De geschiedenis van waterkracht in China

De eerste waterkrachtcentrale ter wereld verscheen in 1878 in Frankrijk, waar de allereerste waterkrachtcentrale ter wereld werd gebouwd.
De uitvinder Edison droeg ook bij aan de ontwikkeling van waterkrachtcentrales. In 1882 bouwde Edison de Abel-waterkrachtcentrale in Wisconsin, VS.
Aanvankelijk was de capaciteit van de gebouwde waterkrachtcentrales erg klein. In 1889 stond de grootste waterkrachtcentrale ter wereld in Japan, maar de geïnstalleerde capaciteit bedroeg slechts 48 kW. De geïnstalleerde capaciteit van waterkrachtcentrales heeft echter een aanzienlijke ontwikkeling doorgemaakt. In 1892 bedroeg de capaciteit van de Niagara-waterkrachtcentrale in de Verenigde Staten 44.000 kW. Tegen 1895 was de geïnstalleerde capaciteit van de Niagara-waterkrachtcentrale gestegen tot 147.000 kW.

Na de start van de 20e eeuw heeft de waterkrachtsector in de belangrijkste ontwikkelde landen een snelle ontwikkeling doorgemaakt. Tegen 2021 zal de wereldwijde geïnstalleerde capaciteit van waterkracht 1360 GW bedragen.
De geschiedenis van het gebruik van waterkracht in China gaat meer dan 2000 jaar terug, toen water werd gebruikt om waterraderen en watermolens aan te drijven voor productie en het dagelijks leven.
De eerste waterkrachtcentrale in China werd gebouwd in 1904. Het was de Guishan-waterkrachtcentrale, gebouwd door de Japanse bezetters in Taiwan, China.
De eerste waterkrachtcentrale die op het Chinese vasteland werd gebouwd, was de Shilongba-waterkrachtcentrale in Kunming. De bouw hiervan begon in augustus 1910 en de centrale produceerde elektriciteit in mei 1912, met een totaal geïnstalleerd vermogen van 489 kW.
In de daaropvolgende twintig jaar, als gevolg van de instabiliteit van de binnenlandse situatie, boekte de ontwikkeling van waterkracht in China geen noemenswaardige vooruitgang. Er werden slechts enkele kleinschalige waterkrachtcentrales gebouwd, zoals de Dongwo-waterkrachtcentrale in Luxian County, Sichuan, de Duodi-waterkrachtcentrale in Tibet en de Xiadao-, Shunchang- en Longxi-waterkrachtcentrales in Fujian.
Tijdens de oorlog tegen Japan werden voornamelijk binnenlandse middelen ingezet om de agressie te weerstaan, en werden er in het zuidwesten slechts kleinschalige energiecentrales gebouwd, zoals de Taohuaxi-waterkrachtcentrale in Sichuan en de Nanqiao-waterkrachtcentrale in Yunnan. In het door Japan bezette gebied bouwde Japan daarentegen verschillende grote waterkrachtcentrales, met als bekendste voorbeeld de Fengman-waterkrachtcentrale aan de Songhua-rivier in Noordoost-China.
Vóór de oprichting van de Volksrepubliek China bedroeg het geïnstalleerde vermogen van waterkrachtcentrales op het Chinese vasteland 900.000 kW. Door de oorlogsschade was dit vermogen bij de oprichting van de Volksrepubliek China echter gedaald tot slechts 363.300 kW.
Na de oprichting van de Volksrepubliek China kreeg waterkracht ongekende aandacht en ontwikkeling. Ten eerste werden verschillende waterkrachtcentrales uit de oorlogsjaren gerenoveerd en herbouwd. Tegen het einde van het eerste vijfjarenplan had China 19 waterkrachtcentrales gebouwd en herbouwd en was het begonnen met het zelfstandig ontwerpen en bouwen van grootschalige waterkrachtprojecten. De waterkrachtcentrale Zhejiang Xin'anjiang met een geïnstalleerd vermogen van 662.500 kilowatt werd in deze periode gebouwd en is tevens de eerste grootschalige waterkrachtcentrale die volledig door China zelf is ontworpen, geproduceerd en gebouwd.
Tijdens de Grote Sprong Voorwaarts bereikte het nieuwe waterkrachtproject in China een vermogen van 11,862 miljoen kW. Sommige projecten werden niet volledig gerealiseerd, waardoor de bouw van andere projecten na aanvang moest worden stopgezet. In de daaropvolgende drie jaar, gekenmerkt door natuurrampen, werden veel projecten opgeschort of uitgesteld. Kortom, de ontwikkeling van waterkracht in China verliep van 1958 tot 1965 met veel hobbels. Desondanks werden 31 waterkrachtcentrales, waaronder Xin'anjiang in Zhejiang, Xinfengjiang in Guangdong en Xijin in Guangxi, in gebruik genomen voor de opwekking van elektriciteit. Al met al heeft de Chinese waterkrachtindustrie een zekere mate van ontwikkeling bereikt.
De tijd van de Culturele Revolutie was aangebroken. Hoewel de aanleg van waterkrachtcentrales opnieuw ernstig werd belemmerd en vernield, bood de strategische beslissing om de Derde Lijn aan te leggen ook een unieke kans voor de ontwikkeling van waterkracht in West-China. In deze periode werden 40 waterkrachtcentrales in gebruik genomen, waaronder Liujiaxia in de provincie Gansu en Gongzui in de provincie Sichuan. De geïnstalleerde capaciteit van de waterkrachtcentrale Liujiaxia bereikte 1,225 miljoen kW, waarmee het de eerste waterkrachtcentrale in China was met een geïnstalleerde capaciteit van meer dan een miljoen kW. Tijdens deze periode werd ook China's eerste pompwaterkrachtcentrale, Gangnan in Hebei, gebouwd. Tegelijkertijd werden 53 grote en middelgrote waterkrachtprojecten gestart of hervat. In 1970 begon het Gezhouba-project met een geïnstalleerde capaciteit van 2,715 miljoen kW, waarmee de bouw van waterkrachtcentrales op de hoofdloop van de Yangtze-rivier van start ging.
Na het einde van de Culturele Revolutie, en met name na de Derde Plenaire Zitting van het 11e Centraal Comité, is de Chinese waterkrachtsector opnieuw een fase van snelle ontwikkeling ingegaan. Een aantal waterkrachtprojecten, zoals Gezhouba, Wujiangdu en Baishan, zijn versneld gerealiseerd en de bouw van de waterkrachtcentrale Longyangxia met een capaciteit van 320.000 kW is officieel van start gegaan. In de daaropvolgende periode van hervormingen en openstelling is het Chinese waterkrachtbouwsysteem voortdurend in beweging en vernieuwd, wat getuigt van grote vitaliteit. Ook de pompwaterkrachtcentrales hebben in deze periode een aanzienlijke ontwikkeling doorgemaakt, met de start van de eerste fase in Panjiakou (Hebei) en Guangzhou. Daarnaast is de kleinschalige waterkrachtsector in ontwikkeling, met de realisatie van de eerste reeks van 300 plattelandsgemeenten die op waterkracht worden aangesloten. Wat betreft grootschalige waterkrachtcentrales is de bouw van verschillende grote waterkrachtcentrales, zoals de Tianshengqiao Klasse II met een geïnstalleerd vermogen van 1,32 miljoen kW, de Guangxi Yantan met een geïnstalleerd vermogen van 1,21 miljoen kW, de Yunnan Manwan met een geïnstalleerd vermogen van 1,5 miljoen kW en de Lijiaxia-waterkrachtcentrale met een geïnstalleerd vermogen van 2 miljoen kW, achtereenvolgens van start gegaan. Tegelijkertijd werden binnenlandse experts uitgenodigd om de 14 thema's van de Drie Kloven-waterkrachtcentrale toe te lichten, en werd de bouw van het Drie Kloven-project op de agenda gezet.
In het laatste decennium van de 20e eeuw heeft de waterkrachtsector in China zich snel ontwikkeld. In september 1991 begon de bouw van de Ertan-waterkrachtcentrale in Panzhihua, Sichuan. Na veel discussie en voorbereiding ging in december 1994 het prestigieuze Drieklovendamproject officieel van start. Wat betreft pompcentrales zijn achtereenvolgens de Ming Tombs-centrale in Peking (800.000 kW), de Tianhuangping-centrale in Zhejiang (1.800.000 kW) en de tweede fase van de pompcentrale in Guangzhou (12.000.000 kW) in aanbouw gegaan. Op het gebied van kleinschalige waterkrachtcentrales is de bouw van de tweede en derde fase van de elektrificatie van plattelandsgebieden met waterkrachtcentrales gerealiseerd. In het afgelopen decennium is de geïnstalleerde capaciteit van waterkracht in China met 38,39 miljoen kW toegenomen.
In het eerste decennium van de 21e eeuw waren er 35 grote waterkrachtcentrales in aanbouw, met een totale geïnstalleerde capaciteit van ongeveer 70 miljoen kW, waaronder vele supergrote centrales zoals het Driekloofproject met 22,4 miljoen kW en Xiluodu met 12,6 miljoen kW. Gedurende deze periode werd er jaarlijks gemiddeld meer dan 10 miljoen kW aan capaciteit in gebruik genomen. Het meest historische jaar was 2008, toen de laatste eenheid van de rechteroevercentrale van het Driekloofproject officieel op het elektriciteitsnet werd aangesloten en alle 26 oorspronkelijk ontworpen eenheden van de linker- en rechteroevercentrales van het Driekloofproject in bedrijf werden genomen.
Sinds het tweede decennium van de 21e eeuw zijn de gigantische waterkrachtcentrales aan de hoofdloop van de Jinsha-rivier achtereenvolgens ontwikkeld en in gebruik genomen voor de opwekking van elektriciteit. De Xiluodu-waterkrachtcentrale met een geïnstalleerd vermogen van 12,6 miljoen kW, Xiangjiaba met een geïnstalleerd vermogen van 6,4 miljoen kW, de Baihetan-waterkrachtcentrale met een geïnstalleerd vermogen van 12 miljoen yuan, de Wudongde-waterkrachtcentrale met een geïnstalleerd vermogen van 10,2 miljoen yuan en andere gigantische waterkrachtcentrales zijn in gebruik genomen voor de elektriciteitsopwekking. De Baihetan-waterkrachtcentrale heeft met een geïnstalleerd vermogen van 1 miljoen kW het hoogste niveau ter wereld bereikt. Wat betreft pompwaterkrachtcentrales waren er in 2022 slechts 70 pompwaterkrachtcentrales in aanbouw in het werkgebied van het Chinese staatsnet, met een geïnstalleerd vermogen van 85,24 miljoen kilowatt, respectievelijk 3,2 keer en 4,1 keer zoveel als in 2012. Daaronder bevindt zich de Hebei Fengning-pompwaterkrachtcentrale, de grootste pompwaterkrachtcentrale ter wereld met een totale geïnstalleerde capaciteit van 3,6 miljoen kilowatt.
Met de voortdurende bevordering van de "dubbele koolstofuitstoot"-doelstelling en de aanhoudende versterking van de milieubescherming, staat de Chinese waterkrachtontwikkeling voor een aantal nieuwe uitdagingen. Ten eerste zullen kleine waterkrachtcentrales in beschermde gebieden steeds verder worden afgebouwd en gesloten. Ten tweede zal het aandeel zonne- en windenergie in de nieuw geïnstalleerde capaciteit blijven toenemen, terwijl het aandeel waterkracht navenant zal afnemen. Ten slotte zal de focus komen te liggen op de bouw van gigantische waterkrachtprojecten, waarbij de wetenschappelijke en rationele aanpak van de bouwprojecten steeds belangrijker zal worden.