I le aso 26 o Mati, na faavaeina ai e Saina ma Honduras ni sootaga fa’ava-o-malo. A o le’i faavaeina ni sootaga fa’ava-o-malo i le va o atunuu e lua, na fausia ai e le au fau fale eletise mai le vai Saina se faigauo loloto ma tagata Honduras.
I le avea ai o se fa’aopoopoga masani o le 21st Century Maritime Silk Road, ua avea ai Amerika Latina ma se sui auai taua ma e le mafai ona misia i le fausiaina o le “Belt and Road”. Na o’o mai le Sinohydro Corporation o Saina i lenei atunu’u iloga o Amerika Tutotonu o lo’o i le va o le Vasa Pasefika ma le Sami Karipiane ma fausia ai le uluai galuega tele o le eletise mai le vai i Honduras i le 30 tausaga – le nofoaga eletise mai le vai o Patuka III. I le 2019, na toe amata ai le fausiaina o le Arena Hydropower Station. O nofoaga eletise mai le vai e lua ua fa’alatalata ai loto ma mafaufau o tagata o atunu’u e lua ma molimauina ai le faigauo loloto i le va o tagata e lua.

O le Galuega Faatino o le Nofoaga Fa'aeletise o le Patuka III i Honduras o lo'o i le 50 kilomita i saute o le laumua o Orlando, Juticalpa, ma pe tusa ma le 200 kilomita le mamao mai le laumua, Tegucigalpa. Na amata aloaia le nofoaga fa'aeletise i le aso 21 o Setema, 2015, ma mae'a le fausiaina o le galuega autu i le amataga o le 2020. I le aso 20 o Tesema, o le tausaga lava lea, na ausia ai le gaosiga o le eletise e feso'ota'i ma le grid. A mae'a ona fa'agaoioia le nofoaga fa'aeletise i le vai, e fa'amoemoeina o le a o'o atu le averesi o le gaosiga o le eletise i le tausaga i le 326 GWh, ma maua ai le 4% o le faiga fa'aeletise a le atunu'u, ma fa'aitiitia atili ai le le lava o le eletise i Honduras ma fa'aosofia ai se fa'amalosi'au fou i le atina'eina o le tamaoaiga i le lotoifale.
O lenei galuega faatino e matuā tāua tele mo Honduras ma Saina. O le uluai galuega faatino tele lea o le eletise mai le vai ua fausia i Honduras i le 30 tausaga ua mavae, ma o le taimi muamua foi lea ua faaaogā ai e Saina le fesoasoani tau tupe a Saina mo se galuega faatino i se atunuu e lei faavaeina ni sootaga faavaomalo. O le fausiaina o le galuega faatino ua faia ai se faataitaiga mo pisinisi Saina e faaaoga ai le faataitaiga o aitalafu a le tagata faatau i lalo o le faamaoniga a le malo e faalauiloa ai le faatinoina o galuega faatino i atunuu e leai ni sootaga faavaomalo.
Ua matuā tosina mai e le malo ma le sosaiete o le atunuu le mafaufau o le nofoaga e maua ai le eletise mai le vai o Patuka III i Honduras. Ua fai mai le aufaasalalau i le lotoifale ua lelei le faatinoina o le galuega ma e matuā tāua tele, ma o le a faamaumauina i tala faamaumau a Honduras. I le taimi o le faagasologa o le fausiaina, o loo faaauau pea ona faalauiloa e le Matagaluega o Galuega Faatino galuega faufale i le lotoifale ina ia mafai ai e tagata faigaluega i le lotoifale o loo auai i le fausiaina ona latou maua ni tomai faapitoa. O le faataunuuina o tiute tauave lautele a pisinisi tutotonu, foaiina atu o mea faufale ma sapalai mo aoaoga ma taaloga i aoga i le lotoifale, toe faaleleia o auala mo nuu i le lotoifale, ma isi mea faapena, ua matuā tosina mai ai le mafaufau ma lipoti e tele mai nusipepa tetele i le lotoifale, ma ua maua ai se talaaga lelei ma se talaaga lelei mo pisinisi Saina.
O le lelei o le faatinoga a le nofoaga eletise vai o Patuka III ua mafai ai e Sinohydro ona manumalo i le fausiaina o le nofoaga eletise vai o Arena. O le Nofoaga Eletise Vai o Arena o loʻo i luga o le Vaitafe o YAGUALA i le Itumalo o Yoro, i matu o Honduras, faatasi ai ma le aofaʻi atoa o le gafatia ua faʻapipiʻiina e 60 megawatts. Na amata le galuega i le aso 15 o Fepuari, 2019, na maeʻa le tapunia o le pa i le aso 1 o Aperila, na sasaa le sima o le faavae o le pa i le aso 22 o Setema, ma na teuina lelei le vai i le aso 26 o Oketopa, 2021. I le aso 15 o Fepuari, 2022, na sainia ai ma le manuia e le Nofoaga Eletise Vai o Arena le tusi faamaonia o le tuuina atu o le vai. I le aso 26 o Aperila, 2022, na soloia ai ma le manuia le fogāeleele tatala o le pa o le galuega eletise vai, ma na maeʻa lelei le tapunia o le pa, ma faʻamalosia atili ai le faatosinaga ma le talitonuina o pisinisi Saina i le maketi a Honduras, ma faʻataʻatia ai se faavae mautu mo Sinohydro e faʻaaogaina atili ai le maketi a Honduras.
I le 2020, i luma o le COVID-19 i le lalolagi atoa ma afa e lua e tupu faatasi i le seneturi, o le a ausia e le poloketi le toe faatulagaina ma le puleaina o le fausiaina o faʻamaʻi pipisi, faʻamamā auala ua malepelepe, ma foaʻi atu sima mo le malo i le lotoifale e fausia ai auala, ina ia faʻaitiitia ai le faʻaleagaina e mafua mai i faʻalavelave faʻafuaseʻi. O loʻo faʻalauiloa malosi e le Matagaluega o Poloketi le fausiaina o galuega i le lotoifale, faʻateleina pea aʻoaʻoga ma le faʻaaogaina o pulega mai fafo ma fomeni i le lotoifale, faʻamamafa le faʻaleleia atili ma aʻoaʻoga o inisinia ma fomeni i le lotoifale, faʻaaogaina atoatoa lelei o le auala e pulea ai galuega i le lotoifale, ma faʻatupuina avanoa faigaluega mo le lotoifale.
Faatasi ai ma le mamao e silia ma le 14000 afe kilomita ma le eseesega o le taimi e 14 itula, e le mafai ona vavaeeseina le faigauo na faalautele atu e tagata e lua. A o lei faavaeina ni sootaga faavaomalo, na molimauina e nofoaga eletise e lua o le vai le faigauo i le va o Saina ma Honduras. E mafai ona mafaufauina o le a oo mai nisi fau fale Saina iinei i le lumanai e faamatala ai lenei atunuu matagofie i le talafatai o le Caribbean faatasi ai ma tagata o le atunuu.
Taimi na lafoina ai: Mati-31-2023