ရေအားလျှပ်စစ်ဟာ ဘာကြောင့် သန့်ရှင်းတဲ့ စွမ်းအင်ရဲ့ မေ့လျော့ခံထားရတဲ့ ဧရာမ စွမ်းအင် ဖြစ်ရတာလဲ

ရေအားလျှပ်စစ်သည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် အကြီးမားဆုံး ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်ဖြစ်ပြီး လေစွမ်းအင်ထက် နှစ်ဆကျော်နှင့် နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်ထက် လေးဆကျော် ပိုမိုထုတ်လုပ်ပေးပါသည်။ တောင်ကုန်းပေါ်သို့ ရေများတင်ဆောင်ခြင်း သို့မဟုတ် “ရေစုပ်စက်ဖြင့် သိုလှောင်ထားသော ရေအားလျှပ်စစ်” သည် ကမ္ဘာ့စုစုပေါင်း စွမ်းအင်သိုလှောင်နိုင်စွမ်း၏ 90% ကျော်ကို ကိုယ်စားပြုပါသည်။
ရေအားလျှပ်စစ်ရဲ့ ကြီးမားတဲ့ သက်ရောက်မှုရှိနေပေမယ့်လည်း အမေရိကန်မှာတော့ ဒီအကြောင်း သိပ်မကြားရပါဘူး။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဆယ်စုနှစ်အနည်းငယ်အတွင်း လေစွမ်းအင်နဲ့ နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်တွေ ဈေးနှုန်းတွေ ထိုးကျသွားပြီး ရရှိနိုင်မှုလည်း မြင့်တက်လာခဲ့ပေမယ့် ပြည်တွင်း ရေအားလျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်မှုကတော့ တည်ငြိမ်နေဆဲပါ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ နိုင်ငံဟာ ပထဝီဝင်အနေအထားအရ အကောင်းဆုံးနေရာတွေမှာ ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံတွေ တည်ဆောက်ထားပြီးဖြစ်လို့ပါ။
နိုင်ငံတကာမှာတော့ ဇာတ်လမ်းက တစ်မျိုးပါပဲ။ တရုတ်နိုင်ငံဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဆယ်စုနှစ်အနည်းငယ်အတွင်း ရေအားလျှပ်စစ်ဆည်အသစ်ထောင်ပေါင်းများစွာကို တည်ဆောက်ခြင်းအားဖြင့် စီးပွားရေးတိုးချဲ့မှုကို အရှိန်မြှင့်ပေးခဲ့ပါတယ်။ အာဖရိက၊ အိန္ဒိယနဲ့ အာရှနဲ့ ပစိဖိတ်ဒေသက တခြားနိုင်ငံတွေလည်း အဲဒီလိုလုပ်ဖို့ အသင့်ဖြစ်နေပါပြီ။
သို့သော် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ကြီးကြပ်မှုမရှိဘဲ တိုးချဲ့ခြင်းသည် ပြဿနာများဆီသို့ ဦးတည်သွားစေနိုင်သည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဆည်များနှင့် ရေလှောင်ကန်များသည် မြစ်များ၏ ဂေဟစနစ်များနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နေရင်းဒေသများကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေပြီး မကြာသေးမီက လေ့လာမှုများအရ ရေလှောင်ကန်များသည် ယခင်က နားလည်ထားသည်ထက် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်နှင့် မီသိန်းဓာတ်ငွေ့ ပိုမိုထုတ်လွှတ်နိုင်ကြောင်း ပြသထားသည်။ ထို့အပြင်၊ ရာသီဥတုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော မိုးခေါင်ရေရှားမှုသည် ရေအားလျှပ်စစ်ကို ယုံကြည်စိတ်ချရသော စွမ်းအင်အရင်းအမြစ်အဖြစ် လျော့နည်းစေသည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အမေရိကန်အနောက်ပိုင်းရှိ ရေလှောင်ကန်များသည် ၎င်းတို့၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းကို သိသိသာသာ ဆုံးရှုံးစေခဲ့သည်။
“ပုံမှန်နှစ်တစ်နှစ်မှာ ဟူးဗားဆည်က စွမ်းအင်ကီလိုဝပ်နာရီ ၄.၅ ဘီလီယံခန့် ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်ပါတယ်” ဟု ထင်ရှားသော ဟူးဗားဆည်၏ မန်နေဂျာ မာ့ခ် ကွတ်ခ်က ပြောကြားခဲ့သည်။ “ရေကန်က အခုလက်ရှိအခြေအနေမှာဆိုရင် ကီလိုဝပ်နာရီ ၃.၅ ဘီလီယံလောက် ပိုထွက်လာပါတယ်”
သို့သော် ၁၀၀% ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်အနာဂတ်တွင် ရေအားလျှပ်စစ်သည် အရေးပါသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်ဟု ကျွမ်းကျင်သူများက ပြောကြားကြသောကြောင့် ဤစိန်ခေါ်မှုများကို မည်သို့လျှော့ချရမည်ကို လေ့လာခြင်းသည် မဖြစ်မနေလိုအပ်ပါသည်။

ပြည်တွင်းရေအားလျှပ်စစ်
၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်မှု၏ ၆% ခန့်နှင့် ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်ထုတ်လုပ်မှု၏ ၃၂% သည် ရေအားလျှပ်စစ်ဖြစ်သည်။ ပြည်တွင်းတွင် ၂၀၁၉ ခုနှစ်အထိ အကြီးဆုံး ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က လေစွမ်းအင်က ၎င်းကို ကျော်လွန်သွားခဲ့သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် လာမည့်ဆယ်စုနှစ်အတွင်း ရေအားလျှပ်စစ်တိုးတက်မှုကို များများစားစား မမြင်ရဟု မျှော်လင့်ရပါ။ အကြောင်းရင်းတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းမှာ လိုင်စင်နှင့် ခွင့်ပြုချက်လုပ်ငန်းစဉ် ကြီးလေးခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
"လိုင်စင်လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဖြတ်သန်းဖို့ ဒေါ်လာသန်းပေါင်းများစွာနဲ့ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြိုးစားအားထုတ်မှုတွေ ကုန်ကျပါတယ်။ ဒီစက်ရုံအချို့၊ အထူးသဖြင့် သေးငယ်တဲ့ စက်ရုံအချို့အတွက် သူတို့မှာ အဲဒီငွေ ဒါမှမဟုတ် အဲဒီအချိန် မရှိဘူး" လို့ အမျိုးသားရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရေးအသင်းရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌနဲ့ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် မဲလ်ကွန်ဝူးဖ်က ပြောပါတယ်။ တစ်ခုတည်းသော ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံကို လိုင်စင်ချပေးခြင်း သို့မဟုတ် ပြန်လည်လိုင်စင်ချပေးခြင်းမှာ ပါဝင်ပတ်သက်နေတဲ့ အေဂျင်စီအမျိုးမျိုး ဒါဇင်ပေါင်းများစွာရှိတယ်လို့ သူက ခန့်မှန်းပါတယ်။ ဒီလုပ်ငန်းစဉ်ဟာ နျူကလီးယားစက်ရုံတစ်ခုကို လိုင်စင်ချပေးခြင်းထက် ပိုကြာတယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။
အမေရိကန်ရှိ ပျမ်းမျှရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံသည် အသက် ၆၀ ကျော်ဖြစ်သောကြောင့် အများစုကို မကြာမီတွင် ပြန်လည်လိုင်စင်ချရန် လိုအပ်လာမည်ဖြစ်သည်။
“ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ဟာ လိုင်စင်တွေ ပြန်လည်ပေးအပ်မှု အများအပြားနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရနိုင်ပြီး၊ ဒီနိုင်ငံမှာ ကျွန်တော်တို့မှာရှိတဲ့ ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိပြီး ကာဗွန်ကင်းစင်တဲ့ ထုတ်လုပ်မှုပမာဏကို တိုးမြှင့်ဖို့ ကြိုးစားနေချိန်မှာပဲ ဒါဟာ သရော်စရာပါပဲ” ဟု Woolf က ပြောကြားခဲ့သည်။
ဒါပေမဲ့ စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနကတော့ စက်ရုံဟောင်းတွေကို အဆင့်မြှင့်တင်တာနဲ့ ရှိပြီးသားဆည်တွေမှာ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထပ်ဖြည့်တာတွေကတစ်ဆင့် ပြည်တွင်းတိုးတက်မှုအတွက် အလားအလာရှိတယ်လို့ ပြောပါတယ်။
“ဒီနိုင်ငံမှာ ကျွန်တော်တို့မှာ ရေကာတာ ၉၀,၀၀၀ ရှိပြီး အများစုကို ရေကြီးရေလျှံမှု ထိန်းချုပ်ရေး၊ ဆည်မြောင်း စိုက်ပျိုးရေး၊ ရေသိုလှောင်ရေး၊ အပန်းဖြေရေးအတွက် တည်ဆောက်ခဲ့တာပါ။ အဲဒီရေကာတာတွေရဲ့ ၃% ကိုပဲ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ဖို့အတွက် အသုံးပြုပါတယ်” ဟု Woolf က ပြောကြားခဲ့သည်။
ဤကဏ္ဍတွင် တိုးတက်မှုသည် ရေစုပ်စက်ဖြင့် သိုလှောင်ထားသော ရေအားလျှပ်စစ်ကို တိုးချဲ့ခြင်းအပေါ်တွင်လည်း မူတည်နေပြီး၊ နေမထွက်သည့်အခါနှင့် လေမတိုက်ခတ်သည့်အခါတွင် အသုံးပြုရန်အတွက် ပိုလျှံသောစွမ်းအင်ကို သိုလှောင်ကာ ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်များကို "ခိုင်မာစေရန်" နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် ဆွဲဆောင်မှုရရှိနေသည်။
ရေစုပ်စက်ဖြင့် ရေသိုလှောင်ရုံတစ်ခုသည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်နေချိန်တွင် ပုံမှန်ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံကဲ့သို့ပင် လည်ပတ်ပါသည်- ရေသည် အပေါ်ရေလှောင်ကန်မှ အောက်သို့စီးဆင်းပြီး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်သည့် တာဘိုင်ကို လမ်းတစ်လျှောက်လည်ပတ်စေသည်။ ကွာခြားချက်မှာ ရေစုပ်စက်ဖြင့် ရေသိုလှောင်ရုံတစ်ခုသည် ဓာတ်အားလိုင်းမှ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို အသုံးပြု၍ အောက်မှ အပေါ်ရေလှောင်ကန်သို့ ရေစုပ်စက်ဖြင့် ပြန်လည်အားသွင်းနိုင်ပြီး လိုအပ်သည့်အခါ ထုတ်လွှတ်နိုင်သော အလားအလာရှိသော စွမ်းအင်ကို သိုလှောင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
ရေစုပ်သိုလှောင်ရုံတွင် ယနေ့ခေတ်တွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ၂၂ ဂစ်ဂါဝပ်ခန့် ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိသော်လည်း၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်တွင် အဆိုပြုထားသော စီမံကိန်း ၆၀ ဂစ်ဂါဝပ်ကျော် ရှိပါသည်။ ၎င်းသည် တရုတ်နိုင်ငံပြီးနောက် ဒုတိယအများဆုံးဖြစ်သည်။
မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ရေစုပ်စက်သိုလှောင်မှုစနစ်များအတွက် ခွင့်ပြုချက်များနှင့် လိုင်စင်လျှောက်လွှာများသည် သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး နည်းပညာအသစ်များကိုလည်း စဉ်းစားနေပါသည်။ ၎င်းတို့တွင် ရေလှောင်ကန်နှစ်ခုစလုံးကို ပြင်ပရေအရင်းအမြစ်နှင့် ချိတ်ဆက်မထားသော “closed-loop” အဆောက်အအုံများ သို့မဟုတ် ရေလှောင်ကန်များအစား ရေလှောင်ကန်များကို အသုံးပြုသည့် သေးငယ်သော အဆောက်အအုံများ ပါဝင်သည်။ နည်းလမ်းနှစ်ခုစလုံးသည် ပတ်ဝန်းကျင်ပတ်ဝန်းကျင်ကို အနှောင့်အယှက်နည်းပါးစွာ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။

ထုတ်လွှတ်မှုနှင့် မိုးခေါင်မှု
မြစ်များကို ရေကာတာများ ဆောက်လုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ရေလှောင်ကန်အသစ်များ တည်ဆောက်ခြင်းသည် ငါးများ ရွှေ့ပြောင်းမှုကို တားဆီးနိုင်ပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ဂေဟစနစ်များနှင့် နေရင်းဒေသများကို ပျက်စီးစေနိုင်သည်။ ရေကာတာများနှင့် ရေလှောင်ကန်များသည် သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် လူသန်းပေါင်းများစွာကို ရွှေ့ပြောင်းစေခဲ့ပြီး အထူးသဖြင့် ဌာနေတိုင်းရင်းသားများ သို့မဟုတ် ကျေးလက်ဒေသများ ဖြစ်သည်။
ဤထိခိုက်ပျက်စီးမှုများကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသိအမှတ်ပြုထားပါသည်။ သို့သော် ရေလှောင်ကန်များမှ ထုတ်လွှတ်မှုဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုအသစ်တစ်ခုသည် ယခုအခါ အာရုံစိုက်မှု ပိုမိုရရှိလာနေပါသည်။
"လူတွေသတိမထားမိကြတာက ဒီရေလှောင်ကန်တွေက ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်နဲ့ မီသိန်းဓာတ်ငွေ့တွေ အများကြီးထုတ်လွှတ်ပြီး ဒီဓာတ်ငွေ့နှစ်မျိုးစလုံးက ပြင်းထန်တဲ့ ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့တွေပါပဲ" လို့ Environmental Defense Fund ရဲ့ အကြီးတန်းရာသီဥတုသိပ္ပံပညာရှင် Ilissa Ocko က ပြောပါတယ်။
အဆိုပါထုတ်လွှတ်မှုများသည် သစ်ပင်များနှင့် အခြားအော်ဂဲနစ်ပစ္စည်းများ ပြိုကွဲခြင်းမှ ထွက်ပေါ်လာပြီး ရေလှောင်ကန်တစ်ခုဖန်တီးရန် ရေပြင်ဧရိယာတစ်ခု ရေလွှမ်းမိုးခံရသောအခါ ပြိုကွဲပြီး မီသိန်းဓာတ်ငွေ့ကို ထုတ်လွှတ်သည်။ “ပုံမှန်အားဖြင့် ထိုမီသိန်းဓာတ်ငွေ့သည် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသော်လည်း ထိုသို့ပြုလုပ်ရန် အောက်ဆီဂျင်လိုအပ်ပါသည်။ ရေသည် အမှန်တကယ်၊ အလွန်ပူနွေးနေပါက အောက်ခြေအလွှာများတွင် အောက်ဆီဂျင်လျော့နည်းသွားပါသည်” ဟု Ocko က ပြောကြားခဲ့ပြီး မီသိန်းဓာတ်ငွေ့ကို လေထုထဲသို့ ထုတ်လွှတ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။
ကမ္ဘာကြီးပူနွေးလာမှုနဲ့ ပတ်သက်လာရင် မီသိန်းဓာတ်ငွေ့ဟာ ထုတ်လွှတ်ပြီး ပထမ နှစ် ၂၀ အတွင်း CO2 ထက် ၈၀ ဆကျော် ပိုမိုအစွမ်းထက်ပါတယ်။ အိန္ဒိယနဲ့ အာဖရိကလို ကမ္ဘာ့ပူပြင်းတဲ့ ဒေသတွေမှာ ညစ်ညမ်းစေတဲ့ စက်ရုံတွေ ပိုများတယ်လို့ သုတေသနပြုချက်တွေက ဖော်ပြနေပြီး တရုတ်နဲ့ အမေရိကန်က ရေလှောင်ကန်တွေကတော့ အထူးစိုးရိမ်စရာ မရှိဘူးလို့ Ocko က ပြောပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ထုတ်လွှတ်မှုတွေကို တိုင်းတာဖို့ ပိုမိုခိုင်မာတဲ့ နည်းလမ်းတစ်ခု လိုအပ်တယ်လို့ Ocko က ပြောပါတယ်။
"ပြီးတော့ အဲဒါကို လျှော့ချဖို့ အမျိုးမျိုးသော လှုံ့ဆော်မှုတွေ ရှိနိုင်တယ်၊ ဒါမှမဟုတ် အလွန်အကျွံ ထုတ်လွှတ်မှု မဖြစ်အောင် အာဏာပိုင်အမျိုးမျိုးက စည်းမျဉ်းတွေ ချမှတ်နိုင်တယ်" ဟု Ocko က ပြောသည်။
ရေအားလျှပ်စစ်အတွက် နောက်ထပ်အဓိကပြဿနာတစ်ခုမှာ ရာသီဥတုကြောင့်ဖြစ်ပေါ်သော မိုးခေါင်မှုဖြစ်သည်။ ရေတိမ်ရေလှောင်ကန်များသည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်မှုနည်းပါးပြီး ၎င်းသည် လွန်ခဲ့သော ၁၂၀၀ နှစ်အတွင်း ၂၂ နှစ်တာ အခြောက်သွေ့ဆုံးကာလကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည့် အမေရိကန်အနောက်ပိုင်းတွင် အထူးစိုးရိမ်စရာဖြစ်သည်။
Glen Canyon ရေကာတာသို့ ရေသွင်းပေးသော Lake Powell နှင့် Hoover ရေကာတာသို့ ရေသွင်းပေးသော Lake Mead ကဲ့သို့သော ရေလှောင်ကန်များသည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်မှု လျော့နည်းလာသည်နှင့်အမျှ ရုပ်ကြွင်းလောင်စာများသည်လည်း လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်မှု လျော့နည်းလာပါသည်။ လေ့လာမှုတစ်ခုအရ ၂၀၀၁ မှ ၂၀၁၅ ခုနှစ်အတွင်း မိုးခေါင်ရေရှားမှုကြောင့် ရေအားလျှပ်စစ်မှ ခွဲထွက်ခြင်းကြောင့် အနောက်ဘက်ရှိ ပြည်နယ် ၁၁ ခုတွင် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် တန်ချိန် ၁၀၀ သန်း ထပ်မံထုတ်လွှတ်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ မှ ၂၀၁၆ ခုနှစ်အတွင်း ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၏ အထူးခက်ခဲသောကာလတွင် အခြားလေ့လာမှုတစ်ခုအရ ရေအားလျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်မှု ဆုံးရှုံးခြင်းသည် ပြည်နယ်အတွက် ဒေါ်လာ ၂.၄၅ ဘီလီယံ ကုန်ကျစေခဲ့ကြောင်း ခန့်မှန်းထားသည်။
သမိုင်းတစ်လျှောက် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ရေကန်မိဒ်တွင် ရေပြတ်လပ်မှု ကြေငြာခဲ့ပြီး အရီဇိုးနား၊ နီဗားဒါးနှင့် မက္ကဆီကိုတို့တွင် ရေခွဲဝေမှု လျှော့ချမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် ရေမျက်နှာပြင် ၁၀၄၇ ပေတွင် ရှိနေပြီး ဆက်လက်ကျဆင်းရန် မျှော်လင့်ရပြီး ပြန်လည်ထူထောင်ရေးဗျူရိုသည် ရေကန်မိဒ်၏ အထက်ပိုင်းရှိ Powell ရေကန်တွင် ရေကို ထိန်းထားရန် မကြုံစဖူး ခြေလှမ်းတစ်ရပ်ကို လှမ်းလိုက်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ Glen Canyon ရေကာတာမှ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ဆက်လက်ထုတ်လုပ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ရေကန်မိဒ်သည် ပေ ၉၅၀ အောက်သို့ ကျဆင်းသွားပါက လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်နိုင်တော့မည်မဟုတ်ပါ။

ရေအားလျှပ်စစ်ရဲ့ အနာဂတ်
လက်ရှိရေအားလျှပ်စစ်အခြေခံအဆောက်အအုံများကို ခေတ်မီအောင်ပြုလုပ်ခြင်းသည် စွမ်းဆောင်ရည်ကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပြီး မိုးခေါင်မှုနှင့်ဆက်စပ်သော ဆုံးရှုံးမှုအချို့ကို ပြန်လည်ရရှိမည်ဖြစ်သလို စက်ရုံများသည် နောင်ဆယ်စုနှစ်များစွာအထိ လည်ပတ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ယခုမှ ၂၀၃၀ ခုနှစ်အတွင်း ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ စက်ရုံဟောင်းများကို ခေတ်မီအောင်ပြုလုပ်ရန်အတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၂၇ ဘီလီယံ အသုံးပြုမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရေအားလျှပ်စစ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု စုစုပေါင်း၏ လေးပုံတစ်ပုံနီးပါးနှင့် ဥရောပနှင့် မြောက်အမေရိကတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၏ ၉၀% နီးပါးရှိသည်။
Hoover Dam မှာဆိုရင် አዲስ ወጥታዊတွေမှာ ပိုထိရောက်စွာလည်ပတ်နိုင်အောင် သူတို့ရဲ့ တာဘိုင်တွေကို ပြန်လည်တပ်ဆင်တာ၊ တာဘိုင်တွေထဲကို ရေစီးဆင်းမှုကို ထိန်းချုပ်ပေးတဲ့ ပိုပါးလွှာတဲ့ wicket gate တွေကို တပ်ဆင်တာနဲ့ စွမ်းဆောင်ရည်တိုးမြှင့်ဖို့ တာဘိုင်တွေထဲကို ဖိသိပ်ထားတဲ့လေကို ထိုးသွင်းတာတွေ လုပ်ခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ကမ္ဘာ့တခြားဒေသတွေမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအများစုဟာ စက်ရုံအသစ်တွေအတွက်ပါ။ အာရှနဲ့ အာဖရိကက အစိုးရပိုင် စီမံကိန်းကြီးတွေဟာ ၂၀၃၀ ခုနှစ်အထိ ရေအားလျှပ်စစ်စွမ်းရည်အသစ်ရဲ့ ၇၅% ကျော်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးလိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီလိုစီမံကိန်းတွေက ပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် ဘယ်လိုသက်ရောက်မှုရှိမလဲဆိုတာကို တချို့က စိုးရိမ်နေကြပါတယ်။
“ကျွန်တော့်အမြင်အရတော့ အဲဒါတွေကို အလွန်အကျွံတည်ဆောက်ထားတာပါ။ မလိုအပ်တဲ့ ပမာဏကြီးမားစွာ တည်ဆောက်ထားတာပါ” လို့ Low Impact Hydropower Institute ရဲ့ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ Shannon Ames က “မြစ်ရေစီးကြောင်းအတိုင်း တည်ဆောက်နိုင်ပြီး ဒီဇိုင်းလည်း ကွဲပြားစွာ တည်ဆောက်နိုင်ပါတယ်” လို့ ပြောပါတယ်။
မြစ်ရေစီးဆင်းမှုဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများတွင် ရေလှောင်ကန် မပါဝင်သောကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် သက်ရောက်မှု နည်းပါးသော်လည်း ရာသီအလိုက် ရေစီးဆင်းမှုပေါ် မူတည်သောကြောင့် လိုအပ်သလို စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်နိုင်ခြင်း မရှိပါ။ မြစ်ရေစီးဆင်းမှုဆိုင်ရာ ရေအားလျှပ်စစ်သည် ယခုဆယ်စုနှစ်တွင် စုစုပေါင်း စွမ်းရည်တိုးလာမှု၏ ၁၃% ခန့် ရှိမည်ဟု မျှော်လင့်ရပြီး ရိုးရာရေအားလျှပ်စစ်သည် ၅၆% နှင့် ရေစုပ်စက်ဖြင့် ရေအားလျှပ်စစ်သည် ၂၉% ရှိမည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။
ဒါပေမယ့် အလုံးစုံပြောရရင် ရေအားလျှပ်စစ်တိုးတက်မှုဟာ နှေးကွေးနေပြီး ၂၀၃၀ ခုနှစ်အထိ ၂၃% လောက် ကျုံ့သွားဖို့ရှိပါတယ်။ ဒီလမ်းကြောင်းကို ပြောင်းပြန်လှန်ဖို့ဆိုတာ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းနဲ့ ခွင့်ပြုချက်လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို ချောမွေ့အောင်လုပ်ဖို့၊ မြင့်မားတဲ့ ရေရှည်တည်တံ့မှုစံနှုန်းတွေနဲ့ အသိုင်းအဝိုင်းရဲ့လက်ခံမှုကိုသေချာစေဖို့ ထုတ်လွှတ်မှုတိုင်းတာတဲ့ အစီအစဉ်တွေ ချမှတ်ဖို့အပေါ်မှာ အများကြီးမူတည်ပါလိမ့်မယ်။ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအချိန်ဇယားတိုတောင်းခြင်းက developer တွေကို ဓာတ်အားဝယ်ယူမှုသဘောတူညီချက်တွေရရှိအောင် ကူညီပေးမှာဖြစ်ပြီး အကျိုးအမြတ်တွေကို အာမခံနိုင်မှာဖြစ်လို့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို လှုံ့ဆော်ပေးနိုင်မှာပါ။
“နေရောင်ခြည်နဲ့ လေစွမ်းအင်လောက် တစ်ခါတစ်ရံ ဆွဲဆောင်မှုမရှိရတဲ့ အကြောင်းရင်းတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကတော့ စက်ရုံတွေရဲ့ မိုးကုပ်စက်ဝိုင်း မတူညီလို့ပါ။ ဥပမာအားဖြင့် လေစွမ်းအင်နဲ့ နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်သုံး စက်ရုံတစ်ခုကို နှစ် ၂၀ စီမံကိန်းတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်လေ့ရှိပါတယ်” ဟု Ames က ပြောကြားခဲ့ပြီး “တစ်ဖက်မှာတော့ ရေအားလျှပ်စစ်ကို လိုင်စင်ရပြီး ၅၀ နှစ် လည်ပတ်နေပါတယ်။ ပြီးတော့ အဲဒီထဲက အများစုဟာ ၁၀၀ နှစ် လည်ပတ်နေခဲ့ကြတာပါ… ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အရင်းအနှီးဈေးကွက်တွေက ဒီလို ပိုရှည်တဲ့ အကျိုးအမြတ်ကို မမျှော်လင့်ထားပါဘူး”

ရေအားလျှပ်စစ်နှင့် ရေစုပ်စက်ဖြင့် သိုလှောင်မှု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် မှန်ကန်သော လှုံ့ဆော်မှုများကို ရှာဖွေခြင်းနှင့် ၎င်းကို ရေရှည်တည်တံ့သော နည်းလမ်းဖြင့် လုပ်ဆောင်ကြောင်း သေချာစေခြင်းသည် ကမ္ဘာကြီးကို ရုပ်ကြွင်းလောင်စာများမှ ဖြတ်ပစ်ရန်အတွက် အလွန်အရေးကြီးကြောင်း Woolf က ပြောကြားခဲ့သည်။
"တခြားနည်းပညာတွေလို သတင်းခေါင်းစဉ်တွေကို ကျွန်တော်တို့ နားမလည်ဘူး။ ဒါပေမဲ့ ရေအားလျှပ်စစ်မပါဘဲ ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့ ဓာတ်အားလိုင်းတစ်ခု မရှိနိုင်ဘူးဆိုတာ လူတွေ ပိုပိုပြီး သဘောပေါက်လာကြတယ်လို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်။"