Ní ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù kẹta, orílẹ̀-èdè China àti Honduras bẹ̀rẹ̀ àjọṣepọ̀ ìjọba. Kí wọ́n tó dá àjọṣepọ̀ ìjọba sílẹ̀ láàárín àwọn orílẹ̀-èdè méjèèjì, àwọn olùkọ́lé agbára omi ilẹ̀ China ní ìbádọ́rẹ̀ẹ́ tó jinlẹ̀ pẹ̀lú àwọn ará Hondura.
Gẹ́gẹ́ bí ìtẹ̀síwájú àdánidá ti Maritime Silk Road ti ọ̀rúndún kọkànlélógún, Latin America ti di olùkópa pàtàkì àti olùkópa nínú kíkọ́ “Belt and Road”. Sinohydro Corporation ti China wá sí orílẹ̀-èdè Central America tí kò ṣe kedere yìí tí ó wà láàrín Òkun Pacific àti Òkun Caribbean, wọ́n sì kọ́ iṣẹ́ agbára omi ńlá àkọ́kọ́ ní Honduras ní ọdún 30 - ibùdó agbára omi Patuka III. Ní ọdún 2019, kíkọ́ ibùdó agbára omi Arena tún bẹ̀rẹ̀. Àwọn ibùdó agbára omi méjì náà ti mú ọkàn àti èrò àwọn ènìyàn orílẹ̀-èdè méjèèjì sún mọ́ ara wọn, wọ́n sì ti rí ìbádọ́rẹ̀ẹ́ jíjinlẹ̀ láàárín àwọn ènìyàn méjèèjì.
Iṣẹ́ Ibùdó Igbóná Omi Honduras Patuka III wà ní kìlómítà 50 ní gúúsù olú ìlú Orlando, Juticalpa, àti ní nǹkan bí kìlómítà 200 sí olú ìlú, Tegucigalpa. Ibùdó agbára omi náà bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ kọkànlélógún oṣù kẹsàn-án ọdún 2015, wọ́n sì parí kíkọ́ iṣẹ́ pàtàkì náà ní ìbẹ̀rẹ̀ ọdún 2020. Ní ọjọ́ ogún oṣù Kejìlá, ọdún kan náà, wọ́n ṣe àṣeyọrí ìṣẹ̀dá agbára tí a so mọ́ grid. Lẹ́yìn tí wọ́n bá ti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́, a retí pé agbára iná ọdọọdún yóò dé 326 GWh, èyí tí yóò pèsè 4% ti ètò agbára orílẹ̀-èdè náà, èyí tí yóò túbọ̀ dín àìtó agbára ní Honduras kù, yóò sì mú kí ìdàgbàsókè ètò ọrọ̀ ajé àgbègbè náà pọ̀ sí i.
Iṣẹ́ yìí ní ìtumọ̀ pàtàkì fún Honduras àti China. Iṣẹ́ agbára omi ńlá àkọ́kọ́ tí a kọ́ ní Honduras láàárín ọgbọ̀n ọdún sẹ́yìn nìyí, ó sì tún jẹ́ ìgbà àkọ́kọ́ tí China yóò lo owó ìnáwó ti China fún iṣẹ́ kan ní orílẹ̀-èdè tí kò tí ì dá àjọṣepọ̀ ìjọ́ba sílẹ̀. Ìkọ́lé iṣẹ́ náà ti ṣẹ̀dá àpẹẹrẹ fún àwọn ilé-iṣẹ́ China láti lo àpẹẹrẹ gbèsè olùrà lábẹ́ ìdánilójú orílẹ̀-èdè láti gbé ìgbésẹ̀ iṣẹ́ náà lárugẹ ní àwọn orílẹ̀-èdè tí kò ní àjọṣepọ̀ ìjọ́ba.
Ibùdó agbára omi Patuka III ní Honduras ti gba àfiyèsí gíga láti ọ̀dọ̀ ìjọba àti àwùjọ orílẹ̀-èdè náà. Àwọn oníròyìn agbègbè sọ pé iṣẹ́ náà ti ṣe dáadáa ó sì ṣe pàtàkì gidigidi, a ó sì kọ ọ́ sínú ìwé àkọsílẹ̀ Honduras. Nígbà tí wọ́n ń kọ́ ilé náà, Ẹ̀ka Iṣẹ́ Àgbékalẹ̀ náà ń tẹ̀síwájú láti gbé ìkọ́lé àgbègbè lárugẹ láti jẹ́ kí àwọn òṣìṣẹ́ agbègbè tí wọ́n ń kópa nínú ìkọ́lé náà lè mọ bí wọ́n ṣe ń kọ́ ilé náà dáadáa. Ní ṣíṣe àwọn ojúṣe àwùjọ ti àwọn ilé iṣẹ́ àárín gbùngbùn, fífi àwọn ohun èlò ìkọ́lé àti àwọn ohun èlò ẹ̀kọ́ àti eré ìdárayá fún àwọn ilé ìwé agbègbè, títúnṣe àwọn ọ̀nà fún àwọn agbègbè, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ, wọ́n ti gba àfiyèsí gíga àti ìròyìn púpọ̀ láti ọ̀dọ̀ àwọn ìwé ìròyìn gbogbogbòò ní agbègbè, wọ́n sì ti gba orúkọ rere àti orúkọ rere fún àwọn ilé iṣẹ́ China.
Iṣẹ́ rere tí ibùdó agbára omi Patuka III ń ṣe ti jẹ́ kí Sinohydro gba iṣẹ́ ìkọ́lé ibùdó agbára omi Arena. Ibùdó agbára omi Arena wà ní Odò YAGUALA ní agbègbè Yoro, àríwá Honduras, pẹ̀lú agbára àpapọ̀ tí a fi sori ẹ̀rọ tó jẹ́ megawatts 60. Iṣẹ́ náà bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dógún oṣù kejì, ọdún 2019, pípa ìdí omi náà parí ní ọjọ́ kìíní oṣù kẹrin, wọ́n da kọnkírítì ìpìlẹ̀ ìdí omi náà sílẹ̀ ní ọjọ́ kejìlélógún oṣù kẹsàn-án, wọ́n sì tọ́jú omi náà dáadáa ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kẹwàá, ọdún 2021. Ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dógún oṣù kejì, ọdún 2022, ibùdó agbára omi Arena fọwọ́ sí ìwé ẹ̀rí ìfipamọ́ àkókò kan. Ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kẹrin, ọdún 2022, ojú omi tí ó kún fún omi náà kún àkúnwọ́sílẹ̀, wọ́n sì parí ìfipamọ́ ìdí omi náà dáadáa, èyí sì mú kí àwọn ilé iṣẹ́ China ní ọjà Honduran pọ̀ sí i, ó sì fi ìpìlẹ̀ tó lágbára lélẹ̀ fún Sinohydro láti túbọ̀ lo ọjà Honduran.
Ní ọdún 2020, lójú COVID-19 kárí ayé àti ìjì líle tó ń jà lẹ́ẹ̀kan ní ọgọ́rùn-ún ọdún, iṣẹ́ náà yóò ṣe àṣeyọrí ìtọ́jú àjàkálẹ̀ àrùn tó wà ní ìpele tó yẹ, yóò fọ́ àwọn ọ̀nà tó wó lulẹ̀, yóò sì fi kọnkíríìkì ṣe ìrànlọ́wọ́ fún ìjọba ìbílẹ̀ láti kọ́ àwọn ọ̀nà, kí ó lè dín àdánù tó ń ṣẹlẹ̀ kù. Ẹ̀ka Iṣẹ́ Àgbékalẹ̀ náà ń gbé ìkọ́lé àgbègbè lárugẹ, ó ń mú kí ìdánilẹ́kọ̀ọ́ àti lílo àwọn aláṣẹ àti àwọn olórí ìbílẹ̀ pọ̀ sí i nígbà gbogbo, ó ń tẹnu mọ́ bí àwọn onímọ̀ ẹ̀rọ àti àwọn olórí ìbílẹ̀ ṣe ń ṣiṣẹ́ dáadáa tó, ó ń fún àwọn àǹfààní ìṣàkóso àgbègbè lárugẹ ní àǹfààní, ó sì ń ṣẹ̀dá àwọn àǹfààní iṣẹ́ fún àwùjọ ìbílẹ̀.
Pẹ̀lú ìjìnnà tó ju ẹgbẹ̀rún lọ́nà ẹgbẹ̀rún lọ́nà ẹgbẹ̀rún lọ́nà ẹgbẹ̀rún lọ́nà ẹgbẹ̀rún lọ́nà ẹgbẹ̀rún lọ́nà ẹgbẹ̀rún lọ́nà ẹgbẹ̀rún lọ́nà ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún àti ìyàtọ̀ wákàtí mẹ́rìnlá, ìbádọ́rẹ̀ẹ́ tí àwọn ènìyàn méjèèjì ń bá a lọ kò lè ya sọ́tọ̀. Kí àjọṣepọ̀ àwọn olóṣèlú tó bẹ̀rẹ̀, àwọn ibùdó agbára omi méjì náà rí ìbádọ́rẹ̀ẹ́ láàárín China àti Honduras. Ó ṣeé ṣe kí àwọn akọ́lé ará China púpọ̀ sí i máa wá síbí láti ṣàfihàn orílẹ̀-èdè ẹlẹ́wà yìí ní etíkun Caribbean pẹ̀lú àwọn ènìyàn agbègbè náà.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kẹta-31-2023
