloa. O mea e pei o fete’ena’iga fa’ava-o-malo, pa’ū o le tamaoaiga, maualuga o le tau o oloa ma pasene o tului o le a fa’aauau pea ona a’afia ai le sapalai ma tau o le suau’u ma le kesi i le lalolagi se’ia o’o i le 2024.
O le Great Power Diplomacy e Fa'amamafa ai le Fa'aleleia Atili o le Galulue Fa'atasi ma le Malosiaga
I le tausaga nei, o le faiga fa'ava-o-malo a Saina o se atunu'u tele e iai uiga fa'a-Saina ua fa'alauiloaina atoatoa, fa'aalia ai lona matagofie, ma fa'alauiloa le galulue fa'atasi fa'ava-o-malo i le malosiaga fa'atasi ai ma ni fa'amanuiaga fa'atasi i le tele o itu ma tulaga loloto. Ia Aperila, na sainia ai e Saina ma Falani ni maliega fou e tele e uiga i le suau'u ma le kesi, le malosiaga fa'aniukilia, ma le "matagi ma le la o le haitorosene". Ia Me, na faia ai le uluai Fonotaga a Saina i Asia, ma fa'aauau pea ona fausia e Saina ma atunu'u o Asia Tutotonu se faiga fa'apa'aga suiga o le malosiaga "suau'u ma le kesi+malosi fou". Ia Aokuso, na fa'aauau pea ona fa'alauteleina e Saina ma Aferika i Saute le galulue fa'atasi i le tele o vaega taua e pei o puna'oa o le malosiaga ma atina'e lanumeamata. Ia Oketopa, na faia ai ma le manuia le lona tolu o le Fonotaga a le Fonotaga Fa'ava-o-malo mo le Galulue Fa'atasi "le Belt and Road", ma maua ai le 458 ausia; I le masina lava lea, na faia ai le 5th China Russia Energy Business Forum, ma sainia ai le tusa ma le 20 maliega.
E tāua le taʻua o le tausaga lenei ua faamanatuina ai le 10 tausaga o le fuafuaga e fausia faatasi le “Belt and Road”. I le avea ai o se fuafuaga tāua e faʻalauiloa ai le tatalaina o Saina ma se faʻavae aogā e faʻalauiloa ai le fausiaina o se nuʻu e iai se lumanaʻi faʻasoa mo tagata soifua, o le ausiaina o le fuafuaga e fausia faʻatasi le “Belt and Road” i le 10 tausaga ua tuanaʻi ua matuā viia ma ua i ai ni aafiaga tetele. O le galulue faʻatasi i le malosiaga i lalo o le fuafuaga “Belt and Road” ua faʻalauteleina ma ausia ai ni taunuuga lelei i le 10 tausaga ua tuanaʻi, e aogā i tagata o atunuʻu ma itulagi o loʻo fausia faʻatasi, ma fesoasoani e fausia se lumanaʻi malosiaga e sili atu ona lanumeamata ma aofia ai tagata uma.
O le fa'asa'olotoina e Iapani o le vai ua fa'aleagaina i le sami ua matua popole lava i ai le lalolagi atoa.
E amata atu i le aso 24 o Aokuso, o le vai ua pisia mai le fale gaosi eletise faaniukilia o Fukushima Daiichi i Iapani o le a lafoaia i le sami, ma e fuafua e tusa ma le 31200 tone o otaota faaniukilia e oo atu i le 2023. O le fuafuaga a Iapani e lafoaia le vai ua pisia mai le faaniukilia i le sami ua 30 tausaga pe sili atu foi, ma ua i ai ni tulaga lamatia tetele ma ni lamatiaga lilo.
Ua suia e Iapani le lamatiaga o le faaleagaina mai le faalavelave faaniukilia i Fukushima i atunuu tuaoi ma le siosiomaga o loo siomia ai, ma mafua ai ona faaleagaina le lalolagi, lea e le fetaui ma le faaaogaina filemu o le malosiaga faaniukilia ma e le mafai ona pulea le salalau atu o le faaleagaina o le faaniukilia. Ua faailoa mai e tagata atamamai faavaomalo e le gata ina tatau ona amanaia e Iapani popolega o ona lava tagata, ae ia feagai foi ma popolega malolosi o le lalolagi, aemaise lava atunuu tuaoi. Faatasi ai ma se uiga faatuatuaina ma le aoga, e tatau i Iapani ona fesootai ma i latou e aafia ai ma amanaia a latou manaoga talafeagai mo le faailoaina o mea ua faaleagaina ma le taui.
Fa'alauteleina vave o le malosiaga mama i Saina, fa'aaogaina lona malosiaga fa'a-paionia
I lalo o le autu o le lanumeamata ma le maualalo o le kaponi, o le malosiaga mama ua faaauau pea ona atiina ae i se tulaga taua i lenei tausaga. E tusa ai ma faamaumauga mai le Ofisa o Malosiaga Faavaomalo, o le gafatia faapipiiina o le malosiaga faafouina i le lalolagi atoa ua faamoemoe e faateleina i le 107 gigawatts i le faaiuga o lenei tausaga, faatasi ai ma le aofaiga atoa o le gafatia faapipiiina e silia ma le 440 gigawatts, o le faatupulaia sili lea i le talafaasolopito.
I le taimi lava e tasi, o tupe teufaafaigaluega i le lalolagi atoa i le malosiaga ua faamoemoe e tusa ma le 2.8 tiliona tala Amerika i le tausaga nei, faatasi ai ma tupe teufaafaigaluega i tekinolosi o le malosiaga mama e sili atu i le 1.7 tiliona tala Amerika, e sili atu i tupe teufaafaigaluega i suauu e pei o le suauu.
E tāua le mātauina o Saina, lea ua leva ona tulaga muamua i le lalolagi i tulaga o le gafatia e faʻapipiʻi ai le matagi ma le la mo le tele o tausaga, o loʻo faia se sao taua ma se taʻimua.
E oʻo mai i le taimi nei, ua auina atu i fafo turbine matagi a Saina i atunuu ma itulagi e 49, ma o le gaosiga o turbine matagi e silia ma le 50% o le sea maketi i le lalolagi atoa. I totonu o pisinisi turbine matagi e sefulu pito i luga i le lalolagi, e 6 e mai Saina. O le alamanuia photovoltaic a Saina e sili atu ona iloga i fesoʻotaʻiga autu e pei o silicon wafers, battery cells, ma modules, e silia ma le 80% o le sea maketi i le lalolagi atoa, o loʻo atagia lelei ai le iloa e le maketi o tekinolosi Saina.
Ua valoia e le alamanuia o le a oo atu i le 2030, o le a oo i ai ni suiga tetele i le faiga o le malosiaga o le lalolagi, ma o le malosiaga faafouina e toetoe lava 50% o le fausaga o le eletise i le lalolagi. O loo i ai i le tulaga pito i luma, o loo faaauau pea ona tuuina atu e Saina Zhengyuanyuan le malosiaga lanumeamata mo le suiga o le malosiaga i le lalolagi atoa.
O le fesuiaiga o le malosiaga i Europa ma Amerika e feagai ma faigata, o faafitauli tau fefaatauaiga e mafua ai popolega
E ui o loʻo vave ona faʻatupulaʻia le gafatia faʻapipiʻi o le malosiaga faʻafouina i le lalolagi atoa, ae o loʻo faʻalavelaveina pea le atinaʻeina o le alamanuia o le malosiaga mama i atunuu Europa ma Amerika, ma o faʻafitauli o le sapalai o sapalai o loʻo faʻaauau pea ona faʻalavelaveina popolega o atunuu Europa ma Amerika.
O tau maualuga ma le faʻalavelaveina o le sapalai o meafaigaluega ua mafua ai ona gau le kamupani gaosi turbine matagi i Europa ma Amerika, ma iu ai ina faʻagesegese le faʻalauteleina o le gafatia ma le tele o tagata atiaʻe ua alu ese mai galuega faatino o le malosiaga o le matagi i fafo atu o le Iunaite Setete ma le Malo Tele o Peretania.
I le matata o le malosiaga o le la, i masina muamua e valu o lenei tausaga, e 15 kamupani gaosi oloa tetele i Europa na gaosia le aofaiga e 1 gigawatt o modules o le la, e na o le 11% o le vaitaimi lava lea e tasi o le tausaga talu ai.
I le taimi lava e tasi, ua saunoa faalauaitele taitai o le EU e faalauiloa ni suesuega e faasaga i fesoasoani tautupe faasaga i oloa eletise mai Saina. O le Tulafono o le Faaitiitia o le Tau o le Malosiaga na faatulafonoina e le Iunaite Setete ua toe faatapulaaina ai oloa photovoltaic mai fafo mai le ulufale atu i le maketi a Amerika, ma faagesegese ai tupe teufaafaigaluega, fausiaina, ma le saoasaoa o fesoʻotaʻiga i luga o le upega o galuega faatino o le malosiaga o le la i le Iunaite Setete.
O le taulimaina o suiga o le tau ma le ausiaina o le suiga o le malosi e le mafai ona vavaeeseina mai le galulue faatasi a le lalolagi. O atunuu Europa ma Amerika o loo faaauau pea ona faatuina ni pa puipui tau fefaatauaiga, lea e "leaga ai isi nai lo le manatu faapito.". Na o le faatumauina o le tatala o maketi i le lalolagi atoa e mafai ai ona tatou faalauiloaina faatasi le faaitiitia o tau o le matagi ma le la ma ausia ai se tulaga e manumalo ai vaega uma.
Ua si'itia le mana'oga autū mo minerale, ua matua popole lava i le saogalemu o sapalai
O le atina'eina o punaoa taua o minerale i luga o le sami e matuā vevela lava. O le tuputupu a'e tele o le fa'aaogaina o tekinolosi o le malosi mama ua mafua ai ona fa'atupula'ia le mana'oga mo minerale taua e pei o le lithium, nickel, cobalt, ma le kopa. O le tele o tupe teufaafaigaluega i luga o minerale taua ua vave ona fa'atupula'ia, ma ua fa'avavevaveina e atunu'u le saoasaoa o le atina'eina o punaoa taua i le lotoifale.
O se faʻataʻitaʻiga, pe a faʻaaogā mea mata o le maa lithium, mai le 2017 i le 2022, na faʻateleina ai le manaʻoga o le lithium i le lalolagi atoa i le tusa ma le faatolu, na faʻateleina ai le manaʻoga o le cobalt i le 70%, ma na faʻateleina ai le manaʻoga o le nickel i le 40%. O le tele o le manaʻoga i le vaitafe ua faʻaosofia ai le naunautaʻiga e suʻesuʻe le vaitafe i luga o le sami, ma avea ai vaituloto masima, maina, alititai, ma e oʻo lava i lua o mauga mu ma oa taua o punaoa.
E tāua le mātauina o le tele o atunuu autū o loʻo gaosia minerale i le lalolagi atoa ua filifili e faʻamalosia a latou faiga faʻavae tau atinaʻe i luga o le sami. Ua faʻalauiloa e Chile lana "Faʻavae Faʻaleatunuu o Lithium" ma o le a faʻatuina se kamupani minerale a le setete; o le fuafuaga a Mekisiko e faʻaleatunuuina punaoa o le lithium eliina; o Initonesia ua faʻamalosia lana pulega a le setete i punaoa o le nickel ore. O Chile, Atenitina, ma Polivia, lea e silia ma le afa o punaoa lithium uma o le lalolagi, ua faʻateleina le auai i fefaʻatauaʻiga, ma ua toeitiiti lava a tulaʻi mai le "OPEC Lithium Mine".
Ua avea punaoa taua o minerale ma "suauu fou" i le maketi o le malosi, ma o le saogalemu o le sapalai o minerale ua avea foi ma ki i le atinaeina pea o le malosi mama. O le faamalosia o le saogalemu o le sapalai o minerale taua e taua tele.
O nisi ua tuulafoaʻiina, o nisi ua faʻalauiloaina, ma o loʻo faʻaauau pea le finauga e uiga i le faʻaaogaina o le faʻaniukilia
Ia Aperila o lenei tausaga, na faasilasila ai e Siamani le tapunia o ana fale gaosi eletise faaniukilia mulimuli e tolu, ma ulufale aloaia ai i le "vaitaimi sa'oloto mai le malosiaga faaniukilia" ma avea ai ma se mea taua i le pisinisi eletise faaniukilia i le lalolagi atoa. O le mafuaaga autu o le lafoaia e Siamani o le malosiaga faaniukilia o le popolega lea e uiga i le saogalemu o le malosiaga faaniukilia, o le luitau autu foi lea o loo feagai ma le pisinisi eletise faaniukilia i le lalolagi atoa i le taimi nei. I le amataga o lenei tausaga, na tapunia ai foi le fale gaosi eletise faaniukilia a Monticello, lea na faagaoioia i le Iunaite Setete mo le silia ma le afa seneturi, ona o mataupu tau saogalemu.
O le tau maualuga o galuega faufale fou o se "fa'alavelave" fo'i i le ala o le atina'eina o le malosiaga fa'aniukilia. O le so'ona fa'aaluina tele o galuega mo le Iunite 3 ma le Iunite 4 o le Vogt ö hler Nuclear Power Plant i le Iunaite Setete o se tulaga masani lava lea.
E ui lava i le tele o luʻitau, o uiga mama ma maualalo le kaponi o le gaosiga o le malosiaga faaniukilia o loʻo faʻaauau pea ona galue malosi i luga o le tulaga o le malosiaga o le lalolagi. I totonu o lenei tausaga, na faasilasila ai e Iapani, lea na oo i ai ni faalavelave matuia o le malosiaga faaniukilia, le toe amataina o fale gaosi malosiaga faaniukilia ina ia mautu ai le sapalai o le malosiaga; O Falani, lea e faalagolago tele i le malosiaga faaniukilia, na faasilasila mai o le a latou saunia le silia ma le 100 miliona euros i le fesoasoani tau tupe mo lana alamanuia malosiaga faaniukilia i totonu o le atunuu i le isi 10 tausaga; O Finelani, Initia, ma e oo lava i le Iunaite Setete ua latou taʻua uma o le a latou atiina ae ma le malosi le alamanuia malosiaga faaniukilia.
O le malosiaga faaniukilia mama ma maualalo le kaponi ua leva ona manatu i ai o se meafaigaluega taua e foia ai suiga o le tau, ma o le auala e atiina ae ai le malosiaga faaniukilia maualuga ua avea ma se mataupu taua i le suiga o le malosiaga o le lalolagi i le taimi nei.
E le'i mae'a lava le vaitaimi o le tele o tu'ufa'atasiga tetele ma le mauaina o le suau'u ma le kesi.
O ExxonMobil, le kamupani suauʻu tele i le Iunaite Setete, Chevron, le kamupani suauʻu lona lua tele, ma le Western Oil Company na faʻatinoina uma ni tuʻufaʻatasiga ma ni faʻatauga tetele i le tausaga nei, ma oʻo atu ai le aofaʻi atoa o tuʻufaʻatasiga ma faʻatauga tetele i le alamanuia suauʻu ma le kesi i Amerika i Matu i le $124.5 piliona. O loʻo faʻamoemoe le alamanuia i se galu fou o tuʻufaʻatasiga ma faʻatauga i le alamanuia suauʻu ma le kesi.
Ia Oketopa, na faasilasila ai e ExxonMobil le mauaina atoa o le kamupani gaosi suauu shale o Vanguard Natural Resources mo le toeitiiti $60 piliona, o lona mauaina tele lea talu mai le 1999. Na faasilasila mai e Chevron i le masina lava lea e tasi o le a teu faafaigaluega le $53 piliona e maua ai le kamupani gaosi suauu ma kesi Amerika o Hess, o lana mauaina tele foi lea i le talafaasolopito. Ia Tesema, na faasilasila ai e kamupani suauu i Sisifo le mauaina o se kamupani suauu ma kesi shale a Amerika mo le $12 piliona.
O loʻo faʻalauteleina pea e le au gaosi suauu ma kesi tetele a latou pisinisi i luga o le sami, ma faʻatupuina ai se galu fou o le tuʻufaʻatasia. O le a faʻateleina pea kamupani malosiaga e faʻamalosia a latou tauvaga mo aseta suauu ma kesi sili ona lelei ina ia mautinoa le mautu o le sapalai mo nai tausaga o lumanaʻi. E ui o loʻo i ai talanoaga faifai pea pe ua oʻo mai le tumutumuga o le manaʻoga mo le suauu, ae e mafai ona mautinoa e leʻi oʻo i le iʻuga o le vaitaimi o mea faʻasaina.
O le suiga fa'asolopito o le mana'oga o le malala ua o'o atu i se tulaga maualuga fou atonu o le a o'o mai
I le 2023, na oʻo atu ai le manaʻoga o le malala i le lalolagi atoa i se tulaga maualuga fou i le talafaasolopito, faatasi ai ma le aofaʻi atoa e sili atu i le 8.5 piliona tone.
I le aotelega, o le faamamafa ua tuuina atu e atunuu i le tulaga faavae i le malosiaga mama ua faagesegese ai le fua faatatau o le tuputupu ae o le manaoga o le malala i le lalolagi atoa, ae o le malala o loo tumau pea le “maa faapaleni” o faiga o le malosiaga a le tele o atunuu.
Mai le vaaiga o tulaga o le maketi, ua toetoe lava a le oo atu le maketi o le malala i le vaitaimi o suiga tetele o sapalai na mafua mai i le faamai pipisi, feteenaiga i le va o Rusia ma Ukraine ma isi mea, ma ua pa'ū le averesi o tau o le malala i le lalolagi atoa. Mai le vaaiga o le itu sapalai, e foliga mai o le malala a Rusia e ulufale atu i le maketi i se tau fa'aitiitiga ona o fa'asalaga na fa'atulafonoina e atunu'u Europa ma Amerika; Ua fa'ateleina le aofa'i o le auina atu i fafo o atunu'u gaosi malala e pei o Initonesia, Mozambique, ma Aferika i Saute, ma ua o'o atu le aofa'i o le auina atu i fafo o le malala a Initonesia i le 500 miliona tone, ma ua fa'atuina ai se fa'amaumauga fou i le talafa'asolopito.
I le vaaiga a le Ofisa Faavaomalo o Malosiaga, atonu ua oo atu le manaoga o le malala i le lalolagi atoa i se suiga tele i le talafaasolopito ona o le aafiaga o faiga ma faiga faavae e faaitiitia ai le kaponi i atunuu eseese. A o sili atu le gafatia ua faapipiiina o le malosiaga faafouina nai lo le fua faatatau o le tuputupu ae o le manaoga o le eletise, e ono faaalia ai se aga i lalo le manaoga o le eletise o le malala, ma o le faaaogaina o le malala o se suauu e faamoemoe e oo i se faaitiitia "faatulagaina".
Taimi na lafoina ai: Ianuari-02-2024