Agbara omi ni itan-akọọlẹ idagbasoke pipẹ ati pq ile-iṣẹ pipe
Agbara omi jẹ́ ìmọ̀-ẹ̀rọ agbára tí a lè sọ di tuntun tí ó ń lo agbára kinetic ti omi láti ṣe iná mànàmáná. Ó jẹ́ agbára mímọ́ tí a ń lò ní gbogbogbòò pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àǹfààní, bíi ìsọdọ̀tun, ìtújáde tí ó lọ sílẹ̀, ìdúróṣinṣin àti ìṣàkóso. Ìlànà iṣẹ́ ti agbara omi da lórí èrò tí ó rọrùn: lílo agbára kinetic ti ìṣàn omi láti wakọ turbine, èyí tí ó wá yí generator náà padà láti ṣe iná mànàmáná. Àwọn ìgbésẹ̀ ti ìṣẹ̀dá agbara omi ni: ìyípadà omi láti inú ibi ìpamọ́ omi tàbí odò, èyí tí ó nílò orísun omi, nígbà gbogbo ibi ìpamọ́ (ibùdó omi àtọwọ́dá) tàbí odò àdánidá, èyí tí ó ń pèsè agbára; ìtọ́sọ́nà ìṣàn omi, ìṣàn omi ni a ń darí sí àwọn abẹ́ turbine nípasẹ̀ ikanni ìyípadà. Ikanni ìyípadà le ṣàkóso ìṣàn omi láti ṣàtúnṣe agbára ìṣẹ̀dá agbára; turbine náà ń ṣiṣẹ́, ìṣàn omi sì ń kọlu àwọn abẹ́ turbine náà láti jẹ́ kí ó yípo. Turbine náà jọ kẹ̀kẹ́ afẹ́fẹ́ ní ìṣẹ̀dá agbára afẹ́fẹ́; generator náà ń ṣe iná mànàmáná, àti iṣẹ́ turbine náà ń yí generator náà, èyí tí ó ń ṣe iná mànàmáná nípasẹ̀ ìlànà ìfàsẹ́yìn elektróòjì; ìfiranṣẹ́ agbára, iná mànàmáná tí a ń ṣe ni a ń gbé lọ sí àkójọ agbára a sì ń pèsè sí àwọn ìlú, àwọn ilé iṣẹ́ àti àwọn ilé. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ oríṣi agbára omi ló wà. Gẹ́gẹ́ bí onírúurú ìlànà iṣẹ́ àti àwọn ipò ìlò, a lè pín in sí ìṣẹ̀dá agbára odò, ìṣẹ̀dá agbára adágún omi, ìṣẹ̀dá agbára omi àti ti òkun, àti agbára omi kékeré. Agbára omi ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àǹfààní, ṣùgbọ́n àwọn àléébù díẹ̀ pẹ̀lú. Àwọn àǹfààní rẹ̀ ni pàtàkì: agbára omi jẹ́ orísun agbára tí a lè túnṣe. Agbára omi gbára lé ìṣàn omi, nítorí náà ó jẹ́ àtúnṣe àti pé a kò ní tán an; ó jẹ́ orísun agbára mímọ́. Agbára omi kò ń mú àwọn gáàsì afẹ́fẹ́ àti àwọn ohun alumọ́ọ́nì afẹ́fẹ́ jáde, kò sì ní ipa púpọ̀ lórí àyíká; ó ṣeé ṣàkóso. A lè ṣàtúnṣe àwọn ibùdó agbára omi gẹ́gẹ́ bí ìbéèrè láti pèsè agbára ẹrù ìpìlẹ̀ tí ó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé. Àwọn àléébù pàtàkì ni: àwọn iṣẹ́ agbára omi ńláńlá lè fa ìbàjẹ́ sí àyíká, àti àwọn ìṣòro àwùjọ bíi ìṣíkiri àwọn olùgbé àti gbígba ilẹ̀; a lè dín agbára omi kù nítorí wíwà àwọn ohun èlò omi, àti pé ìdààmú ọ̀dá tàbí ìṣàn omi lè ní ipa lórí agbára agbára.
Agbara omi, gẹ́gẹ́ bí agbára tí a lè sọ di tuntun, ní ìtàn pípẹ́. Àwọn turbines omi àti àwọn kẹ̀kẹ́ omi ìṣáájú: Ní ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kejì ṣáájú Sànmánì Kristẹni, àwọn ènìyàn bẹ̀rẹ̀ sí í lo turbines omi àti àwọn kẹ̀kẹ́ omi láti wakọ̀ àwọn ẹ̀rọ bíi ọlọ àti ilé iṣẹ́ gígé. Àwọn ẹ̀rọ wọ̀nyí ń lo agbára ìṣàn omi láti ṣiṣẹ́. Ìbẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ agbára: Ní ìparí ọ̀rúndún kọkàndínlógún, àwọn ènìyàn bẹ̀rẹ̀ sí í lo àwọn ilé iṣẹ́ agbára omi láti yí agbára omi padà sí iná mànàmáná. Ilé iṣẹ́ agbára omi omi àkọ́kọ́ ní àgbáyé ni a kọ́ ní Wisconsin, USA ní ọdún 1882. Kíkọ́ àwọn dams àti àwọn ibi ìtọ́jú omi: Ní ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún ogún, ìwọ̀n agbára omi gbòòrò sí i pẹ̀lú kíkọ́ àwọn dams àti àwọn ibi ìtọ́jú omi. Àwọn iṣẹ́ ìdábùú omi olókìkí pẹ̀lú Dam Hoover ní Amẹ́ríkà àti Dam Three Gorges ní China. Ìlọsíwájú ìmọ̀ ẹ̀rọ: Bí àkókò ti ń lọ, ìmọ̀ ẹ̀rọ agbára omi ti ń sunwọ̀n sí i nígbà gbogbo, títí kan fífi àwọn turbines, àwọn ẹ̀rọ amúṣẹ́dá turbine àti àwọn ètò ìṣàkóso ọlọ́gbọ́n, èyí tí ó ti mú kí iṣẹ́ agbára omi dára síi àti ìgbẹ́kẹ̀lé.
Agbara omi jẹ́ orísun agbára tí ó mọ́ tónítóní tí ó sì ń sọ di tuntun, ẹ̀wọ̀n ilé iṣẹ́ rẹ̀ sì bo ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọ̀nà ìsopọ̀ pàtàkì, títí kan láti ìṣàkóso ohun èlò omi sí ìgbéjáde agbára. Ìsopọ̀ àkọ́kọ́ nínú ẹ̀wọ̀n ilé iṣẹ́ agbára omi ni ìṣàkóso ohun èlò omi. Èyí pẹ̀lú ìṣètò, ìpamọ́ àti pípín àwọn ìṣàn omi láti rí i dájú pé a lè pèsè omi dáadáa sí àwọn turbines fún ìṣẹ̀dá agbára. Ìṣàkóso ohun èlò omi sábà máa ń nílò àwọn ìlànà àbójútó bíi òjò, ìwọ̀n ìṣàn omi àti ipele omi láti lè ṣe àwọn ìpinnu tó yẹ. Ìṣàkóso ohun èlò omi òde òní tún dojúkọ ìdúróṣinṣin láti rí i dájú pé a lè ṣe agbára ìṣẹ̀dá agbára kódà ní àwọn ipò líle koko bí ọ̀dá. Àwọn ìdè omi àti àwọn ìdòtí omi jẹ́ àwọn ohun èlò pàtàkì nínú ẹ̀wọ̀n ilé iṣẹ́ agbára omi. A sábà máa ń lo àwọn ìdè omi láti gbé ipele omi sókè, láti ṣẹ̀dá ìfúnpá omi, àti nípa bẹ́ẹ̀, láti mú kí agbára ìṣàn omi pọ̀ sí i. Àwọn ìdòtí omi ni a ń lò láti tọ́jú omi láti rí i dájú pé a lè pèsè omi tó pọ̀ nígbà tí ìbéèrè bá pọ̀ jù. Apẹrẹ àti ìkọ́lé àwọn ìdè omi nílò láti ronú nípa àwọn ipò ilẹ̀ ayé, àwọn ànímọ́ ìṣàn omi, àti àwọn ipa àyíká láti rí i dájú pé ààbò àti ìdúróṣinṣin wà. Àwọn ìdè omi jẹ́ àwọn ohun pàtàkì nínú ẹ̀wọ̀n ilé iṣẹ́ agbára omi. Nígbà tí omi bá ń ṣàn láti inú àwọn abẹ́ turbine náà, agbára kinetic rẹ̀ a máa yípadà sí agbára ẹ̀rọ, èyí tí yóò mú kí turbine náà yípo. A lè yan àwòrán àti irú turbine náà ní ìbámu pẹ̀lú iyàrá, ìwọ̀n ìṣàn, àti gíga ìṣàn omi láti ṣe àṣeyọrí agbára tó ga jùlọ. Lẹ́yìn tí turbine náà bá yípo, ó máa ń wakọ generator tí a so pọ̀ láti ṣe mànàmáná. Generator náà jẹ́ ohun èlò pàtàkì tí ó ń yí agbára ẹ̀rọ padà sí agbára mànàmáná. Ní gbogbogbòò, ìlànà ìṣiṣẹ́ ti generator ni láti fa current nípasẹ̀ pápá magnetic tí ń yípo láti ṣe generator tí ó ń yípo. Apẹrẹ àti agbára generator náà gbọ́dọ̀ pinnu ní ìbámu pẹ̀lú ìbéèrè agbára àti àwọn ànímọ́ ìṣàn omi. Iná mànàmáná tí generator náà ń ṣe jẹ́ current tí ń yípo, èyí tí ó sábà máa ń nílò láti ṣe àgbékalẹ̀ rẹ̀ nípasẹ̀ substation kan. Àwọn iṣẹ́ pàtàkì ti àwọn substations ní ìgbésẹ̀ gíga (pípọ̀ sí voltage láti dín àdánù agbára kù nígbà ìfàsẹ́yìn agbára) àti ìyípadà àwọn irú current (yíyípadà AC sí DC tàbí ìyípadà) láti bá àwọn ohun tí ètò ìfàsẹ́yìn agbára mu. Ìsopọ̀ ìkẹyìn ni ìfàsẹ́yìn agbára. Agbára tí ibùdó agbára ń ṣe ni a ń gbé lọ sí àwọn olùlò agbára ní àwọn ìlú ńlá, àwọn agbègbè ilé iṣẹ́ tàbí àwọn agbègbè ìgbèríko nípasẹ̀ àwọn ìlà ìfàsẹ́yìn. A gbọ́dọ̀ ṣètò àwọn ìlà ìfiranṣẹ́, ṣe àgbékalẹ̀ wọn, kí a sì máa tọ́jú wọn láti rí i dájú pé a gbé agbára náà lọ sí ibi tí a ń lọ láìléwu àti lọ́nà tó gbéṣẹ́. Ní àwọn agbègbè kan, a tún lè nílò láti tún ṣe àtúnṣe agbára nípasẹ̀ àwọn ibùdó ìṣiṣẹ́ láti bá àwọn àìní àwọn folti àti ìgbà tí ó yàtọ̀ síra mu.
Àwọn orísun agbára omi tó pọ̀ àti ìṣẹ̀dá agbára omi tó tó
Orílẹ̀-èdè China ni orílẹ̀-èdè tó ń ṣe agbára omi tó tóbi jùlọ lágbàáyé pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ omi àti àwọn iṣẹ́ agbára omi tó tóbi. Ilé iṣẹ́ agbára omi ní China ń kó ipa pàtàkì nínú bíbójútó ìbéèrè agbára ilé, dín ìtújáde gaasi afẹ́fẹ́, àti mímú kí ètò agbára sunwọ̀n síi. Lilo iná mànàmáná àwùjọ jẹ́ àmì ìṣúná owó pàtàkì tó ń ṣàfihàn iye agbára iná mànàmáná ní orílẹ̀-èdè tàbí agbègbè kan, ó sì ṣe pàtàkì fún wíwọ̀n àwọn iṣẹ́ ọrọ̀ ajé, ìpèsè agbára àti ipa àyíká. Gẹ́gẹ́ bí ìwádìí tí National Energy Administration gbé jáde, iye agbára iná mànàmáná tí orílẹ̀-èdè mi ń lò ti fi hàn pé ó ń dàgbàsókè dáadáa. Nígbà tí ó fi máa di ìparí ọdún 2022, iye agbára iná mànàmáná tí orílẹ̀-èdè mi ń lò jẹ́ 863.72 billion kWh, ìbísí tó jẹ́ 324.4 billion kWh láti ọdún 2021, ìbísí ọdún kan sí ọdún kan jẹ́ 3.9%.
Gẹ́gẹ́ bí ìwádìí tí Ìgbìmọ̀ Agbára Íná ti China ṣe jáde, lílo iná mànàmáná tó pọ̀ jùlọ ní orílẹ̀-èdè mi wà ní ilé iṣẹ́ kejì, lẹ́yìn náà ni ilé iṣẹ́ kẹta. Ilé iṣẹ́ àkọ́kọ́ lo iná mànàmáná tó tó bílíọ̀nù 114.6 kWh, èyí tó pọ̀ sí i ní 10.4% ju ti ọdún tó kọjá lọ. Lára wọn ni lílo iná mànàmáná ti iṣẹ́ àgbẹ̀, ẹja, àti ẹran ọ̀sìn pọ̀ sí i ní 6.3%, 12.6%, àti 16.3% lẹ́sẹẹsẹ. Ìgbéga gbogbogbòò ti ètò ìtúnṣe ìgbèríko àti ìdàgbàsókè pàtàkì ti àwọn ipò iná mànàmáná ìgbèríko àti ìdàgbàsókè tí ń bá a lọ ti àwọn ìpele iná mànàmáná ní àwọn ọdún àìpẹ́ yìí ti mú kí lílo iná mànàmáná pọ̀ sí i ní ilé iṣẹ́ àkọ́kọ́. Ilé iṣẹ́ kejì lo iná mànàmáná tó tó 5.70 trillion kWh, èyí tó pọ̀ sí i ní 1.2% ju ti ọdún tó kọjá lọ. Lára wọn ni lílo iná mànàmáná ọdọọdún ti àwọn ilé iṣẹ́ ìṣẹ̀dá ìmọ̀ ẹ̀rọ gíga àti ohun èlò pọ̀ sí i ní 2.8%, àti lílo iná mànàmáná ọdọọdún ti iṣẹ́ ẹ̀rọ àti ohun èlò, iṣẹ́ ìṣègùn, ìbánisọ̀rọ̀ kọ̀ǹpútà àti àwọn ilé iṣẹ́ ìṣelọ́pọ́ ohun èlò itanna mìíràn pọ̀ sí i ní ju 5% lọ; lílo iná mànàmáná ti iṣẹ́ ọkọ̀ tuntun pọ̀ sí i ní 71.1%. Iye ina ti ile-iṣẹ giga jẹ 1.49 trillion kWh, ilosoke ti 4.4% ju ti ọdun ti o kọja lọ. Ẹkẹrin, iye ina ti awọn olugbe ilu ati igberiko jẹ 1.34 trillion kWh, ilosoke ti 13.8% ju ti ọdun ti o kọja lọ.
Àwọn iṣẹ́ agbára omi ti China ni a pín káàkiri orílẹ̀-èdè náà, títí kan àwọn ibùdó agbára omi ńláńlá, àwọn ibùdó agbára omi kékeré àti àwọn iṣẹ́ agbára omi tí a pín káàkiri. Àwọn iṣẹ́ agbára omi olókìkí ni Ilé Iṣẹ́ Agbára Omi Three Gorges, èyí tí ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ibùdó agbára omi tí ó tóbi jùlọ ní China àti àgbáyé, tí ó wà ní agbègbè Three Gorges ní apá òkè Odò Yangtze. Ó ní agbára ìṣẹ̀dá agbára ńláńlá ó sì ń pèsè iná mànàmáná fún àwọn ilé iṣẹ́ àti àwọn ìlú ńláńlá; Ibùdó Agbára Xiangjiaba, Ibùdó Agbára Xiangjiaba wà ní Ìpínlẹ̀ Sichuan ó sì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ibùdó agbára omi tí ó tóbi jùlọ ní gúúsù ìwọ̀ oòrùn China. Ó wà ní Odò Jinsha ó sì ń pèsè iná mànàmáná fún agbègbè náà; Ibùdó Agbára Adágún Sailimu, Ibùdó Agbára Adágún Sailimu wà ní Agbègbè Adágún Xinjiang Uygur ó sì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn iṣẹ́ agbára omi pàtàkì ní ìwọ̀ oòrùn China. Ó wà ní Adágún Sailimu ó sì ní iṣẹ́ agbára ńláńlá. Gẹ́gẹ́ bí ìwádìí tí Ilé Iṣẹ́ Àkójọpọ̀ Orílẹ̀-èdè ti gbé jáde, ìṣẹ̀dá agbára omi ti orílẹ̀-èdè mi ti ń pọ̀ sí i lọ́dọọdún. Nígbà tí ó fi máa di ìparí ọdún 2022, ìṣẹ̀dá agbára omi orílẹ̀-èdè mi jẹ́ 1,352.195 billion kWh, èyí tí ó jẹ́ ìbísí 0.99% lọ́dún kan. Ní oṣù kẹjọ ọdún 2023, ìṣẹ̀dá agbára omi orílẹ̀-èdè mi jẹ́ 718.74 billion kWh, ìdínkù díẹ̀ sí àkókò kan náà ní ọdún tó kọjá, ìdínkù ọdún kan sí ọdún kan jẹ́ 0.16%. Ìdí pàtàkì ni pé nítorí ipa ojú ọjọ́, òjò ní ọdún 2023 dínkù gidigidi.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kejìlá-19-2024
