ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး ပိတ်ပင်မှုပါ။ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား မလုံလောက်မှုကြောင့် ဒီနိုင်ငံမှာ လျှပ်စစ်ကားတွေကို ပိတ်ပင်တော့မှာပါ။

မကြာသေးမီက ဆွစ်ဇာလန်အစိုးရသည် မူဝါဒအသစ်တစ်ခုကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။ လက်ရှိစွမ်းအင်အကျပ်အတည်း ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံသည် “မလိုအပ်သော” ခရီးသွားလာမှုအတွက် လျှပ်စစ်ယာဉ်များ မောင်းနှင်ခြင်းကို တားမြစ်မည်ဖြစ်သည်။
သက်ဆိုင်ရာဒေတာများအရ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၏ စွမ်းအင်၏ ၆၀% ခန့်သည် ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများမှ ရရှိပြီး ၃၀% သည် နျူကလီးယားစွမ်းအင်မှ ရရှိကြောင်း ပြသထားသည်။ သို့သော် အစိုးရသည် ၎င်း၏ နျူကလီးယားစွမ်းအင်ကို အဆင့်လိုက်ရပ်ဆိုင်းရန် ကတိပြုထားပြီး ကျန်တာကို လေစွမ်းအင်စက်ရုံများနှင့် ရိုးရာရုပ်ကြွင်းလောင်စာများမှ ရရှိသည်။ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံသည် မီးအလင်းရောင်ကို ထိန်းသိမ်းရန် နှစ်စဉ် လုံလောက်သော စွမ်းအင်ကို ထုတ်လုပ်သော်လည်း ရာသီအလိုက် ရာသီဥတုအတက်အကျများကြောင့် မခန့်မှန်းနိုင်သော အခြေအနေများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ကြောင်း စာရင်းအင်းများက ပြသနေသည်။
ပူနွေးသောလများတွင် မိုးရေနှင့် ဆီးနှင်းများ အရည်ပျော်ခြင်းသည် မြစ်ရေမျက်နှာပြင်ကို ထိန်းထားနိုင်ပြီး ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ရန်အတွက် လိုအပ်သော အရင်းအမြစ်များကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်သည်။ သို့သော် အေးသောလများတွင် ရေကန်များနှင့် မြစ်များ၏ ရေမျက်နှာပြင် ကျဆင်းသွားခဲ့ပြီး ဥရောပ၏ ပုံမှန်မဟုတ်သော ခြောက်သွေ့သောနွေရာသီတွင် ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်မှု လျော့နည်းသွားသောကြောင့် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံသည် စွမ်းအင်တင်သွင်းမှုကို မှီခိုအားထားရမည်ဖြစ်သည်။
အတိတ်ကာလက ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား လိုအပ်ချက်အားလုံးကို ဖြည့်ဆည်းရန်အတွက် ပြင်သစ်နှင့် ဂျာမနီနိုင်ငံမှ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား တင်သွင်းခဲ့သော်လည်း ယခုနှစ်တွင် အခြေအနေပြောင်းလဲသွားပြီး အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ စွမ်းအင်ထောက်ပံ့မှုသည်လည်း အလွန်အလုပ်များနေပါသည်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံသည် ဆယ်စုနှစ်များစွာကတည်းက လျှပ်စစ်ဓာတ်အား အသားတင်တင်ပို့သည့်နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း ၂၀၂၂ ခုနှစ် ပထမနှစ်ဝက်တွင် ပြင်သစ်နျူကလီးယားစွမ်းအင်သည် မကြာခဏ နောက်ပြန်ဆုတ်ခဲ့ရသည်။ လက်ရှိတွင် ပြင်သစ်နျူကလီးယားစွမ်းအင်ယူနစ်များ ရရှိနိုင်မှုသည် ၅၀% ထက် အနည်းငယ်ပိုများနေပြီး ပြင်သစ်နိုင်ငံသည် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားတင်သွင်းသူဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့အပြင် နျူကလီးယားစွမ်းအင်ထုတ်လုပ်မှု လျှော့ချခြင်းကြောင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံသည် ယခုဆောင်းရာသီတွင် ဓာတ်အားပြတ်တောက်မှုအန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်ရနိုင်သည်။ အစောပိုင်းတွင် ပြင်သစ်ဓာတ်အားလိုင်းအော်ပရေတာသည် အခြေခံအခြေအနေများတွင် ၁% မှ ၅% အထိနှင့် အဆိုးဆုံးအခြေအနေတွင် အများဆုံး ၁၅% အထိ သုံးစွဲမှုကို လျှော့ချမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ၂ ရက်နေ့တွင် ပြင်သစ် BFM TV မှ ထုတ်ဖော်ခဲ့သော ဓာတ်အားထောက်ပံ့မှုအသေးစိတ်အချက်အလက်များအရ ပြင်သစ်ဓာတ်အားလိုင်းအော်ပရေတာသည် သီးခြားဓာတ်အားပြတ်တောက်မှုအစီအစဉ်တစ်ခုကို ရေးဆွဲရန် စတင်ခဲ့သည်။ ဓာတ်အားပြတ်တောက်သည့်နေရာများသည် တစ်နိုင်ငံလုံးတွင်ရှိပြီး မိသားစုတစ်စုလျှင် တစ်နေ့လျှင် နှစ်နာရီအထိနှင့် တစ်နေ့လျှင် တစ်ကြိမ်သာ ဓာတ်အားပြတ်တောက်လေ့ရှိသည်။

ဂျာမနီနိုင်ငံရှိ အခြေအနေမှာလည်း အလားတူပင်ဖြစ်သည်။ ရုရှားပိုက်လိုင်း သဘာဝဓာတ်ငွေ့ထောက်ပံ့မှု ဆုံးရှုံးသွားသည့်ကိစ္စတွင် အများပြည်သူသုံး အသုံးအဆောင်လုပ်ငန်းများ ရုန်းကန်နေကြရသည်။
ယခုနှစ် ဇွန်လအစောပိုင်းတွင် ဆွစ်ဇာလန် ဖက်ဒရယ် စွမ်းအင်ကော်မရှင် Elcom က ပြင်သစ်၏ နျူကလီးယားစွမ်းအင်ထုတ်လုပ်မှုနှင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား တင်ပို့မှု လျှော့ချခြင်းကြောင့် ယခုဆောင်းရာသီတွင် ပြင်သစ်မှ ဆွစ်ဇာလန်၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား တင်သွင်းမှုသည် ယခင်နှစ်များထက် များစွာလျော့နည်းနိုင်ကြောင်း၊ ၎င်းသည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား မလုံလောက်မှုပြဿနာကို ပယ်ချခြင်းမဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
သတင်းများအရ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံသည် ဂျာမနီ၊ ဩစတြီးယားနှင့် အီတလီ၏ အခြားအိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများမှ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား တင်သွင်းရန် လိုအပ်နိုင်သည်။ သို့သော် Elcom ၏ အဆိုအရ ထိုနိုင်ငံများ၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား တင်ပို့မှု ရရှိနိုင်မှုသည် သဘာဝဓာတ်ငွေ့အခြေခံ ရုပ်ကြွင်းလောင်စာများ ရရှိနိုင်မှုအပေါ် များစွာမူတည်ပါသည်။
ဆွစ်ဇာလန်မှာ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ကွာဟချက် ဘယ်လောက်ကြီးမားလဲ။ နိုင်ငံခြား မီဒီယာတွေရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ ဆွစ်ဇာလန်မှာ ဒီဆောင်းရာသီမှာ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား 4GWh လောက် တင်သွင်းဖို့ လိုအပ်ချက် ရှိနေပါတယ်။ လျှပ်စစ်စွမ်းအင် သိုလှောင်ရုံတွေကို ဘာလို့ မရွေးချယ်တာလဲ။ ကုန်ကျစရိတ်က အရေးကြီးတဲ့ အကြောင်းရင်းတစ်ခုပါ။ ဥရောပမှာ ပိုပြီး ချို့တဲ့နေတာက ရာသီအလိုက်နဲ့ ရေရှည် စွမ်းအင် သိုလှောင်မှု နည်းပညာပါ။ လက်ရှိမှာ ရေရှည် စွမ်းအင် သိုလှောင်မှုကို လူကြိုက်များပြီး ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးမပြုရသေးပါဘူး။
Elcom မှ ဆွစ်ဇာလန်လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးသွင်းသူ ၆၁၃ ဦးအပေါ် ပြုလုပ်ခဲ့သော စစ်တမ်းတစ်ခုအရ အော်ပရေတာအများစုသည် ၎င်းတို့၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားခများကို ၄၇% ခန့် တိုးမြှင့်ရန် မျှော်လင့်ရပြီး ဆိုလိုသည်မှာ အိမ်သုံးလျှပ်စစ်ဓာတ်အားခများ ၂၀% ခန့် မြင့်တက်လာမည်ဖြစ်သည်။ သဘာဝဓာတ်ငွေ့၊ ကျောက်မီးသွေးနှင့် ကာဗွန်ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာခြင်းအပြင် ပြင်သစ်နျူကလီးယားစွမ်းအင်ထုတ်လုပ်မှု ကျဆင်းခြင်းတို့သည် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများဖြစ်သည်။
ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၏ နောက်ဆုံးလျှပ်စစ်ဈေးနှုန်းအဆင့် ၁၈၃.၉၇ ယူရို/MWh (တစ်ကီလိုဝပ်နာရီလျှင် ယွမ် ၁.၃၆ ခန့်) အရ 4GWh လျှပ်စစ်၏ သက်ဆိုင်ရာဈေးကွက်ဈေးနှုန်းမှာ အနည်းဆုံး ယူရို ၇၃၅၉၀၀ (ယွမ် ၅.၄၄ သန်းခန့်) ဖြစ်သည်။ သြဂုတ်လတွင် အမြင့်ဆုံးလျှပ်စစ်ဈေးနှုန်းမှာ ၄၈၈.၁၄ ယူရို/MWh (တစ်ကီလိုဝပ်နာရီလျှင် ယွမ် ၃.၆၁ ခန့်) ဖြစ်ပါက 4GWh ၏ သက်ဆိုင်ရာကုန်ကျစရိတ်မှာ ယွမ် ၁၄.၄၃၄၈ သန်းခန့်ဖြစ်သည်။
လျှပ်စစ်စွမ်းအင် ပိတ်ပင်မှု! လျှပ်စစ်ယာဉ်များကို မလိုအပ်ဘဲ ပိတ်ပင်ခြင်း
ယခုဆောင်းရာသီတွင် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပြတ်လပ်မှုကို ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းရန်နှင့် စွမ်းအင်လုံခြုံရေးကို သေချာစေရန်အတွက် ဆွစ်ဇာလန်ဖက်ဒရယ်ကောင်စီသည် “အမျိုးသားအဆင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထောက်ပံ့မှုကို သေချာစေရန် လျှပ်စစ်စွမ်းအင်အသုံးပြုမှုကို ကန့်သတ်ခြင်းနှင့် တားမြစ်ခြင်း” ဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများကို အဆိုပြုသည့် မူကြမ်းတစ်ခုကို လက်ရှိရေးဆွဲနေပြီး၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပြတ်တောက်မှုများကို ရှောင်ရှားရန် အဆင့်လေးဆင့်ပါ လုပ်ငန်းအစီအစဉ်ကို ရှင်းလင်းဖော်ပြပြီး မတူညီသောအဆင့်များရှိ အကျပ်အတည်းများပေါ်ပေါက်လာသည့်အခါ မတူညီသော တားမြစ်ချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်နေကြောင်း မီဒီယာအများအပြားက ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။
သို့သော် အထင်ရှားဆုံးအချက်တစ်ခုမှာ တတိယအဆင့်တွင် လျှပ်စစ်ယာဉ်များ မောင်းနှင်ခြင်းကို တားမြစ်ခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ ယင်းစာရွက်စာတမ်းတွင် “ပုဂ္ဂလိကလျှပ်စစ်ယာဉ်များကို လုံးဝလိုအပ်သော ခရီးသွားလာမှု (ဥပမာ- ပရော်ဖက်ရှင်နယ်လိုအပ်ချက်များ၊ ဈေးဝယ်ခြင်း၊ ဆရာဝန်နှင့်တွေ့ဆုံခြင်း၊ ဘာသာရေးအခမ်းအနားများသို့ တက်ရောက်ခြင်းနှင့် တရားရုံးချိန်းများသို့ တက်ရောက်ခြင်း) အတွက်သာ အသုံးပြုခွင့်ပြုသည်” ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ဆွစ်ဇာလန်ကားများ၏ ပျမ်းမျှရောင်းအားပမာဏမှာ တစ်နှစ်လျှင် ၃၀၀၀၀၀ ခန့်ရှိပြီး လျှပ်စစ်ကားအချိုးအစားမှာ မြင့်တက်လာနေသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ဆွစ်ဇာလန်တွင် မှတ်ပုံတင်ထားသော လျှပ်စစ်ကားအသစ် ၃၁၈၂၃ စီး ထပ်မံတိုးလာခဲ့ပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှ သြဂုတ်လအထိ ဆွစ်ဇာလန်တွင် လျှပ်စစ်ကားအသစ်အချိုးအစားမှာ ၂၅% အထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ချစ်ပ်မလုံလောက်မှုနှင့် ပါဝါထောက်ပံ့မှုပြဿနာများကြောင့် ယခုနှစ် ဆွစ်ဇာလန်တွင် လျှပ်စစ်ကားတိုးတက်မှုမှာ ယခင်နှစ်များကဲ့သို့ မကောင်းပါ။
ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံသည် အချို့ကိစ္စများတွင် လျှပ်စစ်ကားအားသွင်းခြင်းကို ပိတ်ပင်ခြင်းဖြင့် မြို့ပြလျှပ်စစ်ဓာတ်အားသုံးစွဲမှုကို လျှော့ချရန် စီစဉ်ထားသည်။ ၎င်းသည် အလွန်ဆန်းသစ်သော်လည်း အစွန်းရောက်သော အစီအမံတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဥရောပတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပြတ်လပ်မှု၏ ပြင်းထန်မှုကို ပိုမိုမီးမောင်းထိုးပြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံသည် လျှပ်စစ်ကားများကို ပိတ်ပင်သည့် ကမ္ဘာ့ပထမဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်လာနိုင်သည်။ သို့သော် လက်ရှိတွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးသည် ရုပ်ကြွင်းလောင်စာများအပေါ် မှီခိုမှုကို လျှော့ချရန်နှင့် သန့်ရှင်းသောစွမ်းအင်ကို အသွင်ပြောင်းရန် လောင်စာသုံးယာဉ်များမှ လျှပ်စစ်ကားများသို့ ပြောင်းလဲနေသောကြောင့် ဤစည်းမျဉ်းသည်လည်း အလွန်သရော်စရာကောင်းပါသည်။
လျှပ်စစ်ယာဉ်အမြောက်အမြားကို ဓာတ်အားလိုင်းနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသောအခါ၊ ဓာတ်အားမလုံလောက်မှုအန္တရာယ်ကို တိုးမြင့်စေပြီး ဓာတ်အားစနစ်၏ တည်ငြိမ်သောလည်ပတ်မှုအတွက် စိန်ခေါ်မှုများကို ယူဆောင်လာနိုင်သည်။ သို့သော်၊ စက်မှုလုပ်ငန်းကျွမ်းကျင်သူများ၏ ထင်မြင်ယူဆချက်အရ၊ အနာဂတ်တွင် ကြီးမားသောအတိုင်းအတာဖြင့် မြှင့်တင်မည့် လျှပ်စစ်ယာဉ်များကို စွမ်းအင်သိုလှောင်ရုံများအဖြစ်လည်း အသုံးပြုနိုင်ပြီး ဓာတ်အားလိုင်း၏ အမြင့်ဆုံးအဆင့်လျှော့ချခြင်းနှင့် ချိုင့်ဝှမ်းဖြည့်ခြင်းတွင် ပါဝင်ရန် စုပေါင်းခေါ်ယူနိုင်သည်။ ကားပိုင်ရှင်များသည် ဓာတ်အားသုံးစွဲမှုနည်းသည့်အခါတွင် အားသွင်းနိုင်သည်။ ဓာတ်အားသုံးစွဲမှုအမြင့်ဆုံးအချိန် သို့မဟုတ် ဓာတ်အားပြတ်တောက်နေချိန်တွင်ပင် ဓာတ်အားလိုင်းသို့ ဓာတ်အားထောက်ပံ့မှုကို ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် ဓာတ်အားထောက်ပံ့မှုဖိအားကို သက်သာစေပြီး ဓာတ်အားစနစ်၏ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုနှင့် တည်ငြိမ်မှုကို သေချာစေပြီး စွမ်းအင်စနစ်၏ ထိရောက်မှုကိုလည်း မြှင့်တင်ပေးသည်။