အနှစ်ချုပ်
ရေအားလျှပ်စစ်ဆိုသည်မှာ ရေ၏ အလားအလာစွမ်းအင်ကို အသုံးပြု၍ လျှပ်စစ်စွမ်းအင်အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးသည့် ဓာတ်အားထုတ်လုပ်သည့် နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အခြေခံမူမှာ ရေမျက်နှာပြင်ကျဆင်းမှု (အလားအလာစွမ်းအင်) ကို အသုံးပြု၍ ဆွဲငင်အား (အရွေ့စွမ်းအင်) ၏ လုပ်ဆောင်ချက်အောက်တွင် စီးဆင်းစေရန်ဖြစ်ပြီး၊ မြစ်များ သို့မဟုတ် ရေလှောင်ကန်များကဲ့သို့သော ရေမြင့်အရင်းအမြစ်များမှ ရေကို ရေနိမ့်ပိုင်းသို့ ပို့ဆောင်ခြင်းကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ စီးဆင်းနေသောရေသည် တာဘိုင်ကို လည်ပတ်စေပြီး ဂျင်နရေတာကို လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ရန် မောင်းနှင်ပေးသည်။ ရေမြင့်ရေသည် နေ၏အပူမှ လာပြီး ရေနိမ့်ပိုင်းကို အငွေ့ပျံစေသောကြောင့် နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်ကို သွယ်ဝိုက်အသုံးပြုခြင်းဟု ယူဆနိုင်သည်။ ၎င်း၏ ရင့်ကျက်သောနည်းပညာကြောင့် လက်ရှိတွင် လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်းတွင် အသုံးအများဆုံး ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်ဖြစ်သည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရေကာတာကြီးများဆိုင်ရာ ကော်မရှင် (ICOLD) ၏ ရေကာတာကြီး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အရ ရေကာတာဆိုသည်မှာ အမြင့် ၁၅ မီတာထက်ကျော်လွန်သော (အုတ်မြစ်၏ အနိမ့်ဆုံးနေရာမှ ရေကာတာ၏ထိပ်အထိ) သို့မဟုတ် အမြင့် ၁၀ မီတာမှ ၁၅ မီတာကြားရှိသော ရေကာတာဖြစ်ပြီး အောက်ပါအခြေအနေများထဲမှ အနည်းဆုံးတစ်ခုနှင့် ကိုက်ညီသည်-
ရေကာတာထိပ်၏ အရှည်သည် မီတာ ၅၀၀ ထက် မနည်းစေရ။
ရေကာတာမှ ဖွဲ့စည်းထားသော ရေလှောင်ကန် ပမာဏသည် ကုဗမီတာ ၁ သန်းထက် မနည်းစေရ။
(က) ရေကာတာမှ ကိုင်တွယ်သော အများဆုံးရေကြီးရေလျှံမှုသည် တစ်စက္ကန့်လျှင် ၂၀၀၀ ကုဗမီတာထက် မနည်းစေရ။
ရေကာတာအုတ်မြစ်ချခြင်းပြဿနာသည် အထူးခက်ခဲပါသည်။
ဒီရေကာတာရဲ့ ဒီဇိုင်းက အံ့မခန်းပါပဲ။
BP2021 အစီရင်ခံစာအရ ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရေအားလျှပ်စစ်သည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်မှု၏ ၄၂၉၆.၈/၂၆၈၂၃.၂=၁၆.၀% ရှိပြီး ကျောက်မီးသွေးလောင်စာသုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်မှု (၃၅.၁%) နှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့သုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်မှု (၂၃.၄%) တို့ထက် နိမ့်ကျပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် တတိယနေရာတွင် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။
၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်မှုသည် အရှေ့အာရှနှင့် ပစိဖိတ်ဒေသတွင် အကြီးမားဆုံးဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စုစုပေါင်း၏ ၁၆၄၃/၄၃၇၀=၃၇.၆% ရှိသည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်မှု အမြင့်ဆုံးနိုင်ငံသည် တရုတ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ဘရာဇီး၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ရုရှားနိုင်ငံတို့က ဒုတိယနေရာတွင် ရှိနေသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်မှုသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ စုစုပေါင်း လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်မှု၏ ၁၃၂၂.၀/၇၇၇၉.၁=၁၇.၀% ရှိသည်။
တရုတ်နိုင်ငံသည် ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်မှုတွင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပထမနေရာတွင် ရှိနေသော်လည်း နိုင်ငံ၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်မှုဖွဲ့စည်းပုံတွင် မြင့်မားခြင်း မရှိပါ။ ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ၎င်းတို့၏ စုစုပေါင်း လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်မှုတွင် ရေအားလျှပ်စစ် ထုတ်လုပ်မှု အချိုးအစား အမြင့်ဆုံးနိုင်ငံများမှာ ဘရာဇီး (၃၉၆.၈/၆၂၀.၁=၆၄.၀%) နှင့် ကနေဒါ (၃၈၄.၇/၆၄၃.၉=၆၀.၀%) တို့ ဖြစ်သည်။
၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဓာတ်အားထုတ်လုပ်မှုမှာ အဓိကအားဖြင့် ကျောက်မီးသွေးလောင်စာ (၆၃.၂%) ရှိပြီး ရေအားလျှပ်စစ် (၁၇.၀%) ဖြင့် ဒုတိယနေရာတွင် ရပ်တည်လျက်ရှိကာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရေအားလျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်မှု၏ ၁၃၂၂.၀/၄၂၉၆.၈=၃၀.၈% ရှိသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် ရေအားလျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်မှုတွင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပထမနေရာတွင် ရပ်တည်နေသော်လည်း ၎င်း၏ အထွတ်အထိပ်သို့ မရောက်ရှိသေးပါ။ ကမ္ဘာ့စွမ်းအင်ကောင်စီမှ ထုတ်ပြန်သော ၂၀၁၆ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့စွမ်းအင်အရင်းအမြစ်များ အစီရင်ခံစာအရ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ရေအားလျှပ်စစ်အရင်းအမြစ်များ၏ ၄၇% သည် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု မရှိသေးပါ။
၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်သည့် ထိပ်တန်းနိုင်ငံ ၄ နိုင်ငံအနက် ဓာတ်အားဖွဲ့စည်းပုံကို နှိုင်းယှဉ်ခြင်း
ဇယားအရ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ရေအားလျှပ်စစ်သည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရေအားလျှပ်စစ် စုစုပေါင်းထုတ်လုပ်မှု၏ 1322.0/4296.8=30.8% ရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပထမနေရာတွင် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။ သို့သော် တရုတ်နိုင်ငံ၏ စုစုပေါင်း လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်မှု (17%) နှင့် ၎င်း၏ အချိုးအစားသည် ကမ္ဘာ့ပျမ်းမျှ (16%) ထက် အနည်းငယ်သာ ပိုများပါသည်။
ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ခြင်းတွင် ပုံစံလေးမျိုးရှိသည်- ရေကာတာအမျိုးအစား ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ ရေစုပ်စက်ဖြင့် သိုလှောင်ထားသော ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ မြစ်ရေစီးကြောင်းအမျိုးအစား ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် ဒီရေဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။
ရေကာတာအမျိုးအစား ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ခြင်း
ရေကာတာအမျိုးအစား ရေအားလျှပ်စစ်၊ ရေလှောင်ကန်အမျိုးအစား ရေအားလျှပ်စစ်ဟုလည်း လူသိများသည်။ ရေလှောင်ကန်တစ်ခုကို ရေကာတာများတွင် ရေသိုလှောင်ခြင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ၎င်း၏ အများဆုံးထွက်ရှိမှုစွမ်းအားကို ရေလှောင်ကန်ပမာဏ၊ ရေထွက်ပေါက်အနေအထားနှင့် ရေမျက်နှာပြင်အမြင့်တို့အကြား ကွာခြားချက်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်သည်။ ဤအမြင့်ကွာခြားချက်ကို head သို့မဟုတ် head ဟုလည်း လူသိများပြီး ရေ၏ အလားအလာစွမ်းအင်သည် head နှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျသည်။
၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအလယ်ပိုင်းတွင် ပြင်သစ်အင်ဂျင်နီယာ Bernard Forest de B é lidor သည် ဒေါင်လိုက်နှင့် အလျားလိုက်ဝင်ရိုး ဟိုက်ဒရောလစ်စက်များကို ဖော်ပြသည့် “Building Hydraulics” စာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၇၇၁ ခုနှစ်တွင် Richard Arkwright သည် ဗိသုကာပညာတွင် အရေးကြီးသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ရန် ဟိုက်ဒရောလစ်များ၊ ရေဘောင်နှင့် စဉ်ဆက်မပြတ်ထုတ်လုပ်မှုတို့ကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ စက်ရုံစနစ်တစ်ခုကို တီထွင်ပြီး ခေတ်မီအလုပ်အကိုင်ဆိုင်ရာလုပ်ဆောင်မှုများကို လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့သည်။ ၁၈၄၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ရန်နှင့် အသုံးပြုသူများထံ ပို့လွှတ်ရန်အတွက် ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားကွန်ရက်တစ်ခုကို တီထွင်ခဲ့သည်။ ၁၉ ရာစုအကုန်တွင် ဂျင်နရေတာများကို တီထွင်ခဲ့ပြီး ယခုအခါ ဟိုက်ဒရောလစ်စနစ်များနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်ပြီဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းမှာ ၁၈၇၈ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ Northumberland ရှိ Cragside Country Hotel ဖြစ်ပြီး မီးထွန်းရန်အတွက် အသုံးပြုခဲ့သည်။ လေးနှစ်အကြာတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ Wisconsin တွင် ပထမဆုံး ပုဂ္ဂလိက ဓာတ်အားပေးစက်ရုံကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ဒေသတွင်း မီးထွန်းရန်အတွက် ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံ ရာပေါင်းများစွာကို နောက်ပိုင်းတွင် လည်ပတ်စေခဲ့သည်။
ရှီလောင်ဘာ ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံသည် ယူနန်ပြည်နယ်၊ ကူမင်းမြို့ဆင်ခြေဖုံးရှိ တန်လန်မြစ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသော တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံဖြစ်သည်။ တည်ဆောက်မှုကို ၁၉၁၀ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (ဂန်းရှူးနှစ်) တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ၁၉၁၂ ခုနှစ် မေလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ကနဦးတပ်ဆင်စွမ်းရည်မှာ ၄၈၀ kW ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် မေလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ရှီလောင်းဘာ ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံကို နိုင်ငံတော်ကောင်စီမှ အမျိုးသား အဓိကယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များ ကာကွယ်ရေးယူနစ်များ၏ ဆဋ္ဌမအသုတ်တွင် ထည့်သွင်းရန် အတည်ပြုခဲ့သည်။
REN21 ၏ ၂၀၂၁ အစီရင်ခံစာအရ ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရေအားလျှပ်စစ် တပ်ဆင်စွမ်းရည်မှာ ၁၁၇၀ ဂဂ္ဂါဝပ် ရှိပြီး တရုတ်နိုင်ငံမှာ ၁၂.၆ ဂဂ္ဂါဝပ် တိုးလာပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စုစုပေါင်း၏ ၂၈% ရှိပြီး ဘရာဇီး (၉%)၊ အမေရိကန် (၇%) နှင့် ကနေဒါ (၉.၀%) တို့ထက် မြင့်မားသည်။
BP ၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စာရင်းအင်းများအရ ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်မှုမှာ ၄၂၉၆.၈ TWh ရှိပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၏ ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်မှုမှာ ၁၃၂၂.၀ TWh ရှိပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စုစုပေါင်း၏ ၃၀.၁% ရှိသည်။
ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ခြင်းသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်မှု၏ အဓိကရင်းမြစ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်ထုတ်လုပ်မှုအတွက် ဦးဆောင်စွမ်းအင်ရင်းမြစ်လည်း ဖြစ်သည်။ BP ၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စာရင်းအင်းများအရ ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်မှုမှာ ၂၆၈၂၃.၂ TWh ရှိပြီး ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်မှုမှာ ၄၂၂၂.၂ TWh ရှိပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စုစုပေါင်းလျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်မှု၏ ၄၂၂၂.၂/၂၆၈၂၃.၂=၁၅.၇% ရှိသည်။
ဤဒေတာသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရေကာတာများဆိုင်ရာ ကော်မရှင် (ICOLD) မှဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် မှတ်ပုံတင်ခြင်းအရ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် လက်ရှိတွင် ရေကာတာ ၅၈၇၁၃ ခုရှိပြီး တရုတ်နိုင်ငံတွင် ၂၃၈၄၁/၅၈၇၁၃=ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စုစုပေါင်း၏ ၄၀.၆% ရှိသည်။
BP ၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စာရင်းအင်းများအရ ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ရေအားလျှပ်စစ်သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား၏ ၁၃၂၂.၀/၂၂၃၆.၇=၅၉% ရှိပြီး ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင် ဓာတ်အားထုတ်လုပ်မှုတွင် အဓိကနေရာယူထားသည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရေအားလျှပ်စစ်အသင်း (iha) [၂၀၂၁ ရေအားလျှပ်စစ်အခြေအနေအစီရင်ခံစာ] အရ ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ စုစုပေါင်း ရေအားလျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်မှုသည် 4370TWh အထိ ရောက်ရှိမည်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့အနက် တရုတ် (ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စုစုပေါင်း၏ 31%)၊ ဘရာဇီး (9.4%)၊ ကနေဒါ (8.8%)၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု (6.7%)၊ ရုရှား (4.5%)၊ အိန္ဒိယ (3.5%)၊ နော်ဝေ (3.2%)၊ တူရကီ (1.8%)၊ ဂျပန် (2.0%)၊ ပြင်သစ် (1.5%) စသည်တို့သည် အကြီးဆုံး ရေအားလျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်မှုကို ရရှိမည်ဖြစ်သည်။
၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အား အများဆုံးထုတ်လုပ်သည့် ဒေသမှာ အရှေ့အာရှနှင့် ပစိဖိတ်ဒေသဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့စုစုပေါင်း၏ ၁၆၄၃/၄၃၇၀=၃၇.၆% ရှိသည်။ ၎င်းတို့အနက် တရုတ်နိုင်ငံသည် အထူးထင်ရှားပြီး ကမ္ဘာ့စုစုပေါင်း၏ ၃၁% ရှိပြီး ဤဒေသတွင် ၁၃၅၅.၂၀/၁၆၄၃=၈၂.၅% ရှိသည်။
ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်မှုပမာဏသည် စုစုပေါင်းတပ်ဆင်ထားသောစွမ်းရည်နှင့် ရေစုပ်သိုလှောင်ရုံ၏ တပ်ဆင်ထားသောစွမ်းရည်နှင့် အချိုးကျပါသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်မှုစွမ်းရည်ရှိပြီး ၎င်း၏ တပ်ဆင်ထားသောစွမ်းရည်နှင့် ရေစုပ်သိုလှောင်ရုံစွမ်းရည်သည်လည်း ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပထမနေရာတွင် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရေအားလျှပ်စစ်အသင်း (iha) ၂၀၂၁ ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားအခြေအနေအစီရင်ခံစာအရ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ရေအားလျှပ်စစ်တပ်ဆင်စွမ်းရည် (ရေစုပ်သိုလှောင်ရုံအပါအဝင်) သည် ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ၃၇၀၁၆၀ မဂ္ဂါဝပ်အထိ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာစုစုပေါင်း၏ ၃၇၀၁၆၀/၁၃၃၀၁၀၆=၂၇.၈% ရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပထမနေရာတွင် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။
ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံဖြစ်သော Three Gorges ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံသည် တရုတ်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိသည်။ Three Gorges ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံတွင် တစ်လုံးလျှင် 700MW ထုတ်လုပ်နိုင်သော Francis တာဘိုင် ၃၂ လုံးနှင့် 50MW တာဘိုင်နှစ်လုံးကို အသုံးပြုထားပြီး တပ်ဆင်စွမ်းရည် 22500MW နှင့် ရေကာတာအမြင့် 181 မီတာရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ဓာတ်အားထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းမှာ 111.8 TWh ဖြစ်ပြီး တည်ဆောက်မှုကုန်ကျစရိတ်မှာ ယန်း 203 ဘီလီယံဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးမည်ဖြစ်သည်။
စီချွမ်ပြည်နယ်ရှိ ယန်ဇီမြစ် ဂျင်ရှာမြစ်အပိုင်းတွင် ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံလေးခုကို တည်ဆောက်ထားပြီးဖြစ်သည်- ရှန်ကျားဘာ၊ ရှီလောင်ဒူ၊ ဘိုင်ဟေတန် နှင့် ဝူတုန်းဒီ။ ဤရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံလေးခု၏ စုစုပေါင်းတပ်ဆင်စွမ်းရည်မှာ ၄၆၅၀၈ မဂ္ဂါဝပ်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် Three Gorges ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံ၏ တပ်ဆင်စွမ်းရည် ၂၂၅၀၀ မဂ္ဂါဝပ်ထက် ၄၆၅၀၈/၂၂၅၀၀=၂.၀၇ ဆဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ နှစ်စဉ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်မှုမှာ ၁၈၅.၀၅/၁၀၁.၆=၁.၈၂ ဆဖြစ်သည်။ ဘိုင်ဟေတန်သည် Three Gorges ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံပြီးနောက် တရုတ်နိုင်ငံတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံး ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံဖြစ်သည်။
လက်ရှိတွင် တရုတ်နိုင်ငံရှိ Three Gorges ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံသည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဓာတ်အားပေးစက်ရုံဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံ ၁၂ ခုတွင် တရုတ်နိုင်ငံသည် နေရာခြောက်ခုကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကြာမြင့်စွာကတည်းက ဒုတိယနေရာရရှိခဲ့သော Itaipu ရေကာတာသည် တရုတ်နိုင်ငံရှိ Baihetan ရေကာတာကြောင့် တတိယနေရာသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ရိုးရာရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ
ကမ္ဘာပေါ်တွင် ၁၀၀၀ မဂ္ဂါဝပ်ကျော် တပ်ဆင်ထားသော ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ ၁၉၈ ခုရှိပြီး တရုတ်နိုင်ငံတွင် ၆၀ ရှိပြီး ကမ္ဘာ့စုစုပေါင်း၏ ၆၀/၁၉၈=၃၀% ရှိသည်။ ထို့နောက်တွင် ဘရာဇီး၊ ကနေဒါနှင့် ရုရှားနိုင်ငံတို့သည် ඇතියටත් කරණ ...�ට කරයට කරයට කරයට කරයට ක�
ကမ္ဘာပေါ်တွင် ၁၀၀၀ မဂ္ဂါဝပ်ကျော် တပ်ဆင်ထားသော ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ ၁၉၈ ခုရှိပြီး တရုတ်နိုင်ငံတွင် ၆၀ ရှိပြီး ကမ္ဘာ့စုစုပေါင်း၏ ၆၀/၁၉၈=၃၀% ရှိသည်။ ထို့နောက်တွင် ဘရာဇီး၊ ကနေဒါနှင့် ရုရှားနိုင်ငံတို့သည် ඇතියටත් කරණ ...�ට කරයට කරයට කරයට කරයට ක�
တရုတ်နိုင်ငံတွင် ၁၀၀၀ မဂ္ဂါဝပ်ကျော် တပ်ဆင်ထားသော ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံ ၆၀ ရှိပြီး အများစုမှာ ယန်ဇီမြစ်ဝှမ်းတွင် ၃၀ ရှိပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၏ ၁၀၀၀ မဂ္ဂါဝပ်ကျော် တပ်ဆင်ထားသော ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံများ၏ ထက်ဝက်ခန့်ရှိသည်။
တရုတ်နိုင်ငံတွင် တပ်ဆင်မှုစွမ်းရည် ၁၀၀၀ မဂ္ဂါဝပ်ကျော်ရှိသော ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ လည်ပတ်နေပြီ
ဂျော်ကျိုးဘာဆည်မှ အထက်ပိုင်းသို့ စီးဆင်းပြီး ယန်ဇီမြစ်၏ မြစ်လက်တက်များကို Three Gorges ရေကာတာမှတစ်ဆင့် ဖြတ်ကျော်သွားသော ၎င်းသည် အနောက်မှ အရှေ့သို့ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဓာတ်အားပို့လွှတ်မှု၏ အဓိကအားဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ရေတံခွန်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံလည်းဖြစ်သည်- ယန်ဇီမြစ်၏ အဓိကရေစီးကြောင်းတွင် ဂျော်ကျိုးဘာဆည်နှင့် Three Gorges အပါအဝင် ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံ ၉၀ ခန့်၊ ဝူကျန်းမြစ်တွင် ၁၀ ခု၊ ကျားလင်းမြစ်တွင် ၁၆ ခု၊ မင်ကျန်းမြစ်တွင် ၁၇ ခု၊ ဒါဒူးမြစ်တွင် ၂၅ ခု၊ ယာလောင်းမြစ်တွင် ၂၁ ခု၊ ဂျင်ရှာမြစ်တွင် ၂၇ ခု နှင့် မူလီမြစ်တွင် ၅ ခု ရှိသည်။
တာဂျစ်ကစ္စတန်တွင် ကမ္ဘာ့အမြင့်ဆုံး သဘာဝရေကာတာဖြစ်သည့် Usoi ရေကာတာရှိပြီး အမြင့် ၅၆၇ မီတာရှိပြီး လက်ရှိအမြင့်ဆုံး လူလုပ်ရေကာတာဖြစ်သည့် Jinping Level 1 ရေကာတာထက် ၂၆၂ မီတာပိုမိုမြင့်မားသည်။ Usoi ရေကာတာကို ၁၉၁၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် Sarez တွင် ၇.၄ ရစ်ချ်တာစကေးရှိသော ငလျင်တစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး Murgab မြစ်တစ်လျှောက်ရှိ သဘာဝမြေပြိုရေကာတာတစ်ခုက မြစ်စီးဆင်းမှုကို ပိတ်ဆို့စေခဲ့စဉ်က တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ကြီးမားသော မြေပြိုမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး Murgab မြစ်ကို ပိတ်ဆို့ခဲ့ကာ ကမ္ဘာ့အမြင့်ဆုံးရေကာတာ Usoi ရေကာတာဖြစ်လာကာ Sares ရေကန်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဝမ်းနည်းစရာကောင်းသည်မှာ ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ခြင်းဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာများ မရှိပါ။
၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်ဆုံးအမြင့် ၁၃၅ မီတာထက်ကျော်လွန်သော ရေကာတာ ၂၅၁ ခုရှိခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် အမြင့်ဆုံးရေကာတာမှာ မီတာ ၃၀၅ အမြင့်ရှိသော ခုံးပုံရေကာတာဖြစ်သည့် Jinping-I ရေကာတာဖြစ်သည်။ နောက်တစ်ခုမှာ တာဂျစ်ကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ Vakhsh မြစ်ပေါ်ရှိ အရှည် ၃၀၀ မီတာရှိသော Nurek ရေကာတာဖြစ်သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့အမြင့်ဆုံးရေကာတာ
လက်ရှိတွင် ကမ္ဘာ့အမြင့်ဆုံးဆည်ဖြစ်သည့် တရုတ်နိုင်ငံရှိ Jinping-I ရေကာတာသည် အမြင့် ၃၀၅ မီတာရှိသော်လည်း ဆောက်လုပ်ဆဲဆည်သုံးခုသည် ယင်းထက်ကျော်လွန်ရန် ပြင်ဆင်နေကြသည်။ လက်ရှိတည်ဆောက်ဆဲ Rogun ရေကာတာသည် တာဂျစ်ကစ္စတန်တောင်ပိုင်း Vakhsh မြစ်ပေါ်တွင်တည်ရှိသော ကမ္ဘာ့အမြင့်ဆုံးဆည်ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ ရေကာတာသည် အမြင့် ၃၃၅ မီတာရှိပြီး ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများစတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ မှ ၂၀၂၉ ခုနှစ်အတွင်း လည်ပတ်ရန်ခန့်မှန်းထားပြီး တည်ဆောက်ရေးကုန်ကျစရိတ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂ ဘီလီယံမှ ၅ ဘီလီယံအထိ၊ တပ်ဆင်စွမ်းရည် ၆၀၀ မှ ၃၆၀၀ မဂ္ဂါဝပ်နှင့် နှစ်စဉ်ဓာတ်အား ၁၇ တန်နာရီနာရီ ထုတ်လုပ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ဒုတိယတစ်ခုမှာ အီရန်နိုင်ငံ၊ Bakhtiari မြစ်ပေါ်တွင် တည်ဆောက်ဆဲ Bakhtiari ရေကာတာဖြစ်ပြီး အမြင့် ၃၂၅ မီတာနှင့် ၁၅၀၀ မဂ္ဂါဝပ်ရှိသည်။ စီမံကိန်းကုန်ကျစရိတ်မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂ ဘီလီယံဖြစ်ပြီး တစ်နှစ်လျှင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ၃ တန်နာရီနာရီ ထုတ်လုပ်နိုင်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံရှိ Dadu မြစ်ပေါ်ရှိ တတိယအကြီးဆုံးရေကာတာမှာ အမြင့် ၃၁၂ မီတာရှိသော Shuangjiangkou ရေကာတာဖြစ်သည်။
မီတာ ၃၀၅ ကျော်သော ရေကာတာတစ်ခု တည်ဆောက်နေသည်
၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့အမြင့်ဆုံး ဆွဲငင်အားရှိသော ရေကာတာမှာ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံရှိ Grande Dixence ရေကာတာဖြစ်ပြီး အမြင့် ၂၈၅ မီတာရှိသည်။
ရေသိုလှောင်မှု အမြင့်ဆုံးရှိသော ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး ရေကာတာမှာ ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံနှင့် ဇမ်ဘီဇီနိုင်ငံရှိ ဇမ်ဘီဇီမြစ်ပေါ်ရှိ Kariba ရေကာတာဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ရေသိုလှောင်မှု ပမာဏ ၁၈၀.၆ km3 ရှိပြီး ရုရှားနိုင်ငံရှိ Angara မြစ်ပေါ်ရှိ Bratsk ရေကာတာနှင့် ၁၆၉ km3 သိုလှောင်မှုရှိသော Kanawalt ရေကန်ပေါ်ရှိ Akosombo ရေကာတာတို့ အသီးသီး ရှိသည်။
ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ရေလှောင်ကန်
ယန်ဇီမြစ်၏ အဓိကမြစ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသော Three Gorges ရေကာတာသည် တရုတ်နိုင်ငံတွင် ရေသိုလှောင်မှု အများဆုံးဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့ပြီး ရေသိုလှောင်မှု ၃၉.၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ၂၇ ခုမြောက်နေရာတွင် ရှိသည်။
တရုတ်နိုင်ငံရှိ အကြီးဆုံး ရေလှောင်ကန်
ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးဆည်မှာ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံရှိ Tarbela ရေကာတာဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး အမြင့် ၁၄၃ မီတာရှိသည်။ ရေကာတာတွင် ရေပမာဏ ၁၅၃ သန်းကုဗမီတာရှိပြီး တပ်ဆင်စွမ်းရည် ၃၄၇၈ မဂ္ဂါဝပ်ရှိသည်။
တရုတ်နိုင်ငံရှိ အကြီးဆုံးဆည်မှာ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သော Three Gorges Dam ဖြစ်သည်။ ဆည်၏ အမြင့်မှာ ၁၈၁ မီတာရှိပြီး ဆည်ပမာဏမှာ ကုဗမီတာ ၂၇.၄ သန်းရှိပြီး တပ်ဆင်စွမ်းရည်မှာ ၂၂၅၀၀ မဂ္ဂါဝပ်ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ၂၁ ခုမြောက်နေရာတွင် ရှိသည်။
ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ရေကာတာ ကိုယ်ထည်
ကွန်ဂိုမြစ်ဝှမ်းဒေသကို အဓိကအားဖြင့် ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံသည် အမျိုးသားအဆင့် တပ်ဆင်စွမ်းရည် ၁၂၀ သန်းကီလိုဝပ် (၁၂၀၀၀၀ မဂ္ဂါဝပ်) နှင့် နှစ်စဉ်ကီလိုဝပ်နာရီ ၇၇၄ ဘီလီယံ (၇၇၄ TWh) ထုတ်လုပ်နိုင်သည်။ ကင်ရှာဆာမှ မီတာ ၂၇၀ အမြင့်တွင်စတင်ပြီး မာတာဒီအပိုင်းအထိ မြစ်ကြမ်းပြင်သည် ကျဉ်းမြောင်းပြီး ကမ်းပါးမတ်စောက်ကာ ရေစီးကြောင်းကြမ်းတမ်းသည်။ အမြင့်ဆုံးအနက်မှာ မီတာ ၁၅၀ ရှိပြီး ရေဆင်းမှာ မီတာ ၂၈၀ ခန့်ရှိသည်။ ရေစီးဆင်းမှုသည် ပုံမှန်ပြောင်းလဲနေပြီး ရေအားလျှပ်စစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် အလွန်အကျိုးရှိသည်။ ပထမအဆင့်မှာ ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံနှင့် ကွန်ဂိုသမ္မတနိုင်ငံအကြား နယ်စပ်တွင်တည်ရှိသော ပီယိုကာရေကာတာအပါအဝင် အကြီးစားရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံသုံးဆင့်ကို စီစဉ်ထားသည်။ ဒုတိယအဆင့်မှာ ဂရန်းအင်ဂါရေကာတာနှင့် တတိယအဆင့် မာတာဒီရေကာတာနှစ်ခုစလုံးသည် ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည်။ ပီယိုကာ ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံသည် မီတာ ၈၀ ရှိသော ရေအမြင့်ကို အသုံးပြုပြီး စုစုပေါင်း ကီလိုဝပ် ၂၂ သန်းနှင့် နှစ်စဉ် ဓာတ်အား ၁၇၇ ဘီလီယံ ကီလိုဝပ်နာရီရှိသော ယူနစ် ၃၀ ကို တပ်ဆင်ရန် စီစဉ်ထားပြီး ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံနှင့် ကွန်ဂိုသမ္မတနိုင်ငံတို့သည် ထက်ဝက်စီ ရရှိကြသည်။ မာတာဒီ ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံသည် မီတာ ၅၀ ရှိသော ရေအမြင့်ကို အသုံးပြုပြီး စုစုပေါင်း ကီလိုဝပ် ၁၂ သန်းနှင့် နှစ်စဉ် ဓာတ်အား ၈၇ ဘီလီယံ ကီလိုဝပ်နာရီရှိသော ယူနစ် ၃၆ ခုကို တပ်ဆင်ရန် စီစဉ်ထားသည်။ ယင်ကျား ရေစီးကြောင်းအပိုင်းသည် ၂၅ ကီလိုမီတာအတွင်း မီတာ ၁၀၀ နိမ့်ကျပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရေအားလျှပ်စစ်အရင်းအမြစ်များ အများဆုံးရှိသော မြစ်အပိုင်းဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် မပြီးစီးသေးသော Three Gorges Dam ထက် ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ ပိုများပါသည်
ယာလွန်ဇန်ဘိုမြစ်သည် တိဘက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတွင် တည်ရှိပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၏ အရှည်ဆုံးကုန်းပြင်မြင့်မြစ်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်ဆုံးမြစ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ သီအိုရီအရ ယာလွန်ဇန်ဘိုမြစ်ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံ ပြီးစီးသွားပါက တပ်ဆင်စွမ်းရည်မှာ 50000 မဂ္ဂါဝပ်အထိ ရောက်ရှိမည်ဖြစ်ပြီး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်မှုမှာ Three Gorges Dam (98.8 TWh) ထက် သုံးဆပိုမိုများပြားပြီး 300 TWh အထိ ရောက်ရှိမည်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးဓာတ်အားပေးစက်ရုံဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။
ယာလွန်ဇန်ဘိုမြစ်သည် တိဘက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတွင် တည်ရှိပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၏ အရှည်ဆုံးကုန်းပြင်မြင့်မြစ်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်ဆုံးမြစ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ သီအိုရီအရ ယာလွန်ဇန်ဘိုမြစ်ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံ ပြီးစီးသွားပါက တပ်ဆင်စွမ်းရည်မှာ 50000 မဂ္ဂါဝပ်အထိ ရောက်ရှိမည်ဖြစ်ပြီး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်မှုမှာ Three Gorges Dam (98.8 TWh) ထက် သုံးဆပိုမိုများပြားပြီး 300 TWh အထိ ရောက်ရှိမည်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးဓာတ်အားပေးစက်ရုံဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။
ယာလွန်ဇန်ဘိုမြစ်သည် လူယုနယ်မြေမှ အိန္ဒိယထဲသို့ စီးဆင်းပြီးနောက် “ဗြဟ္မပုတြမြစ်” ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီးနောက် “ဂျမုံနာမြစ်” ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၎င်း၏နယ်မြေရှိ ဂင်္ဂါမြစ်နှင့် ပေါင်းဆုံပြီးနောက် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာရှိ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ထဲသို့ စီးဆင်းခဲ့သည်။ စုစုပေါင်းအရှည်မှာ ၂၁၀၄ ကီလိုမီတာရှိပြီး တိဘက်တွင် မြစ်အရှည်မှာ ၂၀၅၇ ကီလိုမီတာရှိပြီး စုစုပေါင်း ၅၄၃၅ မီတာ နိမ့်ဆင်းကာ တရုတ်နိုင်ငံရှိ အဓိကမြစ်များထဲတွင် ပျမ်းမျှတောင်စောင်းအဆင့်တွင် ရှိသည်။ မြစ်ဝှမ်းသည် အရှေ့-အနောက် ဦးတည်ချက်အတိုင်း ရှည်လျားပြီး အရှေ့မှ အနောက်သို့ အများဆုံးအရှည်မှာ ၁၄၅၀ ကီလိုမီတာကျော်နှင့် မြောက်မှ တောင်သို့ အများဆုံးအကျယ်မှာ ၂၉၀ ကီလိုမီတာရှိသည်။ ပျမ်းမျှအမြင့်မှာ ၄၅၀၀ မီတာခန့်ရှိသည်။ အနောက်ဘက်တွင် မြေမျက်နှာသွင်ပြင်မြင့်မားပြီး အရှေ့ဘက်တွင် နိမ့်ကျပြီး အရှေ့တောင်ဘက်တွင် အနိမ့်ဆုံးဖြစ်သည်။ မြစ်ဝှမ်းဧရိယာ စုစုပေါင်း ၂၄၀၄၈၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိပြီး တိဘက်ရှိ မြစ်ဝှမ်းဧရိယာ စုစုပေါင်း၏ ၂၀% နှင့် တိဘက်ရှိ မြစ်ထွက်ပေါက်စနစ် စုစုပေါင်း၏ ၄၀.၈% ခန့် ရှိပြီး တရုတ်နိုင်ငံရှိ မြစ်ဝှမ်းဧရိယာအားလုံးတွင် ပဉ္စမနေရာတွင် ရှိသည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ် အချက်အလက်များအရ ကမ္ဘာပေါ်တွင် တစ်ဦးချင်း လျှပ်စစ်ဓာတ်အား သုံးစွဲမှု အမြင့်ဆုံးနိုင်ငံများမှာ အိုက်စလန် (လူတစ်ဦးလျှင် ၅၁၆၉၉ kWh) နှင့် နော်ဝေ (လူတစ်ဦးလျှင် ၂၃၂၁၀ kWh) တို့ဖြစ်သည်။ အိုက်စလန်သည် မြေအောက်အပူစွမ်းအင်နှင့် ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်မှုကို အားကိုးနေရပြီး နော်ဝေသည် နော်ဝေ၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်မှုဖွဲ့စည်းပုံ၏ ၉၇% ရှိသော ရေအားလျှပ်စစ်ကို အားကိုးနေရသည်။
တရုတ်နိုင်ငံရှိ တိဘက်နှင့် နီးကပ်သော ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံဖြစ်သည့် နီပေါနှင့် ဘူတန်တို့၏ စွမ်းအင်ဖွဲ့စည်းပုံသည် ရုပ်ကြွင်းလောင်စာများအပေါ် မှီခိုမနေဘဲ ၎င်းတို့၏ ကြွယ်ဝသော ရေအားလျှပ်စစ်အရင်းအမြစ်များအပေါ် မှီခိုနေရသည်။ ရေအားလျှပ်စစ်ကို ပြည်တွင်း၌သာမက ပြည်ပသို့လည်း တင်ပို့ရောင်းချလျက်ရှိသည်။
ရေစုပ်စက်ဖြင့် သိုလှောင်ထားသော ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ခြင်း
ရေစုပ်စက်ဖြင့်သိုလှောင်ထားသော ရေအားလျှပ်စစ်သည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်သည့်နည်းလမ်းမဟုတ်ဘဲ စွမ်းအင်သိုလှောင်သည့်နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားလိုအပ်ချက်နည်းပါးသောအခါ၊ ပိုလျှံသောလျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းရည်သည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားဆက်လက်ထုတ်လုပ်ပြီး လျှပ်စစ်စုပ်စက်အား ရေကိုသိုလှောင်ရန်အတွက် မြင့်မားသောအဆင့်သို့ စုပ်ထုတ်ရန် မောင်းနှင်သည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားလိုအပ်ချက်မြင့်မားသောအခါ၊ မြင့်မားသောအဆင့်ရေကို လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ရန် အသုံးပြုသည်။ ဤနည်းလမ်းသည် ဂျင်နရေတာများ၏ အသုံးပြုမှုနှုန်းကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပြီး စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွင် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။
ရေစုပ်စက်ဖြင့် သိုလှောင်ခြင်းသည် ခေတ်မီနှင့် အနာဂတ် သန့်ရှင်းသော စွမ်းအင်စနစ်များ၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ လေနှင့် နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်ကဲ့သို့သော ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်အရင်းအမြစ်များ သိသိသာသာ တိုးလာခြင်းနှင့်အတူ ရိုးရာဂျင်နရေတာများကို အစားထိုးခြင်းသည် ဓာတ်အားလိုင်းသို့ ဖိအားများ တိုးပွားလာစေပြီး ရေစုပ်စက်ဖြင့် သိုလှောင်သည့် “ရေဘက်ထရီများ” ၏ လိုအပ်ချက်ကို အလေးပေးဖော်ပြခဲ့သည်။
ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်မှုပမာဏသည် ရေစုပ်သိုလှောင်ရုံ၏ တပ်ဆင်ထားသောစွမ်းရည်နှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျပြီး ရေစုပ်သိုလှောင်ရုံပမာဏနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် လည်ပတ်နေသော ၆၈ ခုနှင့် တည်ဆောက်ဆဲ ၄၂ ခု ရှိခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံ၏ ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်မှုသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပထမနေရာတွင် ရပ်တည်လျက်ရှိသောကြောင့် လည်ပတ်နေသော နှင့် တည်ဆောက်ဆဲ ရေစုပ်စက်သိုလှောင်ရုံအရေအတွက်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပထမနေရာတွင် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။ ထို့နောက်တွင် ဂျပန်နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ရေစုပ်စက်ဖြင့် သိုလှောင်သည့် ဓာတ်အားပေးစက်ရုံမှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ Bath County Pumped Storage Station ဖြစ်ပြီး တပ်ဆင်စွမ်းရည် 3003MW ရှိသည်။
တရုတ်နိုင်ငံရှိ အကြီးဆုံး ရေစုပ်စက်သိုလှောင်ရုံမှာ Huishou ရေစုပ်စက်သိုလှောင်ရုံဖြစ်ပြီး တပ်ဆင်စွမ်းရည် 2448MW ရှိသည်။
တရုတ်နိုင်ငံတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံး ရေစုပ်စက်သိုလှောင်ရုံမှာ ဂွမ်ဒေါင်း ရေစုပ်စက်သိုလှောင်ရုံဖြစ်ပြီး တပ်ဆင်စွမ်းရည် 2400 မဂ္ဂါဝပ်ရှိသည်။
တရုတ်နိုင်ငံ၏ တည်ဆောက်ဆဲ ရေစုပ်စက်သိုလှောင်ရုံများသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပထမနေရာတွင် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။ ၁၀၀၀ မဂ္ဂါဝပ်ကျော် တပ်ဆင်ထားသော စက်ရုံသုံးခုရှိသည်- Fengning ရေစုပ်စက်သိုလှောင်ရုံ (၃၆၀၀ မဂ္ဂါဝပ်၊ ၂၀၁၉ မှ ၂၀၂၁ အထိ ပြီးစီး)၊ Jixi ရေစုပ်စက်သိုလှောင်ရုံ (၁၈၀၀ မဂ္ဂါဝပ်၊ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီး) နှင့် Huanggou ရေစုပ်စက်သိုလှောင်ရုံ (၁၂၀၀ မဂ္ဂါဝပ်၊ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီး)။
ကမ္ဘာ့အမြင့်ဆုံး ရေစုပ်စက်ဖြင့် သိုလှောင်ထားသော ဓာတ်အားပေးစက်ရုံမှာ တရုတ်နိုင်ငံ၊ တိဘက်တွင် တည်ရှိသော Yamdrok ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံဖြစ်ပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၄၄၄၁ မီတာတွင် တည်ရှိသည်။
ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ခြင်း
မြစ်ရေအားလျှပ်စစ် (ROR) ကို runoff hydropower ဟုလည်း လူသိများပြီး ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပုံစံတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ရေအားလျှပ်စစ်ကို အားကိုးသော်လည်း ရေအနည်းငယ်သာ လိုအပ်သည် သို့မဟုတ် ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ရန်အတွက် ရေအမြောက်အမြား သိုလှောင်ရန် မလိုအပ်ပါ။ မြစ်ရေစီးဆင်းမှု ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ခြင်းသည် ရေသိုလှောင်ရန် မလိုအပ်ပါ သို့မဟုတ် ရေသိုလှောင်ရုံငယ်များ တည်ဆောက်ရန်သာ လိုအပ်ပါသည်။ ရေသိုလှောင်ရုံငယ်များ တည်ဆောက်သည့်အခါ ဤရေသိုလှောင်ရုံများကို adjustment pools သို့မဟုတ် forepools ဟုခေါ်သည်။ ရေသိုလှောင်ရုံကြီးကြီးမားမား မရှိခြင်းကြောင့် ချောင်းရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ခြင်းသည် ရေအရင်းအမြစ်ရှိ ရာသီအလိုက် ရေပမာဏပြောင်းလဲမှုများအပေါ် များစွာထိခိုက်လွယ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ချောင်းရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများကို ပုံမှန်အားဖြင့် ရံဖန်ရံခါ စွမ်းအင်အရင်းအမြစ်များအဖြစ် သတ်မှတ်လေ့ရှိသည်။ ရေစီးဆင်းမှုကို အချိန်မရွေး ထိန်းညှိပေးနိုင်သော ထိန်းညှိရေကန်တစ်ခုကို ချောင်းရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံတွင် တည်ဆောက်ထားပါက peak shaving power plant သို့မဟုတ် base load power plant အဖြစ် အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး စီချွမ်ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံမှာ ဘရာဇီးနိုင်ငံ၊ မဒီရာမြစ်ပေါ်ရှိ ဂျီရောဆည်ဖြစ်သည်။ ဆည်သည် အမြင့် ၆၃ မီတာ၊ အရှည် ၁၅၀၀ မီတာနှင့် တပ်ဆင်စွမ်းရည် ၃၀၇၅ မဂ္ဂါဝပ်ရှိသည်။ ၎င်းကို ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် တတိယအကြီးဆုံး ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံမှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ကိုလံဘီယာမြစ်ပေါ်ရှိ Chief Joseph ရေကာတာဖြစ်ပြီး အမြင့် ၇၂ မီတာ၊ အရှည် ၁၈၁၇ မီတာ၊ တပ်ဆင်စွမ်းရည် ၂၆၂၀ မဂ္ဂါဝပ်နှင့် နှစ်စဉ်ဓာတ်အား ၉၇၈၀ ဂဂ္ဂါဝပ်နာရီ ထုတ်လုပ်နိုင်သည်။ ၎င်းကို ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံရှိ အကြီးဆုံး စီချွမ်ပုံစံ ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံမှာ နန်ပန်မြစ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသော Tianshengqiao II ရေကာတာဖြစ်သည်။ ရေကာတာသည် အမြင့် ၅၈.၇ မီတာ၊ အရှည် ၄၇၁ မီတာ၊ ပမာဏ ၄၈၀၀၀၀ ကုဗမီတာနှင့် တပ်ဆင်စွမ်းရည် ၁၃၂၀ မဂ္ဂါဝပ်ရှိသည်။ ၎င်းကို ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။
ဒီရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ခြင်း
ဒီရေဓာတ်အားကို ဒီရေလှိုင်းများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အတက်အကျမှ ထုတ်လုပ်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ရေလှောင်ကန်များကို လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ရန် တည်ဆောက်ကြသော်လည်း ဒီရေစီးကြောင်းကို တိုက်ရိုက်အသုံးပြု၍ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ခြင်းများလည်း ရှိပါသည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် ဒီရေလှိုင်းမှ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ရန် သင့်တော်သော နေရာများစွာ မရှိဘဲ ယူကေတွင် နိုင်ငံ၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား လိုအပ်ချက်၏ ၂၀% ကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်သည့် အလားအလာရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းရသော နေရာ ရှစ်ခု ရှိပါသည်။
ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး ဒီရေဓာတ်အားပေးစက်ရုံမှာ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ လန့်စ်မြို့တွင်တည်ရှိသော လန်းစ် ဒီရေဓာတ်အားပေးစက်ရုံဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၁၉၆၀ မှ ၁၉၆၆ ခုနှစ်အထိ ၆ နှစ်ကြာ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ တပ်ဆင်မှုစွမ်းရည်မှာ ၂၄၀ မဂ္ဂါဝပ်ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဒီရေဓာတ်အားပေးစက်ရုံမှာ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ Sihwa Lake ဒီရေဓာတ်အားပေးစက်ရုံဖြစ်ပြီး တပ်ဆင်မှုစွမ်းရည် 254MW ရှိပြီး 2011 ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။
မြောက်အမေရိကရှိ ပထမဆုံး ဒီရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံမှာ ကနေဒါနိုင်ငံ၊ Nova Scotia၊ Annapolis၊ Royal ရှိ Fundy ပင်လယ်အော်ဝင်ပေါက်တွင် တည်ရှိသော Annapolis Royal ဓာတ်အားပေးစက်ရုံဖြစ်သည်။ တပ်ဆင်စွမ်းရည်မှာ 20MW ရှိပြီး 1984 ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး ဒီရေဓာတ်အားပေးစက်ရုံမှာ ဟန်ကျိုးမြို့၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသော Jiangxia ဒီရေဓာတ်အားပေးစက်ရုံဖြစ်ပြီး တပ်ဆင်မှုစွမ်းရည် ၄.၁ မဂ္ဂါဝပ်နှင့် ၆ စုံသာရှိသည်။ ၎င်းကို ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် စတင်လည်ပတ်ခဲ့သည်။
မြောက်အမေရိက ကျောက်တော်ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက် သရုပ်ပြစီမံကိန်း၏ ပထမဆုံးသော ရေစီးကြောင်းအတွင်း ရေစီးကြောင်းထုတ်လုပ်သည့်စက်ကို ၂၀၀၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ကနေဒါနိုင်ငံ၊ ဗန်ကူးဗားကျွန်းတွင် တပ်ဆင်ခဲ့သည်။
လက်ရှိတွင် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဒီရေဓာတ်အားပေးစီမံကိန်းဖြစ်သည့် MeyGen (MeyGen ဒီရေစွမ်းအင်စီမံကိန်း) ကို စကော့တလန်မြောက်ပိုင်း Pentland Firth တွင် တပ်ဆင်စွမ်းရည် ၃၉၈ မဂ္ဂါဝပ်ဖြင့် တည်ဆောက်နေပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးရန် မျှော်လင့်ရသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဂူဂျာရတ်ပြည်နယ်သည် တောင်အာရှတွင် ပထမဆုံးသော စီးပွားဖြစ် ဒီရေဓာတ်အားပေးစက်ရုံကို တည်ဆောက်ရန် စီစဉ်ထားသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ကွတ်ချ်ပင်လယ်ကွေ့တွင် ၅၀ မဂ္ဂါဝပ် တပ်ဆင်ထားသော ဓာတ်အားပေးစက်ရုံတစ်ခုကို တပ်ဆင်ထားပြီး ၂၀၁၂ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများ စတင်ခဲ့သည်။
ရုရှားနိုင်ငံ၊ Kamchatka ကျွန်းဆွယ်ရှိ စီစဉ်ထားသည့် Penzhin ဒီရေဓာတ်အားပေးစက်ရုံစီမံကိန်းသည် တပ်ဆင်စွမ်းရည် ၈၇၁၀၀ မဂ္ဂါဝပ်နှင့် တစ်နှစ်လျှင် ဓာတ်အားထုတ်လုပ်မှုစွမ်းရည် ၂၀၀ TWh ရှိသောကြောင့် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဒီရေဓာတ်အားပေးစက်ရုံဖြစ်လာသည်။ ပြီးစီးသွားပါက Pinrenna Bay ဒီရေဓာတ်အားပေးစက်ရုံသည် လက်ရှိ Three Gorges ဓာတ်အားပေးစက်ရုံထက် တပ်ဆင်စွမ်းရည် လေးဆပိုမိုများပြားမည်ဖြစ်သည်။
ပို့စ်တင်ချိန်: ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၅ ရက်
