Mmiri bụ ntọala nke ndụ, isi ihe dị mkpa maka mmepe, na isi mmalite nke mmepe. China nwere ọtụtụ akụrụngwa ike mmiri, nke na-ebute ụzọ n'ụwa n'ihe gbasara akụrụngwa zuru oke. Ka ọ na-erule ngwụcha June 2022, ikike ike mmiri a na-etinye na China erutela nde kilowatt 358. Akụkọ nke 20th National Congress nke Kọmunist Party nke China gosiri ihe achọrọ maka "ịhazi mmepe ike mmiri na nchekwa gburugburu ebe obibi" na "ime ka nchekwa gburugburu ebe obibi sikwuo ike n'akụkụ niile, mpaghara, na usoro", nke gosipụtara ntụziaka maka mmepe na mmepe ike mmiri. Onye edemede ahụ na-atụle usoro ọhụrụ nke mmepe ike mmiri site n'echiche nke owuwu mmepe obodo.
Mkpa nke mmepe ike mmiri
China nwere ọtụtụ akụrụngwa ike mmiri, nwere ikike mmepe teknụzụ nke nde kilowatt 687 na nkezi mmepụta ike kwa afọ nke awa trillion 3 kilowatt, nke na-ebute ụzọ n'ụwa. Ihe ndị pụtara ìhè nke ike mmiri bụ mmeghari ohuru na ịdị ọcha. Ọkachamara a ma ama nke ụlọ akwụkwọ agụmakwụkwọ Pan Jiazheng kwuru otu oge, sị, "Ọ bụrụhaala na anyanwụ anaghị emenyụ, ike mmiri nwere ike ịmaliteghachi kwa afọ." Ịdị ọcha nke ike mmiri na-egosipụta n'eziokwu ahụ bụ na ọ naghị emepụta gas ikuku, ihe mkpofu, ma ọ bụ mmiri mkpofu, ọ fọrọ nke nta ka ọ ghara ịpụta carbon dioxide, nke bụ nkwenye zuru oke na mba ụwa. Agenda 21 nabatara na nzukọ Rio de Janeiro nke 1992 na akwụkwọ gbasara mmepe na-adigide nke a nabatara na nzukọ Johannesburg nke 2002 gụnyere ike mmiri dị ka isi iyi ike mmeghari ohuru. Na 2018, International Hydroelectric Association (IHA) mụrụ akara gas griinhaus nke ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ọdọ mmiri 500 n'ụwa niile, wee chọpụta na ikuku carbon dioxide kwa kilowatt nke ọkụ eletrik sitere na ike mmiri n'oge ndụ ya niile bụ naanị gram 18, dị ala karịa nke sitere na ifufe na mmepụta ike fotovoltaic. Tinyere nke a, ike mmiri bụkwa isi iyi ike kachasị ogologo na nke kachasị elu na-arụ ọrụ na ntinye ego. Ọdụ ike mmiri mbụ n'ụwa anọwo na-arụ ọrụ ihe karịrị afọ 150, ebe ọdụ ike mmiri Shilongba mbụ e wuru na China anọwokwa na-arụ ọrụ ruo afọ 110. Site n'echiche nke nloghachi itinye ego, ọnụego nloghachi itinye ego nke ike mmiri n'oge ndụ injinịa ya dị elu ruo 168%. N'ihi nke a, mba ndị mepere emepe gburugburu ụwa na-ebute ụzọ na mmepe nke ike mmiri. Ka akụ na ụba na-etolite, otú ahụ ka mmepe akụrụngwa ike mmiri na-abawanye ma ka mma gburugburu ebe obibi na mba.
Iji dozie mgbanwe ihu igwe zuru ụwa ọnụ, mba ndị dị mkpa gburugburu ụwa atụpụtala atụmatụ ọrụ nkewapụ carbon. Ụzọ a na-ejikarị eme ihe bụ ịmepụta ike ọhụrụ dịka ifufe na ike anyanwụ nke ọma, mana njikọta nke isi mmalite ike ọhụrụ, ọkachasị ike ifufe na ike anyanwụ, na grid ike ga-enwe mmetụta na ọrụ kwụsiri ike nke sistemụ ike n'ihi mgbanwe ya, nkwụsị ya, na enweghị isi. Dịka isi mmalite ike dị n'azụ, ike mmiri nwere uru nke nhazi mgbanwe nke "ndị na-achịkwa voltaji". Ụfọdụ mba ewepụtala ọrụ nke ike mmiri. Australia kọwara ike mmiri dị ka ogidi nke sistemụ ike a pụrụ ịtụkwasị obi n'ọdịnihu; United States na-atụ aro atụmatụ mkpali mmepe hydroelectric; Switzerland, Norway, na mba ndị ọzọ nwere oke mmepe ike mmiri, n'ihi enweghị akụrụngwa ọhụrụ iji mepụta, omume a na-emekarị bụ ibuli dam ochie, ịbawanye ikike, na ịgbasa ikike arụnyere. Ụfọdụ ọdụ ike mmiri na-etinyekwa nkeji ndị a na-agbanwe agbanwe ma ọ bụ gbanwee ha ka ha bụrụ nkeji ndị a na-agbanwe agbanwe ọsọ, na-eme mgbalị niile iji ike mmiri kwalite njikọta na oriri nke ike ọhụrụ na grid.
Mmepeanya gburugburu ebe obibi na-eduga mmepe dị elu nke ike mmiri
Enweghị obi abụọ gbasara mmepe sayensị nke ike mmiri, isi okwu bụ otu esi emepụta ike mmiri fọdụrụ nke ọma.
Mmepe na ojiji nke akụrụngwa ọ bụla nwere ike ibute nsogbu gburugburu ebe obibi, mana ngosipụta na oke mmetụta dị iche iche. Dịka ọmụmaatụ, ike nuklia kwesịrị idozi okwu nke mkpofu nuklia; obere mmepe ike ifufe enweghị mmetụta dị ukwuu na gburugburu ebe obibi, mana ọ bụrụ na e mepụta ya n'ọtụtụ buru ibu, ọ ga-agbanwe usoro mgbasa ikuku n'ógbè dị iche iche, na-emetụta gburugburu ebe obibi ihu igwe na mbugharị nke nnụnụ ndị na-akwaga mba ọzọ.
Mmetụta gburugburu ebe obibi na gburugburu ebe obibi nke mmepe ike mmiri dị adị n'ụzọ doro anya, yana mmetụta dị mma na nke na-adịghị mma; Ụfọdụ mmetụta doro anya, ụfọdụ bụ nke a na-ahụ anya, ụfọdụ bụ nke na-adịte aka, ụfọdụ na-adịte aka. Anyị enweghị ike ikwubiga okwu ókè banyere mmetụta ọjọọ nke mmepe ike mmiri, anyị enweghịkwa ike ileghara ihe ndị nwere ike ịkpata anya. Anyị ga-eme nyocha gburugburu ebe obibi, nyocha ntụnyere, nnyocha sayensị, arụmụka zuru oke, ma mee ihe iji zaghachi nke ọma ma belata mmetụta ọjọọ ruo n'ọkwa a na-anabata. Kedu ụdị nhazi spatiotemporal kwesịrị iji nyochaa mmetụta nke mmepe ike mmiri na gburugburu ebe obibi n'oge ọhụrụ, kedu ka e kwesịrị isi mepụta akụrụngwa ike mmiri na nke ezi uche dị na ya? Nke a bụ ajụjụ dị mkpa a ga-aza.
Akụkọ ihe mere eme nke mmepe ike mmiri zuru ụwa ọnụ egosila na mmepe mmiri nke osimiri na mba ndị mepere emepe ewetala uru zuru oke na akụ na ụba, mmekọrịta mmadụ na ibe ya, na gburugburu ebe obibi. Ebe ike mmiri dị ọcha nke China - Osimiri Lancang, Osimiri Hongshui, Osimiri Jinsha, Osimiri Yalong, Osimiri Dadu, Osimiri Wujiang, Osimiri Qingjiang, Osimiri Yellow, wdg - ejirila usoro nchekwa na mweghachi gburugburu ebe obibi mee ihe nke ọma na nke ọma, na-ebelata mmetụta nke ọrụ ike mmiri na gburugburu ebe obibi nke ọma. Site na omimi nke echiche gburugburu ebe obibi, iwu na ụkpụrụ dị mkpa na China ga-adị mma karịa, usoro njikwa ga-aghọ nke sayensị na nke zuru oke, teknụzụ nchekwa gburugburu ebe obibi ga-anọgide na-enwe ọganihu.
Kemgbe narị afọ nke 21, mmepe ike mmiri egosipụtala echiche ọhụrụ zuru oke, soro ihe ọhụrụ achọrọ dịka "nchekwa gburugburu ebe obibi, isi ihe dị mkpa gbasara ịdị mma gburugburu ebe obibi, iji akụrụngwa eme ihe n'ịntanetị, na ndepụta ohere gburugburu ebe obibi na-adịghị mma", ma mezuo ihe achọrọ maka nchekwa na mmepe na mmepe na nchekwa. N'ezie, itinye echiche nke mmepe gburugburu ebe obibi n'ọrụ ma na-eduga mmepe na ojiji nke ike mmiri dị elu.
Mmepe Ike Mmiri Na-enyere Aka Ịrụ Ọrụ Mmepe Gburugburu Ebe Obibi
Mmetụta ọjọọ nke mmepe ike mmiri na gburugburu ebe obibi osimiri na-egosipụtakarị n'akụkụ abụọ: otu bụ sedimenti, nke bụ mkpokọta ebe nchekwa mmiri; nke ọzọ bụ ụdị azụ̀ mmiri, ọkachasị ụdị azụ̀ dị ụkọ.
Banyere okwu gbasara ihe ndị dị n'ime ala, a ga-akpachara anya nke ọma mgbe a na-ewu ọdọ mmiri na ebe a na-adọba mmiri n'ime osimiri ndị nwere oke ihe dị n'ime ala. A ga-eme ọtụtụ ihe iji belata ihe ndị dị n'ime ala na-abanye n'ime ala ma mee ka ndụ ya dịkwuo ogologo. Dịka ọmụmaatụ, site n'ịrụ ọrụ dị mma na nchekwa ala na mmiri n'elu mmiri, ebe a na-adọba mmiri nwere ike ibelata ihe ndị dị n'ime ala na mbuze site na nhazi sayensị, nhazi mmiri na ihe ndị dị n'ime ala, nchekwa na mwepụ nke ihe ndị dị n'ime ala, na usoro dị iche iche. Ọ bụrụ na enweghị ike idozi nsogbu nke ihe ndị dị n'ime ala, ekwesighi iwulite ebe a na-adọba mmiri. Site na ebe ọkụ eletrik e wuru ugbu a, a pụrụ ịhụ na enwere ike idozi nsogbu nke ihe ndị dị n'ime ala site na iji usoro injinia na ihe ndị na-abụghị nke injinia.
Banyere nsogbu nchekwa ụdị anụmanụ, ọkachasị ụdị anụmanụ ndị a na-adịghị ahụkebe, gburugburu ebe obibi ha na-emetụta kpọmkwem site na mmepe ike mmiri. A pụrụ ịkwaga ma chebe ụdị ala dịka osisi ndị a na-adịghị ahụkebe; ụdị mmiri, dịka azụ, ụfọdụ nwere àgwà ịkwaga. Iwuli dam na ọdọ mmiri na-egbochi ọwa ịkwaga ha, nke nwere ike ibute n'iyi nke ụdị ma ọ bụ metụta ụdị dị iche iche nke ihe ndị dị ndụ. A ga-emeso nke a n'ụzọ dị iche dabere na ọnọdụ ahụ kpọmkwem. Enwere ike ịkwụghachi ụfọdụ ụdị a na-ahụkarị, dị ka azụ nkịtị, site na usoro mmụba. A ga-echebe ụdị ndị a na-adịghị ahụkebe site na usoro pụrụ iche. N'ikwu ya n'ụzọ doro anya, ụfọdụ ụdị mmiri dị ụkọ na-eche ọnọdụ ndị dị ize ndụ ihu ugbu a, ike mmiri abụghịkwa isi ihe kpatara ya, kama ọ bụ nsonaazụ nke oke azụ ogologo oge, mmebi nke àgwà mmiri, na mmebi gburugburu ebe obibi mmiri n'akụkọ ihe mere eme. Ọ bụrụ na ọnụọgụ nke ụdị dị iche iche ebelata ruo n'ókè ụfọdụ ma enweghị ike ịmụ nwa, ọ ga-apụ n'anya nwayọ nwayọ. Ọ dị mkpa ịme nnyocha ma were usoro dị iche iche dị ka ịmụpụta na ntọhapụ arụrụ arụ iji zọpụta ụdị ndị a na-adịghị ahụkebe.
A ghaghị iji mmetụta nke ike mmiri mee ihe n'ebe obibi dị elu, a ga-emekwa ihe niile o kwere mee iji wepụ mmetụta ọjọọ. Anyị kwesịrị ịbịaru nso ma ghọta okwu a n'ụzọ dị mfe, n'akụkọ ihe mere eme, n'ụzọ ziri ezi, na n'ụzọ doro anya. Mmepe sayensị nke ike mmiri anaghị echekwa naanị nchekwa nke osimiri, kamakwa ọ na-enye aka na owuwu nke mmepeanya gburugburu ebe obibi.
Ihe Kachasị Mkpa Banyere Gburugburu Ebe Obibi Na-enweta Ụkpụrụ Ọhụrụ Maka Mmepe Mmiri Eletrik
Kemgbe nzukọ nke iri na asatọ nke otu Kọmunist nke China, ụlọ ọrụ ike mmiri agbasowo echiche nke "ihe gbasara ndị mmadụ, ihe kacha mkpa gbasara gburugburu ebe obibi, na mmepe akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ", na-eji nwayọọ nwayọọ emepụta usoro ọhụrụ maka mmepe gburugburu ebe obibi nke ike mmiri. Dịka ekwuru na mbụ, n'usoro nhazi injinia, imewe, owuwu, na ọrụ, ime nnyocha, nhazi atụmatụ, na mmejuputa atụmatụ na mwepụta mmiri gburugburu ebe obibi, nhazi oge gburugburu ebe obibi, nchekwa ebe obibi azụ, mweghachi njikọ osimiri, na mmụba na ntọhapụ azụ nwere ike ibelata mmetụta nke mmepe ike mmiri, owuwu, na ọrụ na ebe obibi mmiri nke osimiri. Maka akwa mmiri dị elu na nnukwu ọdọ mmiri, ọ bụrụ na enwere nsogbu nke mmiri dị ala, a na-ejikarị usoro injinia nhazi mmiri dị larịị iji dozie ya. Dịka ọmụmaatụ, akwa mmiri dị elu na nnukwu ọdọ mmiri dị ka Jinping Level 1, Nuozhadu, na Huangdeng ahọrọla iji usoro dị ka ọnụ ụzọ osisi a kpọkọtara ọnụ, mgbidi nchekwa ihu, na mgbidi ákwà mgbochi mmiri iji belata mmiri dị ala. Usoro ndị a aghọwo omume ụlọ ọrụ, na-emepụta ụkpụrụ ụlọ ọrụ na nkọwapụta teknụzụ.
E nwere ụdị azụ̀ ndị na-akwaga mba ọzọ n'osimiri, usoro dịka usoro njem azụ̀, igwe mbuli azụ̀, na "ụzọ azụ̀ na igwe mbuli azụ̀" bụkwa ihe a na-ahụkarị maka ịgafe azụ̀. E tinyela ụzọ azụ̀ nke ọdụ ike mmiri Zangmu nke ọma site na ọtụtụ afọ nke nlekota na nyocha. Ọ bụghị naanị ọrụ owuwu ọhụrụ, kamakwa nrụzigharị ụfọdụ ọrụ ochie, na mgbakwunye nke ebe a na-agafe azụ̀. Ọrụ nrụgharị nke Fengman Hydropower Station agbakwunyela ọnyà azụ̀, ebe a na-anakọta azụ̀, na igwe mbuli azụ̀, na-emepe Osimiri Songhua nke na-egbochi ịkwaga azụ̀.
N'ihe gbasara ịzụ azụ na teknụzụ ntọhapụ, e guzobela usoro teknụzụ maka atụmatụ, imewe, iwu ihe, mmepụta na ọrụ nke akụrụngwa na ihe owuwu, yana nlekota na inyocha mmetụta ntọhapụ nke ebe ịzụ azụ na ntọhapụ. Nchedo na teknụzụ mweghachi ebe obibi azụ enwewokwa ọganihu dị ukwuu. Ugbu a, e meela usoro nchekwa gburugburu ebe obibi dị irè na mweghachi na isi iyi mmiri. Na mgbakwunye, e meela nyocha ọnụọgụ nke nchekwa gburugburu ebe obibi na mweghachi site na ịme ihe nlereanya dabara na gburugburu ebe obibi tupu na mgbe mmebi ebe obibi gasịrị. Site na 2012 ruo 2016, Ọdụ Ike Mmiri Three Gorges gara n'ihu na-eme nnwale nhazi gburugburu ebe obibi iji kwalite ịzụlite "azụ anọ a ma ama n'ụlọ". Kemgbe ahụ, a na-etinye njikọ aka na nnyefe ike mmiri nke Xiluodu, Xiangjiaba, na Three Gorges n'otu oge kwa afọ. Site n'ọtụtụ afọ nke iwu gburugburu ebe obibi na nchekwa akụrụngwa azụ̀, ọnụọgụgụ mkpụrụ nke "azụ anọ a ma ama n'ụlọ" egosila na ọ na-eto eto kwa afọ, nke gụnyere ọnụọgụgụ mkpụrụ nke "azụ anọ a ma ama n'ụlọ" na mpaghara Osimiri Yidu dị n'akụkụ ala Gezhouba amụbaala site na nde 25 na 2012 ruo ijeri 3 na 2019.
Omume egosila na usoro na usoro ndị a dị n'elu emeela ka e nwee usoro ọhụrụ maka mmepe nke ike mmiri n'oge ọhụrụ. Mmepe nke ike mmiri n'ime gburugburu ebe obibi nwere ike ibelata ma ọ bụ ọbụna wepụ mmetụta ọjọọ na gburugburu ebe obibi nke osimiri, kamakwa ọ na-akwalite nchebe gburugburu ebe obibi site na mmepe dị mma nke ike mmiri. Ebe nchekwa dị ugbu a nke isi ike mmiri nwere gburugburu ebe obibi ka mma karịa mpaghara ndị ọzọ dị na mpaghara ahụ. Ọdụ ike dị ka Ertan na Longyangxia abụghị naanị ebe ndị njem nleta a ma ama, kamakwa a na-echebe ma weghachi ya n'ihi mmụba ihu igwe mpaghara, uto osisi, usoro ihe ndị dị ndụ ogologo oge, na ụdị ihe dị iche iche dị ndụ.
Mmepeanya gburugburu ebe obibi bụ ihe mgbaru ọsọ ọhụrụ maka mmepe nke ọha mmadụ mgbe mmepeanya ụlọ ọrụ mmepụta ihe gasịrị. Iwulite mmepeanya gburugburu ebe obibi metụtara ọdịmma nke ndị mmadụ na ọdịnihu nke mba ahụ. Ebe anyị na-eche ọnọdụ siri ike nke mgbochi akụrụngwa siri ike ihu, mmetọ gburugburu ebe obibi siri ike, na mmebi gburugburu ebe obibi ihu, anyị aghaghị ịmepụta echiche nke mmepeanya gburugburu ebe obibi nke na-asọpụrụ, na-agbaso, ma na-echebe okike.
Ugbu a, mba ahụ na-agbasa itinye ego dị irè ma na-eme ka owuwu nke nnukwu ọrụ dịkwuo ngwa ngwa. Ọtụtụ ọrụ ike mmiri ga-eme ka ọrụ ha dịkwuo elu, mee ka ọganihu ọrụ dịkwuo ngwa ngwa, ma gbaa mbọ iru ihe ndị a chọrọ maka nkwenye na mmalite n'oge Atụmatụ Afọ Ise nke 14. Atụmatụ Afọ Ise nke 14 maka Mmepe Akụ na ụba na Mmekọrịta Ọha nke Mba nke Mba China na Nkọwapụta Ebumnuche Ọhụụ maka 2035 nke e mere iji mejuputa nnukwu ọrụ dịka Sichuan Tibet Railway, ọwa mmiri ọhụrụ dị n'akụkụ ọdịda anyanwụ, netwọk mmiri mba, na mmepe ike mmiri na mpaghara ala nke Osimiri Yarlung Zangbo, na-akwalite nnukwu ụlọ ọrụ nyocha sayensị, nchekwa na mweghachi gburugburu ebe obibi dị mkpa, nkwado mberede ahụike ọha, nnukwu mgbanwe mmiri, njikwa idei mmiri na mbelata ọdachi, nnyefe ike na gas Ọtụtụ ọrụ dị mkpa nwere ntọala siri ike, ọrụ agbakwunyere, na uru ogologo oge, dị ka njem n'akụkụ ókèala, n'akụkụ osimiri, na n'akụkụ ụsọ oké osimiri. Anyị maara nke ọma na mgbanwe ike chọrọ ike mmiri, mmepe ike mmiri ga-ahụkwa nchekwa gburugburu ebe obibi. Ọ bụ naanị site n'itinyekwu uche n'ichebe gburugburu ebe obibi ka a ga-esi nweta mmepe dị elu nke ike mmiri, mmepe na iji ike mmiri nwere ike inye aka na mmepe nke mmepe gburugburu ebe obibi.
Usoro ọhụrụ nke mmepe ike mmiri ga-akwalite mmepe dị elu nke ike mmiri n'oge ọhụrụ a. Site na mmepe ike mmiri, anyị ga-akwalite mmepe ike ọhụrụ buru ibu, mee ka ọsọ mgbanwe ike China dịkwuo ngwa ngwa, wuo sistemụ ike ọhụrụ dị ọcha, nke na-enweghị carbon, nke dị nchebe ma dị irè, jiri nwayọ mụbaa oke ike ọhụrụ na sistemụ ike ọhụrụ a, wuo China mara mma, ma nye aka na ike nke ndị ọrụ ike mmiri.
Oge ozi: Disemba-15-2023
